مفهوم وجوب (ضرورت) در منطق یکی از مواد قضایاست و نسبت محمول با موضوع را نشان میدهد و بسته به اینکه طرفین قضیه، اموری حقیقی یا اعتباری باشند، وجوب نیز حقیقی یا اعتباری میشود. وجوب اعتباری بر خلاف وجوب حقیقی صرفاً در نفس اعتبارکننده تحقق دارد. علامه طباطبایی به نحو ابتکاری، مفهوم وجوب اعتباری را از عالم حقیقت به عالم اعتبار وارد میکنند و به عنوان یکی از مبادی کنش قرار داده و با عنایت به اقسام وجوب حقیقی، وجوب اعتباری را نیز به اطلاقی و تقییدی تقسیم میکنند. وجوب تقییدی به معنای وجود قید یا قیود در مسیر جعل وجوب بر یک فعل است. این قیود، صور افعالیاند که با قوای متعدد نفس تناسب دارند، چرا که هر قوهای کمال خاص خود و صورت آن را میطلبد. وجوب اطلاقی در یک فعل، به معنای نبود قید و عدم توجه به صور مزاحم با آن فعلست و سبب میشود آن فعل با اصطکاک کمتری ایجاب و ایجاد شود. لذا وجوب یک فعل ممکن است مطلق و یا مقید باشد و در صورت تقید نیز ممکن است مقید به یک قید و یا دهها قید قرار بگیرد. ریشه این اطلاق و تقیید در نهایت به توجه نفس و شدت و ضعف آن بر میگردد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
عمومى انتشار الکترونیک: 1402/9/1
فهرست منابع
1. 1. ابن سینا، حسین. 1404 ه ق. الشفاء( الطبیعیات). ج 2. قم: مکتبه آیتالله مرعشی.
2. _________. 1980. عیون الحکمه. بیروت: دارالقلم.
3. سبزواری، ملاهادی. 1369-1379. شرح منظومه. ج 5). تهران: نشر ناب.
4. ___________. 1379-1369. شرح منظومه. ج 1. تهران: نشر ناب.
5. شهرزوری، شمسالدین محمد. 1383. رساله الشجره الالهیه فی علوم الحقائق الربانیه. ج 1. تهران: مؤسسة حکمت و فلسفة ایران.
6. طباطبایی، م. 1388). نهایه الحکمه (جلد 1). (ع. زارعی، تدوین) قم: دفتر نشر اسلامی.
7. طباطبایی، م. 1395). بدایه الحکمه. (ع. زارعی، تدوین) قم: دفتر انتشارات اسلامی.
8. طباطبایی، م. 1396). (الف) رسالة الإعتباریات من مجموعه رسائل العلامه الطباطبایی. قم: باقیات.
9. طباطبایی، م. 1396). (ب) رسالة التحلیل من مجموعة رسائل العلامه الطباطبایی. قم: باقیات.
10. طباطبایی، م. 1396). (ج) رساله المغالطه من مجموعه رسائل العلامه الطباطبایی. قم: باقیات.
11. طباطبایی، م. 1396). (د) رساله المنامات و النبوات من مجموعه رسائل العلامه الطباطبایی. قم: باقیات.
12. طوسی، خ.، & حلی، ع. 1371). الجوهر النضید. قم: بیدار.
13. فارابی، ا. (1996). السیاسة المدنیة. بیروت: مکتبة الهلال.
14. مطهری، م. 1369). شرح مبسوط منظومه (جلد 1). تهران: حکمت.
15. مطهری، م. (1394). اصول فلسفه و روش رئالیسم (جلد 2). تهران: صدرا.
16. ملاصدرا. 1422). شرح الهدایه الاثیریه. (م. فولادکار، تدوین) بیروت: موسسه التاریخ العربی.
17. ملاصدرا. 1981 م). الاسفار (جلد 1). بیروت: دار احیاء التراث.
18. میرداماد، م. (1367). قبسات. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.