fa طراحی ارکان و شـاخص‌هـای کمّی برای علوم انسـانی اسلامی مبتنی بر تقریر غایت‌گرایانه استاد مطهری از علم دینی و بررسی تأثیر آن در تحول علوم انسانی عمومى General پژوهشي Research <h1 dir="RTL" style="margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 14.2pt; direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:14.0pt;">چکیده</span></span></h1> <div style="text-align: justify;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:14.0pt;">این پژوهش در این چارچوب نظری مطرح می‌شود که طبق تعالیم اسلامی و تصریح دانشمندانی مانند استاد مطهری، علم دینی عبارت است از: یک: علمی مبتنی بر مبانی اسلامی و توحیدی (دیدگاه مبناگرایانه)؛ دو: علم نافع (دیدگاه غایت‌گرایانه). ملاک نافع‌بودن علم نیز نیازهای فرد و جامعه اسلامی است. به‌عبارت دقیق‌تر، نافع‌بودن علم را می‌توان در دو بُعد دنبال کرد: یک: پاسخ به پرسش‌های (عمدتاً) فردی؛ دو: حل مسئله‌های (عمدتاً) اجتماعی. </span></span></span><br> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:14.0pt;">مسئله اصلی این پژوهش را می‌توان چنین تقریر کرد که اولاً: روش متعارف در مطالعات ارزیابی علوم (به معنای رشته‌های علمی دانشگاهی) چیست و چه عیوب و کاستی‌هایی دارد؟ ثانیاً: با پذیرش و مبنا قراردادن تقریر غایت‌گرایانه از علم دینی، آیا می‌توان نافع‌بودن علم را به‌صورت کمّی و عددی نشان داد؟ چگونه؟</span></span></span><br> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:14.0pt;">با هدف مذکور، در این مقاله پس از نقد رویکرد غالب در مطالعات ارزیابی علوم که با عنوان &laquo;علم‌سنجی&raquo; شناخته می‌شود، تلاش خواهد شد با الگوگیری از روش ارزیابی درونی مراکز علمی، ارکان اصلی و فرعی و شاخص‌های قابل‌اندازه‌گیریِ عددی علم دینی طراحی شود. </span></span></span><br> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:14.0pt;">در پایان، تأثیر این نگاه در مطالعات کاربردی علم در مدیریت تحول علوم انسانی اسلام بررسی خواهد شد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Abstract </strong><br> This study is presented in the theoretical framework according to the Islamic teachings and the affirmation of thinkers such as Master Motahari, a religious science is (1) a science based on the Islamic and monotheistic principles (a foundationalist view), (2)&nbsp; beneficial knowledge (a teleological view). The criterion of being beneficial is the needs of the individual and Muslim community; more precisely, its being beneficial can be followed in two aspects: (1) answering (mostly) individual questions, and (2) resolving (mostly) social problems.<br> The main issue of this study can be exposed as follows: firstly, what are the generally known methods for studies on evaluation of sciences (as academic disciplines) and what defects and shortcomings do they have? Secondly, accepting and underlying the teleological exposition of religious science, is it possible to show its being beneficial quantitatively and numerically? How is it possible?<br> With this goal in mind, in this paper, after reviewing the dominant approach in the evaluation of sciences, known as &ldquo;scientometrics&rdquo;, an attempt has been made to design the principal and secondary elements and numerically measurable indicators of religious science by modeling the method of internal evaluation in academic centers.<br> In the end, the effect of this view on the applied studies of science in management of the transformation of Islamic humanities is examined.</div> کلیدواژه‌ها: علم دینی, غایت‌گرایی, علم‌سنجی, ارزیابی درونی, شاخص مطهر. Keywords: religious science, teleology, scientometric, internal evaluation, Motahar’s indicator 59 82 http://frh.sccsr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-3&slc_lang=fa&sid=1 Ali Asghar Khandan علی‌اصغر خندان aliakhandan@gmail.com 10031947532846001191 10031947532846001191 Yes Assistant Professor at Imam Sadiq University استادیار دانشگاه امام صادق علیهالسلام