fa جامعه‌شناسی معرفت از منظر ماکس وبر و منیرالدین حسینی عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:IRLotus"><span style="color:black">ماکس وبر، از یک‌سو در نقدِ کلان‌روایت‌های مطلق‌گرایانۀ مدرنی نظیر هگل، دورکیم و نظایر آنها با تمسک به نیچه، در مقالۀ علم‌به‌مثابه حرفه، صورت‌های معرفت انسانی را پدیده‌های منحصربه‌فرد تاریخی می‌داند که تحت تأثیر تجربۀ &laquo;زندگی&raquo; شکل می‌گیرند. ازسوی‌دیگر او برای گریز از نسبی‌گرایی ناشی از تاریخیت (historicity)، با طرح ایده‌هایی نظیر قرابت گزینشی، علیت تاریخی و معنای خاصی از عینیت، از ابزار روشیِ ایدئال‌تایپ برای فهم پدیده‌های اجتماعی بهره می‌گیرد. در این مقاله پس از توضیح مبسوط دیدگاه وبر دربارۀ جامعه‌شناسی معرفت، اشاره خواهیم کرد که نظریۀ وبر هرچند در توضیح منطق تحولات تاریخ علم و معرفت برای غلبه بر دوگانۀ نسبی‌گرایی-مطلق‌گرایی راهگشا است، اما در توضیح لحظۀ تاریخیِ خودِ نظریۀ وبر ناکام و بحران‌زده است. در پاسخ به این بحران، به طرح دیدگاه استاد منیرالدین حسینی در حوزۀ جامعه‌شناسی معرفت خواهیم پرداخت. در نظر حسینی، اگر چه تعینات اجتماعی-تاریخی معرفت، نقش مهمی در تکوین نظریات علمی دارد، اما او برای عبور از بحرانِ وبری، جامعه و تاریخ را واحد فاعلِ محوری دانسته که دارای ولایت تاریخی-اجتماعی است. باتوجه‌به ارتباط ولایت و قواعدِ ربوبی الهی، امکان برون‌رفت از بحران وبری ممکن خواهد شد.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:14.0pt"><span style="color:black">Referring to Nietzsche, Max Weber in the article &quot;Science as a Vocation&quot; considers the forms of human knowledge to be unique historical phenomena that are formed under the influence of the life experience. For this reason, Weber believes that the realm of social science is the realm of &quot;understanding&quot; (Verstehen), contrary to the positivist view that considers social science to be explainable like natural science. However, in order to avoid the relativism caused by historicity, Weber uses the methodological instrument of the ideal type to understand social phenomena by proposing ideas such as selective affinity, historical causality and a special meaning of objectivity. In this article, after the extensive explanation of Weber&#39;s view on the sociology of knowledge, we will point out that Weber&#39;s solution to overcome the relativism of knowledge will be caught in a crisis. In response to this crisis, we will discuss Moniroddin Hosseini&#39;s perspective in the field of sociology of knowledge. In the opinion of the Hosseini, although knowledge is a social matter and the existence of society is determined by historical existence, but knowledge never becomes a relative and unstable matter, because from his point of view, there are divine rules that </span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:14.0pt"><span style="color:black">govern on the historical, social and individual spheres of man, and there is no possibility of going beyond the strictness of those rules.</span></span></span></span></span></span></div> جامعه‌شناسی معرفت, ماکس وبر, منیرالدین حسینی, تاریخیت, نظام فاعلیت, ایده آل تایپ. sociology of knowledge, Max Weber, Moniroddin Hosseini, historicity. 71 98 http://frh.sccsr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-284-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza Ghaeminik محمدرضا قائمی نیک ghaeminik@Razavi.ac.ir 10031947532846001477 10031947532846001477 Yes Mohammad Mottaqian محمد متقیان Mmsaleh313@gmail.com 10031947532846001478 10031947532846001478 No