Fundamental Researches in Humanities

fa تسهیلگری والدین در پرورش تفکر چهارگانه کودکان زیر هفت سال: خوانشی در افق تحول علوم انسانی با رویکرد تحلیل انتقادی ـ تطبیقی Facilitative Parenting for Fostering Four-Dimensional Thinking in Children Under 7: A Critical-Comparative Analysis within the Horizon of Humanities Transformation تخصصي Special پژوهشي Research در افق تحول علوم انسانی و مواجهه با پیچیدگی‌های معرفتی، شناختی و اجتماعی عصر حاضر، بازسازی زیرساخت‌های معرفتی، مستلزم بازنگری در فرآیندهای بنیادین انسان‌ساز و بازتعریف ساختارهای تربیتی از همان سال‌های اولیه زیستِ کودک است. این پژوهش با این پرسش بنیادین آغاز می‌شود که چرا علی‌رغم ضرورت‌های تحول در ساختارهای فکری، رویکردهای برجسته جهانی در پرورش تفکر (فلسفه برای کودکان، رجی‌امیلیا و مونتسوری) در بسیاری از موارد، هنوز وابستگی ساختاری به بسترهای رسمی آموزشی دارند؟ با استفاده از روش تحلیل انتقادی-تطبیقی بر پایه چهارچوب بردی، این مطالعه به واکاوی شکاف موجود میان ظرفیت‌های بالقوه تفکر چهارگانه (انتقادی، خلاق، مراقبتی، مشارکتی) و محدودیت‌های عملیاتی رویکردهای موجود با وجود دستاوردهای مهم این رویکردها، می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تمرکز بر بستر رسمی و ابزارهای تخصصی، موجب بروز یک «خلأ پارادایمیک» در خانواده شده است؛ به‌گونه‌ای که نقش والدین از یک کنشگر در پرورش تفکر، به یک نقش حاشیه‌ای و حمایتی تقلیل یافته است. این پژوهش با تبیین پارادایم «والد تسهیلگر»، ضرورت گذار از مدل‌های انتقال‌محور به‌سوی مدل‌های هم‌رشدی در بستر خانواده را به‌عنوان یک ضرورت معرفت‌شناختی برای تحقق تحول در علوم انسانی مطرح می‌کند.   In the context of transforming the humanities and responding to the epistemological, cognitive, and social complexities of the contemporary world, reconstructing epistemic foundations requires rethinking the fundamental processes of human development and redefining educational structures from the earliest years of childhood. This study is guided by the following fundamental question: despite the growing need for transformative approaches to cultivating thinking, why do the leading international approaches to thinking development—namely Philosophy for Children (P4C), Reggio Emilia, and Montessori—remain largely dependent on formal educational settings? Using a critical-comparative analysis based on Bereday’s framework, the study examines the gap between the potential of four-dimensional thinking (critical, creative, caring, and collaborative thinking) and the operational limitations of these approaches despite their significant contributions. The findings indicate that the predominant emphasis on formal educational contexts and specialized pedagogical tools has created a paradigmatic gap within the family, reducing parents' role from active agents in cultivating thinking to a peripheral and supportive role. In response, this study conceptualizes the paradigm of Facilitative Parenting and argues for a shift from transmission-oriented models toward co-developmental models within the family as an epistemological necessity for advancing the transformation of the humanities. تسهیلگری والدین, تفکر چهارگانه, رهیافت خانواده‌محور, تحلیل انتقادی-تطبیقی, کودکان زیر هفت سال, تحول علوم انسانی. Facilitative Parenting, Four-Dimensional Thinking, Family-Centric Approach, Critical-Comparative Analysis, Children under 7 Years of age, Transformation of the Humanities. 169 206 http://frh.sccsr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-481-2&slc_lang=fa&sid=1 Saeide Akbarinejad سعیده اکبری نژاد s.akbarineja@iau.ac.ir 10031947532846001778 10031947532846001778 No Roohollah Karimi روح الله کریمی r.karimi@ihcs.ac.ir 10031947532846001779 0009-0006-8102-8751 Yes sadegh rezaei صادق رضایی sadeghrezaei@iau.ir 10031947532846001780 10031947532846001780 No