ارائه الگوی یک‎پارچه‎سازی نظام منابع مالی اسلامی و مالیات‌های متعارف در ایران (جمع‌آوری و مصرف منطقه‌ای در ماتریس سه بعدی ولی فقیه، منطقه و وظایف) The presentation of a model for integrating Islamic and conventional taxes in Iran 1 1 چکیده طراحی الگوی یک‎پارچه‎سازی نظام منابع مالی اسلامی (خمس و زکات) و مالیات‌های متعارف، به دلیل ارتباط تنگاتنگی که با مقوله‌های فقهی، اقتصادی، اجتماعی و همچنین فرهنگی دارد، دارای پیچیدگی‌های بسیاری است و همین امر سبب شده است که این موضوع، به موضوعی بین‌رشته‌ای تبدیل شود. طراحی چنین الگویی نیازمند آن است که دست‎کم درباره شش مؤلفه موضع‌گیری شود: چهار مؤلفه مربوط به حوزه جمع‌آوری منابع مالی اسلامی و مالیات‌های متعارف است که شامل نوع معافیت مالیاتی، مرجع جمع‌آوری‌کننده، ساختار جغرافیایی و نوع مالیات مشمول تخفیف است و دو مؤلفه نیز مربوط به حوزه مصرف است که شامل نوع مصارف خمس و زکات و مالیات و ساختار مصارف آن است. از کنار هم قرار گرفتن این مؤلفه‌ها الگوهای متعددی در حوزه طراحی الگوی یک‎پارچه‎سازی ایجاد می‌شود. در این مقاله تلاش می‎شود تا با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی و با گردآوری داده‌های کتابخانه‌ای و بهره‌گیری از مؤلفه‌های مذکور، ضمن بررسی و نقد پیشنهادهایی که تاکنون در این زمینه ارائه شده‎اند، پیشنهادهای جدیدی ارائه گردد. پیشنهاد ارائه‎شده دارای یک ساختار جمع‌آوری و مصرف منطقه‌ای و ماتریسی سه‎بعدی شامل ولی فقیه، منطقه و وظایف است. 2 Abstract Designing a model for integrating the Islamic taxes (khoums and zakat) and conventional taxes has a lot of complexity due to its close relationship with the jurisprudential, economic, social, and cultural factors. Designing such a structure requires deciding about at least 6 factors. 4 factors are related to the collection of resources and 2 factors are related to the expending. By using these factors, there are several models. This paper want to provide new suggestions by using a descriptive analytical method and collecting library data and utilizing the above mentioned factor while reviewing and criticizing the suggestions made so far in this area. The suggested pattern is regional collecting and expending taxes with a three dimensional matrix including the ValiFaghih, the region, and tasks. 7 36 2017/10/31 1396/8/9 2018/03/6 1396/12/15 عبدالمحمد کاشیان AbdolMohammad Kashian استادیار دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه سمنان، ایران، سمنان ایران a.m.kashian@profs.semnan.ac.ir احمد شعبانی‎ Ahmad Shabani دانشیار دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق(علیه السلام)، ایران، تهران ایران ashksadeq@yahoo.com Keywords: tax khoums zakat Integration. کلیدواژگان: مالیات خمس زکات یکپاچه‌سازی. ##قرآن کریم.##ابن‎هشام، ابومحمّد عبدالملک بن هشام بن ایوب حمیری (1415)، سیره ابن‎هشام (السیره النبویه)، دار احیاء التراث العربی، بیروت، لبنان.##اسماعیل‌پور دره، مهدی (۱۳۸۷). الگوی مناسب مؤسسات مالی زکات در جمهوری اسلامی ایران. پایان‎نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه امام صادق7.##ثامنی کیوانی، فرشاد (1377). محاسبه ظرفیت بالقوه زکات در اقتصاد ایران. پایان‎نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه تربیت مدرس.##جوادی آملی، عبدالله (1379). مالیات‌های حکومتی از دیدگاه فقه، نظام مالی اسلام (مجموعه مقالات). به اهتمام احمدعلی یوسفی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ واندیشه اسلامی.##موسوی خمینی، سید روح‎الله (1404ق). تحریر الوسیله. قم: مؤسسه النشر الاسلامی.##رضائی، محمدجواد، و موحدی بکنظر، مهدی (1391). ارتباط وجوهات شرعی و مالیات‌های حکومتی در الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی: دلالت‌هایی برای حل پرداخت‌های دوسویه، پژوهشنامه مالیات. 63: 153-173.##رضائی، محمدجواد، و موحدی بکنظر، مهدی (1389). تمرکززدایی مالی و اقتصاد اسلامی؛ برخی ملاحظات نظری در باب مالیات‌ستانی و تخصیص بودجه، همایش مالیات‌های اسلامی و متعارف. قم: دانشگاه مفید.##رضایی، مجید (1382). مالیات‌های حکومتی؛ مشروعیت یا عدم مشروعیت؟ فصلنامه نامه مفید. 35: 63-84.##رضایی، محمدقاسم، و سبزرو، محبوبه (۱۳۹۱). ارائه الگویی برای پذیرش خمس به عنوان بخشی از مالیات بر درآمد، پژوهشنامه مالیات. 63: 125-152.##زمانی فر، حسین (1382). ارزیابی توان فقرزدایی زکات در برخی از استان‌های منتخب. پایان‎نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه تهران.##شعبانی، احمد و کاشیان، عبدالمحمد (1389). اثر بازتوزیع زکات بر رفع فقر و کاهش ضریب جینی ایران، همایش همگرایی مالیات‌های اسلامی و متعارف. قم: دانشگاه مفید.##شعبانی، احمد (1393). بررسی اثرات خمس و زکات بر رفع فقر و طراحی سازوکار پیاده‌سازی خمس و زکات در نظام مالیاتی و نحوه بازتوزیع آن با تأکید بر الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت. تهران: مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی.##صدوق، ابوجعفر محمد بن علی بن الحسین ابن‎بابویه القمی (1413‎ق ). من لایحضره الفقیه. تحقیق محمدجواد الفقیه. بیروت: دار الاضواء. چاپ دوم.##عسکری، سیدمرتضی (1384). معالم المدرستین. قم: مجمع جهانی اهل‎بیت:.##عسکری، محمدمهدی (1380). مقایسه تحلیلی آثار اقتصادی زکات و مالیه تورمی. پایان‎نامه دکتری. تهران: دانشگاه امام صادق7.##کاشیان، عبدالمحمد (1389). آزمون بسندگی زکات و خمس در تأمین حداقل معیشت خانوارهای نیازمند در اقتصاد ایران. پایان‎نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه امام صادق7.##کاشیان، عبدالمحمد (1394). طراحی الگوی یک‎پارچه‎سازی نظام منابع مالی اسلامی و مالیات‌های متعارف در ایران. رساله دکتری. تهران: دانشگاه امام صادق7.##لاجوردی، عدنان (1371). نقش زکات در نظام اقتصادی اسلامی. پایان‎نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه امام صادق7.##مجلسی، محمدباقر (1403ق). بحار الانوار. بیروت: مؤسسه الوفاء. چاپ دوم.##مولائی، محمدعلی (1371). ملاحظاتی پیرامون ابزارها و سیاست‎های توازن ثروت ‌در سیستم اقتصادی اسلام. پایان‎نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه امام صادق7.##هاشمی‌شاهرودی، سیدمحمود (1390). رساله توضیح المسائل. قم: بنیاد فقه و معارف اهل‎بیت:.## ##

انسان از منظر سیاست جنایی اسلام و مکاتب جرم‌شناسی Human being from the perspective of criminal policy of Islam and criminology schools 1 1 چکیده بررسی بزهکاری به‌عنوان رفتار موجودی به نام «انسان»، نیازمند شناخت انسان، ماهیت و جایگاه او است. این مقاله به مباحث انسان‌شناختی از دیدگاه مکاتب جرم‌شناسی و همچنین، از نگاه سیاست جنایی اسلام می‌پردازد. مکاتب جرم‌شناسی درباره اینکه انسان موجودی مختار است یا مجبور، مجرم یک عضو جامعه است یا عضویت از او سلب شده، یک میکروب یا انگل به‌حساب می‌آید که باید برای صیانت از جامعه نابود شود یا یک عضو شرافتمند جامعه است که با جامعه سر ناسازگاری گذاشته و باید به او در جهت جامعه‌پذیری کمک کرد، نظریات متفاوتی دارند. نگاه علت‌شناسانه اسلام به رفتار جنایی انسان نگاهی خاص و قابل توجه است. تحلیل اینکه اسلام ازسویی، انسان را خلیفه و جانشین خداوند در زمین و کسی که با دمیده‌شدن روح الهی تکوین یافته و مورد تکریم خداوند قرار گرفته‌، می‌شمرد و از‌سوی دیگر، انسان‌های منحرف را «کَالأنعام بَل هُم أضَلّ» یا کور و امثال آن می‌شمرد نیز جای بررسی و پژوهش دارد. تحلیل این نگرش‌ها می‌تواند در ارائه نظریات جدید جرم‌شناسی‌ و راهکارهای نوین کاربردی در پیشگیری از بزهکاری مفید و مؤثر افتد. 2 Abstract Investigating delinquency as an behavior of a creature called “Human being” requires the knowledge of man, his nature and position. This article is about to discuss about anthropological topics from the perspective of criminology schools and Islamic criminal policy. criminology schools have different theories about these subjects that for example human beings are either free or forced, the offender is a member of the community or not? Is he a microbe or parasite or vice versa a decent member of the community. From the point of view of the criminal policy of Islam, man has dignity. Islam, on the one hand, suppose humans as the substitute for God on earth and on the other hand suppose some people as misguided and likes them as animals but more misguided. Analysis of these approaches can help to find new applied Solutions to Prevent delinquency and crimes. 37 60 2017/10/312018/01/11 1396/10/21 2018/03/62018/04/17 1397/1/28 سید محمود میرخلیلی Seyed Mahmoud Mirkhalili دانشیار دانشکده حقوق پردیس فارابی دانشگاه تهران. ایران. ایران mirkhalili@ut.ac.ir Keywords: Human being Behavior Criminal Policy Islam Criminology Schools Offender. کلیدواژه‌ها: انسان رفتار سیاست جنایی‌ اسلام مکاتب جرم‌شناسی‌ مجرم ##قرآن کریم.##نهج‌البلاغه. 1398ق. تحقیق شیخ محمد عبده. بیروت. دارالمعرفه. ##ابن ابی الحدید- محمد ابوالفضل ابراهیم، شرح نهج البلا غه، دار احیاء الکتب العربیه، 1378ق.##ابن‌شهر آشوب. 1376ق. مناقب آل ابیطالب. نجف. چاپخانه حیدریه. ##آنسل‌، ‌‌مارک. 1375. دفاع اجتماعی. ترجمه محمد آشوری و علی حسین نجفی ابرندآبادی. بی‌جا. انتشارات دانشگاه تهران.##بحرانی، سید هاشم. 1393ق. تفسیر برهان. قم. دارالکتب العلمیه. ##بخاری، محمدبن السماعیل. 1414 ق. صحیح البخاری. ج 1. بیروت. دار ابن الکثیر. ##تمیمی آمدی، عبد الواحد بن محمد. 1411 ق. غررالحکم و دررالکلم. قم. مکتب الأعلام الاسلامی. ##تیلور، کلر؛ پیلو، مویرا؛ کیت، سوتیل. 1383. شناخت جرم‌شناسی. ترجمه میر روح الله صدیق. بی‌جا. نشر دادگستر.##حر عاملی، محمد بن الحسن. 1414 ق. وسایل الشیعه. بیروت. انتشارات مؤسسسه آل البیت لاحیاءالتراث.##حسینی، سید محمد. 1383. سیاست جنایی در اسلام و جمهوری اسلامی ایران. تهران. انتشارات دانشگاه تهران و سمت.##زیبایی نژاد، محمدرضا؛ سبحانی، محمدتقی. 1381. در‌آمدی بر نظام شخصیتی زن در اسلام. قم. انتشارات دارالثقلین.##سوتیل، کیت؛ پیلو، مویرا؛ تیلور، کلر. 1388. شناخت جرم‌شناسی. ترجمه میر روح الله صدیق بطحایی اصل. تهران. نشر دادگستر. چاپ دوم.##سیوطی، عبد الرحمن بن ابی‌بکر، تفسیر دارالمنثور، انتشارات دارلکتب العراقیه، چاپ سنگی، ج 6،##شهید مطهری، مرتضی. 1389. مجموعه آثار. ج 23. تهران. صدرا.##شیخ طوسی، ابی جعفر محمد بن حسن. 1417 ق. الخلاف. قم. مؤسسه النشرالاسلامی.##علامه حلی، حسن بن یوسف. 1410 ق. الرساله السعدیه. قم. انتشارات کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی.##علی آبادی، عبدالحسین. 1367. حقوق جنایی. ج 2. تهران، انتشارات فردوسی. ##کلینی، محمّدبن یعقوب. 1360. اصول کافی. ترجمه سیّدجواد مصطفوی. تهران. دفتر نشر فرهنگ اهل بیت. ـــــــــــــــــــــــ. 1401 ق. فروع کافی. بیروت. چاپ سوم. انتشارات دارصعب.##کی نیا، مهدی. 1373. جرم‌شناسی. تهران. انتشارات دانشگاه تهران.##گلدوزیان، ایرج. 1384. بایسته‌های حقوق جزای عمومی. تهران. نشر میزان.##مارتین، آبرین و یار ، مجید. 1394. مفاهیم کلیدی جرم‌شناسی. ترجمه سید محمود میرخلیلی و جلال الدین حسانی. تهران. انتشارات بهنامی.##مجلسی، محمدباقر. 1403 ق. بحار الانوار. بیروت. انتشارات مؤسسه الوفا.##محسنی، مرتضی. 1375. کلیات حقوق جزا. تهران. انتشارات گنج دانش.##محمدی ری شهری، محمد. 1375. میزان الحکمه. قم. انتشارات دارالحدیث.##نجفی توانا، علی. 1377. جرم‌شناسی. تهران. انتشارات خیام.##نوربها، رضا. 1380. زمینه جرم‌شناسی. تهران. انتشارات گنج دانش. چاپ دوم. ##ـــــــــــ 1387. زمینه حقوق جزای عمومی. تهران. نشر دادآفرین. چاپ بیست و چهارم.##ـــــــــــ 1387. زمینه‌ حقوق‌ جزای‌ عمومی. تهران. انتشارات گنج دانش. چاپ بیست و چهارم.##هاشم بیگی، حمید؛ نجفی ابرند آبادی، علی حسین. 1377. دانشنامه جرم‌شناسی. تهران، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.## ##

شاخصه‌های کرامت انسانی در نظام اسلامی Human dignity, its foundations and its characteristics in the modern Islamic civilization 1 1 چکیده اصل کرامت انسانی مهم‌ترین اصل مبنایی و پایه‌گذار نظام بین‌المللی حقوق بشر است که حق‌های بشریِ شناسایی‌شده در نظام بین‌المللی حقوق بشر براساس آن توجیه‌پذیر است. این اصل، در اسناد حقوق بشری بین‌المللی و منطقه‌ای متعددی شناسایی شده است و حتی در اسناد مربوط به حقوق بشردوستانه نیز بر رعایت این اصل و لزوم احترام به آن تأکید شده است. یکی از مقولات بنیادین در اندیشه معاصر، کرامت انسان است. نوشتار حاضر پس از اشاره‌ای گذرا به مفهوم کرامت انسانی و تأمل در مبانی آن در اندیشه اسلامی، می‌کوشد با استناد به آیات و روایات به نتایج و لوازم و مقتضیات آن در نظام اسلامی اشاره کند. یکی از وظایف مهم نظام اسلامی، ایجاد بستر مناسب برای بهره‌مندی انسان‌ها از همه ظرفیت‌های مادی و معنوی‌ است که خداوند برای تأمین سعادت و تعالی آنان در وجود انسان و جهان آفرینش قرار داده‌ است. نمودِ ظاهری نظام اسلامی را می‌توان در حاکمیت ارزش‌های دینی و سبک زندگی اسلامی مبتنی‌بر اعتقادات و دستورات اسلامی برگرفته از قرآن و سنّت مشاهده کرد که در آن شهروندان جامعه اسلامی حق حیات طیبه، امنیت، آزادی‌های اجتماعی، رشد عقلانیت و دوری از جهل و خرافات، بهداشت جسمی و روحی، استقرار عدالت، گسترش اخلاق و فضایل انسانی و رعایت شأن و حرمت انسانی در پرتو مردم‌سالاری دینی دارند. البته کرامت انسانی، مطلق نیست بلکه نسبی و تشکیکی است و براثر رفتارهای اختیاری ناشایست و سوء‌استفاده از استعدادها و فرصت‌های موجود، قابل سلب است و همین امر مجوز مشروعیت برخی مجازات‌های به ظاهر تحقیرکننده یا دردناک و متناسب با جرم ارتکابی است. 2 Abstract The principle of human dignity is the most important principle of the foundation of the international human rights system, according to which the human rights are identified in the international system of human rights, is justified. This principle has been recognized in various international and regional human rights instruments, and even human rights instruments have emphasized compliance with this principle and the need to respect it. One of the fundamental categories in contemporary thought is human dignity. Following the semantics of human dignity and reflection on its foundations in Islamic thought. The present paper attempts to refer to the results and attributes of the modern Islamic civilization by referring to verses and narratives. The main characteristic of the Islamic system is to create a suitable platform for the benefit of human beings from all material and spiritual capacities that God has created for the creation of happiness and excellence in the existence of man and the world. Despite serious consideration in the correct application of the concept of inherent dignity, the apparent appearance of the Islamic system in the rule of religious values and Islamic lifestyle based on Islamic beliefs and instructions derived from the Qur'an and the Sunna, with the citizens of the Islamic society enjoying the right to life, security, liberties Social development, rational development, and avoidance of ignorance and superstition, physical and mental health in life, the establishment of justice, the development of morality and human virtues and respect for them, and human dignity in the light of the Islamic democracy. Of course, inherent or natural dignity is not absolute, but relative and gradual process, and is discriminatory due to inappropriate arbitrary behaviors and the inappropriate use of existing talents and opportunities, and this is a legitimate license to some seemingly humiliating and degrading or painful punishments, and Commensurate with the crime of committing. But more important than intrinsic dignity is the value and acquisition of dignity that the Islamic state should be the source of the neoli of the citizens. 61 92 2017/10/312018/01/112017/12/24 1396/10/3 2018/03/62018/04/172018/04/17 1397/1/28 سید ابراهیم حسینی Seyed Ebrahim Hosseini دکترای حقوق، استادیار مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره). قم ایران ایران sehoseini@hotmail.com Keywords: Dignity Inherent Dignity Value Dignity Islamic System Indicator Human Rights Citizenship Rights. کلیدواژه‌ها: کرامت کرامت ذاتی کرامت ارزشی نظام اسلامی شاخصه حقوق بشر حقوق شهروندی. ##قرآن کریم. ##نهج‌البلاغه. سید رضی، محمد؛ محقق: صبحی صالح؛ 1412ق. قم. منشورات دارالهجره. ##احمدی، عید محمد. 1388. «اندیشه کرامت انسانی و نقش آن در مسائل حقوقی». گفتمان نو. شمارۀ 24. صص 112 و 113.##ابن عربی، محی الدین. بی‌تا. فصوص الحکم. بیروت. دارالکتب العربی.##اعلامیه حقوق بشر اسلامی‌ـ‌قاهره 1990. ##امام خمینی، سید روح الله. 1370. آداب الصلوۀ. تهران. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی. ##ــــــــــــــــــــــــ. 1372. شرح دعاء السحر. تهران. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی. ##ــــــــــــــــــــــــ. 1378. صحیفه امام. ج 7. تهران. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی. ##ــــــــــــــــــــــــ. 1381. شرح چهل حدیث. تهران. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.##ــــــــــــــــــــــــ. بی‌تا. صحیفه امام. ج 17. بی‌جا. بی‌نا. ##معلوف لویس، 1384؛ المنجد (عربی-فارسی) ؛ ترجمه محمد بندرریگی؛ تهران : انتشارات ایران، ج 1،2 ؛ چاپ پنجم. ##جاودان، محمد. 1382. نواندیشی دینی در اسلام و تأملاتی در کرامت ذاتی انسان و حقوق بشر، در: مبانی نظری حقوق بشر، مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی حقوق بشر. بی‌جا. مرکز مطالعات حقوق بشر دانشگاه مفید.##جوادی آملی، عبد الله. 1366. حق و تکلیف در اسلام. قم. اسراء.##ــــــــــــــــــــ. 1366. کرامت در قرآن. تهران. مرکز نشر فرهنگی رجاء. ##جعفری، محمدتقی. 1370. حقوق جهانی بشر از دیدگاه اسلام و غرب. تهران. دفتر خدمات حقوقی بین‌المللی.##الحرّ العاملی. 1409. وسائل الشیعه. ج 28. بیروت. دار إحیاءالتراث العربی. ##حکیمی، محمدرضا؛ برادران. 1412ق. الحیاه. ج 2. تهران. دفتر نشر فرهنگ اسلامی. ##الراغب الاصفهانی، ابوالقاسم الحسین بن محمد بن المفضل. 1324 ق. المفردات فی غریب القرآن. مصر. مطبعه المیمینه. ##سالیوان، راجر. 1380. اخلاق در فلسفه کانت. ترجمه عزت الله فولادوند. تهران. انتشارات طرح نو. ص 109.##طبرسی، احمد بن علی. 1403ق. الاحتجاج. ج 1. ‌مشهد قم. نشر مرتضی. ##الطباطبایی، السید محمدحسین. 1417ق. المیزان فی تفسیر القرآن. ج 13. قم. دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم. چ پنجم.##علوی، سید محمدتقی؛ رحیمی نژاد، اسماعیل. 1389. «درآمدی بر مفهوم، مبانی و آثار کرامت انسانی در حقوق کیفری». دوفصلنامه علامه/ نامه پژوهشی فقه و حقوق. سال دهم. شمارۀ 24.##غفارزاده، علی. 1386. کرامت در افق قرآن، در: اصول و مبانی کرامت انسان. ج 2. بی‌جا. بی‌نا. ##فلاح محمد، هادی. 1386؛ کرامت در قرآن کریم (ویژگی‌ها، ملاک‌ها و معیارها)؛ در: اصول و مبانی کرامت انسان. ج 2. بی‌جا. بی‌نا. ##قربان‌نیا، ناصر. 1387. حقوق بشر و حقوق بشردوستانه. بی‌جا. سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.##قربانی، زین العابدین. 1375. اسلام و حقوق بشر. تهران. دفتر نشر فرهنگ اسلامی. ##کانت، امانوئل. 1380. مابعدالطبیعه اخلاق؛ فلسفه فضیلت (اصول اولیه مابعد طبیعی تعلیم فضیلت). ترجمه منوچهر صانعی دربیدی. تهران. نقش و نگار. ص 121.##کدخدایی، عباس. 1383. «قانون اساسی اتحادیه اروپایی». نشریه حقوق اساسی. سال دوم. شماره 2.##کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران، بروشور آموزشی‌ـ‌ترویجی. ش 10.##مطهری، مرتضی. بی‌تا. مجموعه آثار. ج1. بی‌جا. بی‌نا. ص 255.##محمدی ری‌شهری، محمد. 1362. میزان الحکمه. قم. مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم. ##مصباح یزدی، محمدتقی. 1382. نظریه حقوقى اسلام حقوق متقابل مردم و حکومت. قم. مرکز انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی. ##مصطفوی، حسن. ۱۳۶۰. التحقیق فی کلمات القرآن. ج 10. تهران. بنگاه ترجمه و نشر کتاب. ##منتظری، حسینعلی. 1380. درس‌هایی از نهج‌البلاغه. تهران. نشر ساروی. صص 78-77. ##هاشمی، سید محمد. 1384. حقوق بشر و آزادی‌های اساسی. تهران. نشر میزان. صص97-96 و 203.##Universal Declaration on Human Rights (UDHR). 1948. UN. Doc. A/ 810. 10 December 1948. ##Lindholm Tore. 1999. "Article 1 of the universal Declaration of Human Rights". in the universal Declaration of Human Rights. A common Standard of Achievement, Id. By Gudmundur Alfred son and Asbjorn Eide. Martinus Nijhoff publishers. the Hague / Boston / London.##Thomas, E Hill. 1992. Dignity as Practical Reason in Kant’s Moral Theory. New York. Cornell University Press.##Baldwin, James M. 1998. Dictionary of Philosophy and Psychology Thoemmes Press.##Conde, H. Victor. 2002. A Handbook of International Human Rights Terminology. Santa Barbara CA: ABC ـ Clio. Second Edition.## ##

رهاورد جامعه‌شناس مسلمان در تنقیح دوگانه ساختار و عاملیت (بررسی موردی سه نظریه) The Muslim sociologist achievement in pure the duality of structure and agency Case study of three theories 1 1 چکیده «ساختار و عاملیت» ازمهم‌ترین مباحث نظری و بنیادی موجود در جامعه‌شناسی معاصر است. ساختار و عاملیت هریک دارای ویژگی‌های مخصوص به خود هستند.ضرورت توجه به این دو عنصر در تبیین پدیده‌های اجتماعی، منجر به پدیدآمدن نظریات متنوعی شده است که هریک ازطریق فرایند متفاوتی، سعی در حفظ اصالت یکی، یا توأمان این دو در یک نظریه اجتماعی دارند. این مقاله با استفاده از روش مقایسه‌ای، درصدد کشف عناصر مشترک و متمایز موجود در سه نظریه مربوط به تبیین مسئله «رابطه ساختار و عاملیت» است. سه نظریه‌ای که می‌خواهند به این دو، توأمان توجه کنند. نظریات مورد بررسی، نظریۀ «ساختاربندی گیدنز»، نظریه«تکوین آرچر» و نظریه «اصالت فرد‌ـ‌جمع‌ـ‌رابطه زاهد» هستند. در‌این‌بین، نظریه زاهد تبیین جامع‌تری از نوع رابطه ساختار و عاملیت ارائه داده است. نتیجه‌ای که از مقایسه بین این نظریات حاصل می‌شود این است که سازوکار و مکانیسم ارتباطی بین ساختار و عاملیت، با استنادات دینی موجود در نظریه زاهد ـ به‌عنوان یک جامعه‌شناس مسلمان ـ قادر است نشان دهد که عاملیت چگونه با ساختار ارتباط می‌یابد و ساختار چگونه با عاملیت مرتبط می‌شود. 2 Abstract "Structure and agency" are among the most important theoretical and fundamental issues in contemporary sociology. Each structure and agency have their own characteristics. The need to pay attention to these two elements in the explanation of social phenomena has led to the emergence of diverse views, each of which, through a different process, seeks to preserve the authenticity of one or both of them in a social theory. This paper uses the comparative method to explore the common and distinct elements of the three theories related to the problem of "structure and agency relationship". Three theories that want to consider the both. The theories discussed are the theory of "structuration" Giddens', the theory of "Morphogenesis" archer, and the theory of the "personality- collective –relationship authenticity" zahed. Meanwhile, Zahed's theory provides a more comprehensive explanation of the relationship between structure and agency. The result of the comparison between these theories is that the mechanism of communication between structure and agency, based on the religious references contained in Zahed's theory (as a Muslim sociologist), can show how the agency is to the structure of communication And how the structure is related to agency. 93 118 2017/10/312018/01/112017/12/242017/11/20 1396/8/29 2018/03/62018/04/172018/04/172018/03/6 1396/12/15 شهلا باقری Shahla bagheri دانشیار دانشگاه خوارزمی ایران sbagheri@khu.ac.ir رضا نظریان Rez nazarian کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی ایران rezanzr45@gmail.com Keywords: society individual structure agency ideology culture. کلیدواژه‌ها: جمع فرد ساختار عاملیت ایدئولوژی و فرهنگ ##اسمیت،فیلیپ. 1383. درآمدی بر نظریه فرهنگی. ترجمه حسن پویان. تهران. دفتر پژوهش‌های فرهنگی.##پارکر،جان. 1383. ساختاربندی. ترجمه امیر عباس سعیدی پور. تهران. انتشارات اشیان.##پیرسون،کریستوفر. 1380. گفت‌و‌گو با انتونی گیدنز(معنای مدرنیت). ترجمه علی‌اصغر سعیدی.‌ تهران. انتشارات کویر.##تریگ،راجر. 1384. فهم علم اجتماعی. ترجمه شهناز مسمی پرست. تهران. نشر نی.##جلائی‌پور،حمیدرضاو جمال محمدی. 1387.نظریه‌های متأخر جامعه‌شناسی. تهران. نشر نی.##حاجی حیدری،حامد. 1388. انتونی گیدنز(مدرنیت.زمان.فضا). تهران. نشر اختران.##درستی،احمد. 1379. «دیدگاه‌های مختلف جامعه‌شناختی درباره مسئله کارگزار و عاملیت»نشریه علوم سیاسی. سال سوم. شماره دوازدهم.##ریتزر،جورج. 1386.نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر. ترجمه محسن ثلاثی. تهران. انتشارات علمی.##زاهدزاهدانی،سیدسعید. 1367.«نگرشی اجتماعی به اصول دین در اسلام». مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز. دوره چهارم. شماره اول.##ـــــــــــــــــــــــ‌.1369. «رابطه فرد و جامعه: مقایسه دو دیدگاه». مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز. دوره پنجم. شماره دوم.##ـــــــــــــــــــــــ‌.1370الف. طرحی نو در علوم اجتماعی. شیراز. مؤسسه انتشارات بهینه.##ـــــــــــــــــــــــ‌. 1370ب. مبانی روش تفکر اجتماعی در اسلام. شیراز. مؤسسه انتشارات بهینه.##ـــــــــــــــــــــــ‌.1377. «نظریه‌ای ترکیبی درمورد جنبش‌های اجتماعی». فرهنگ. اندیشه سیاسی.ص28-27.##ـــــــــــــــــــــــ‌.1380. بهائیت در ایران. تهران. مرکز اسناد انقلاب اسلامی.##ـــــــــــــــــــــــ‌.1381. جنبش‌های اجتماعی معاصر ایران. تهران. نشر کتاب طه.##ـــــــــــــــــــــــ‌.1387. نظریه‌ای درمورد جنبش‌های اجتماعی. کرسی‌های نظریه‌پردازی، دانشگاه شیراز. داوران: دکتر حمید احمدی، دکتر غلامرضا جمشیدی‌ها و دکتر عیوضی.##زاهدزاهدانی، سید سعید؛ جاجرمی‌زاده و دیگران.1390. «چیستی و چگونگی فرهنگ پایه اسلامی وسکولار». دانشگاه شیراز و دانشگاه پیام نور شیراز. ##سایر، آندرو. 1385. روش در علوم اجتماعی:رویکردی رئالیستی. ترجمه دکتر عماد افروغ. تهران. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##کرایب، یان. 1378. نظریه اجتماعی مدرن. ترجمه عباس مخبر. تهران. نشر آگاه.##کسل،‌ فیلیپ. 1383. چکیدهآثار انتونی گیدنز. ترجمه حسن چاوشیان. تهران. نشر ققنوس.##گیدنز، آنتونی. 1376. جامعه‌شناسی. ترجمه منوچهر صبوری. تهران. نشر نی.##ـــــــــــــ. 1378. سیاست، جامعه‌شناسی و نظریه اجتماعی. ترجمه منوچهر صبوری. تهران. نشر نی.##ـــــــــــــ. 1384الف. چشم‌اندازهای جهانی. ترجمه و مقدمه محمد رضا جلائی پور. تهران. نشر طرح نو.##ـــــــــــــ. 1384ب. مسائل محوری در نظریه اجتماعی.ترجمه دکتر محمد رضایی. تهران.انتشارات سعاد.##مطهری، مرتضی. بی‌تا. جامعه و تاریخ. تهران. انتشارات صدرا.##مقدس، علی اصغر و حسین قدرتی. 1383. «نظریه ساختاری‌شدن انتونی گیدنز و مبانی روش‌شناختی آن». مجله علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد.##Archer Margaret. 1986.culture and agency.Cambridge.University Press.##______________. 1996. Realist Social Theory:The Morphogenetic Approach. Cambridge.University Press.##______________. 2000. being human: the problem of agency. Cambridge.University Press.##Craib ،Ian. 1992. Anthony Giddens.Routledge. London.##Giddens ،Anthony.1979. central problems in social theory ،the macmillan press ltd. First edition 1979،London.##________________. 1986. The Constitution of Society. University of California Press.##Giddens Anthony،Jonathan turner. 1987. social theory today.Stanford University press.##Peter،Berger.1963. invitation to sociology.harmondsworth Middlesex England.## ##

ارائه نهاد پیشنهادی برای ساماندهی و عملیاتی کردن سیاست مالیاتی زکات در کشور Offering the Proposed Institution for Organizing and Operationalizing the Country’s Tax Policy of Zakat 1 1 چکیده بررسی اجمالی متن سیاست‌ها و بندهای مطرح‌شده در سیاست‎های کلی اقتصاد مقاومتی، نشان می‌دهد که سیاست هفدهم به بخش مالیات و کارآرایی آن و درواقع تقویت نظام مالیاتی می‌پردازد؛ به گونه‌ای که بتواند بخش درخور ‌توجهی از نیازمندی‌های بودجه‌ای دولت و کشور را تأمین کند. در این ‌بین، زکات به عنوان یکی از مهم‎ترین منابع مالی دولت اسلامی، با مشکلات و چالش‌های فراوانی ازجمله عدم به‌روزرسانی پایه مالیاتی، دستگاه‎های موازی متولی، بار مالیاتی مضاعف بر دوش مؤدیان مالیاتی، عدم شفافیت اطلاعاتی، نبود بانک جامع و نظام یک‌پارچه مالیاتی روبه‌روست. تعیین متولی و مسئول ساماندهی امور زکات می‌تواند یکی از پیشنهادهای ارائه‌شده در راستای کاهش و برطرف ساختن آسیب‌های بیان‌شده باشد. براین‎اساس در این نوشتار ضمن بررسی برخی نظرات مختلف فقهای امامیه درباره این موضوع، به روش توصیفی‌– تحلیلی و از طریق گردآوری اطلاعات اسنادی- کتابخانه‌ای، چنین نتیجه‌گیری می‌شود که اولاً متولی زکات در دوران حضور و غیبت ولی امر در جامعه اسلامی متفاوت است؛ ثانیاًً بر مبنای همین تفاوت در دوران حضور ایشان، قدرمتیقن نظرات فقها این است که در صورت درخواست امام، پرداخت به ایشان واجب است و لذا بر اساس نظر بیشتر ایشان، متولی آن در این دوران امام جامعه است؛ ثالثاًً در دوران غیبت امام، فقها در تعیین متولی اختلاف‌نظر دارند و از جمله مواردی که به عنوان متولی ذکر شده‌اند، عبارت است از فرد زکات‎دهنده، فقهای امین و تفصیل بین این دو گروه. در پایان پس از بررسی و تبیین نظرات بیان‌شده و نیز شرایط وضعیت موجود در جامعه اسلامی در عصر کنونی، این نظر تقویت می‌شود که متولی دریافت زکات در دوران حکومت اسلامی، امام جامعه است و براین‎اساس پرداخت زکات به فقهای امین شیعه، آن‌گونه که در دوران کنونی (و با حضور امام در جامعه) انجام می‌گیرد، وجهی ندارد و این سازوکار تنها نظر تعدادی از فقها آن‌ هم برای دوران فقدان حکومت است؛ لذا این سازوکار باید تغییر کند و زکات به متولی اصلی‌اش داده شود تا بتواند بر اساس شناسایی و آگاهی کامل‌تر خود نسبت به مواضع مصرف، آن را در جامعه اسلامی هزینه و مصرف کند. 2 Abstract Examining the proposed text of policies and clauses within the Moghavemati Economics general policies shows that the policy number 17 deals with the tax sector, its efficiency and actually tax system reinforcement; so that it can meet a considerable part of the country’s government budget necessities. Hence, as one of the most important financial resources of Islamic Government, Zakat faces with a variety of challenges including: non-updated tax base, the trustee parallel bodies, the double tax burden on taxpayers, lack of information transparency, shortages of comprehensive bank and taxation integrated system. The trustee designation in order to organize the Zakat affairs can be one of the offered proposals towards reduction or remove of the above-mentioned challenges. Based on it, in this research, besides to the examination of some various ideas of Imamiyeh jurisprudents, we use the Descriptive-analytical method through data collection of library documents. Then, firstly, it turns out that the Zakat trustee during the eras of Absence and Presence of Vali-e-Amr is different in the Islamic society. Secondly, based on the above-mentioned difference, during the era of Presence, the jurisprudents ideas state that in case of Imam Request, payment to him is mandatory. Hence, based on the ideas of the majority of jurisprudents, the Zakat trustee will be Imam in the era. Thirdly, during the era of Absence, since Imam is not present to designate the trustee, the jurisprudents have various ideas. We can name some of them, which includes: Zakat Payer, trusted jurisprudents and some ideas between the two groups. Finally, after examining and describing the whole ideas, and considering the status quo of Islamic Society in the era, it is believed that the Zakat trustee during the era of Islamic Government is Imam (Islamic Hakem). Therefore, paying Zakat to the trusted jurisprudents during the current era (in the absence era and existence of Islamic government) is not appropriate. Hence, the mechanism is just for the time that we lack the Islamic government. Then, we should replace the above-mentioned mechanism with the main trustee which is the Islamic society Imam. As a result, with respect to his better identification and much awareness of consumption cases, he spend and consume in the Islamic society much better that others. 119 144 2017/10/312018/01/112017/12/242017/11/202017/11/28 1396/9/7 2018/03/62018/04/172018/04/172018/03/62018/03/6 1396/12/15 جعفر کوشکی فروشانی Jafar Kooshki Forooshani کارشناسی ارشد معارف اسلامی و اقتصاد– دانشگاه امام صادق علیه السلام-تهران-ایران ایران mesbah1367@gmail.com Keywords: Zakat Trustee Islamic Government and the era of Absence Trusted jurisprudents Moghavemati Economics. کلیدواژگان: زکات متولی دریافت حکومت اسلامی و دوران غیبت فقهای امین اقتصاد مقاومتی. ##قرآن کریم، ترجمه مکارم شیرازی.##نهج البلاغه.##ابن‌حمزه، عمادالدین (1408ق). الوسیله الی نیل الفضیله. قم: مکتبه آیت‎الله العظمی المرعشی النجفی.##بحرانی، سیدهاشم (1374). البرهان فی تفسیر القرآن. قم: انتشارات دارالتفسیر.##حلبی، ابن‎زهره (1418ق). غنیه النزوع الی علمی الاصول والفروع. قم: مؤسسه الامام الصادق7.##حلی، حسن (1410ق). قواعد الاحکام فی معرفه الحلال والحرام. قم: انتشارات منشورات الرضی.##راوندی، قطب‌الدین (1405). فقه القرآن. قم: مکتبه آیت‎الله العظمی المرعشی النجفی.##رستمی، محمدزمان، و رستمی، محمدهادی (1394). پیشنهادهایی برای بسط و جای‎گزینی نظام مالیاتی اسلام، دوفصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات اقتصاد اسلامی. 8 (15).##صدر، سیدکاظم و همکاران (1381). بررسی مالیات بر شرکت‌ها در ایران بر اساس الگوی مالیات‌های اسلامی. پژوهش‎های اقتصادی ایران 3 (6): 13–40.##صالح‌آبادی، علی (1383). مؤسسه مالی زکات و نقش آن در تأمین مالی نیازهای جامعه اسلامی (بررسی موردی تجربه کویت). تهران: مرکز تحقیقات دانشگاه امام صادق7.##صدر، سیدکاظم، و گیلک حکیم‌آبادی، محمدتقی (1381). آیا نظام مالیاتی ایران، اسلامی است؟، فصلنامه اقتصاد اسلامی. 7: 9-18.##طوسی، محمدحسن (1376). النهایه فی مجرد الفقه والفتاوی. قم: انتشارات قدس محمدی.##عاملی، محمد بن حسن (1403ق). وسائل الشیعه. ج‎6. قم: المکتبه الاسلامیه.##عاملی، محمد بن حسن (1409ق). وسائل الشیعه.ج6 قم: مؤسسه آل البیت:.##علم‌الهدی، سیدِ مرتضی (1387). جمل العلم والعمل. نجف: انتشارات الاداب فی النجف الاشرف.##غفاری،‌ هادی (1386). نظام اقتصادی صدر اسلام. تهران: دانشگاه پیام نور.##قرائتی، محسن (1391). خمس و زکات. تهران: مؤسسه تحقیقات و نشر معارف اهل‌البیت:.##مؤمن قمی، محمد (1390). ولی‎امر و مالکیت اموال عمومی، تخصصی فقه اهل‎بیت. 68.صص29-72##محقق حلی، جعفر (1415ق). شرائع الاسلام فی مسائل الحلال والحرام. تهران: انتشارات استقلال. چاپ چهارم.##مدرسی، سیدمحمدرضا (۱۳۶۷). مقدمه‌ای بر نظام مالیاتی و بودجه. تهران: هجرت.##مروارید، علی‎اصغر (1410ق). سلسله الینابیع الفقهیه. بیروت: مؤسسه فقه الشیعه.##مفید، محمد (1410ق). المقنعه. قم: مؤسسه النشر الاسلامی. چاپ دوم.##منتظری، حسینعلی (1367). مبانی فقهی ولایت فقیه. تهران: انتشارات کیهان.##موسوی خمینی، سیدروح‌الله (1425ق). تحریر الوسیله. قم: دفتر تبلیغات انتشارات اسلامی. ##هاشمی شاهرودی، محمود (1392). متولی زکات، فصلنامه تخصصی فقه اهل‎بیت. 73.صص5-22## ##

نقش عوامل شخصیتی و جنسیت در رابطه بین جهت‌گیری دینی و رضایت از زندگی در دو گروه طلاب و دانشجویان شهر قم The Role of Personality and Gender Factors in Relationship Between Religious Orientation and Life Satisfaction in Two Students and Scholars in Qom 1 1 چکیده رضایت از زندگی تأثیر بسزایی در افزایش بهزیستی روانی و پیشگیری از آسیب‌های روانی دارد. هدف این پژوهش بررسی نقش عوامل شخصیتی و جنسیت در رابطه بین جهت‌گیری دینی و رضایت از زندگی بود. جامعه آماری این پژوهش دانشجویان و طلاب ساکن شهر قم بود. بدین‌منظور 794 نفر از دانشجویان و طلاب به‌ صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و پرسش‌نامه‌های رضایت از زندگی (دینر، 1985)، جهت‌گیری دینی (هیل، 1999) و شخصیت (گلدبرگ، 1999) را تکمیل کردند. در تحلیل داده‌ها از روش همبستگی مرتبه صفر، همبستگی مرتبه یک (تفکیکی)، Z فیشر، رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس یک‌راهه استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که جنسیت و عوامل شخصیتی رابطه جهت‌گیری درونی و رضایت از زندگی را تعدیل می‌کند. در طلاب، رضایت از زندگی با جهت‌گیری دینی کل و زیرمقیاس‌های جهت‌گیری دینی بیرونی اجتماعی و فردی رابطه مثبت و معنادار دارد، درحالی‌که در دانشجویان و همچنین طلاب دانشجو، فقط جهت‌گیری دینی بیرونی اجتماعی با رضایت از زندگی رابطه مثبت و معنادار دارد. 145 165 2017/10/312018/01/112017/12/242017/11/202017/11/282017/12/10 1396/9/19 2018/03/62018/04/172018/04/172018/03/62018/03/62018/04/17 1397/1/28 امین رحمتی Amin Rahmati دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی با رویکرد اسلامی، مؤسسه عالی اخلاق و تربیت، قم، ایران ایران Rahmaty2000@gmail.com جواد مصلحی Javad Moslehi دانش‌پژوه دکتری قرآن و روان‌شناسی، جامعه المصطفی العالمیه (ص)، قم، ایران ایران javadmoslehi1@Gmail.com محمد فرهوش Mohammad Farhoush دانشجوی کارشناس ارشد مشاوره و راهنمایی، مؤسسه عالی اخلاق و تربیت، قم، ایران ایران Farhoush.mohammad@gmail.com حسین رضاییان بیلوندی Hossein Rezaiyan Bilivandi کارشناس ارشد روان‌شناسی خانواده، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، قم، ایران ایران h.rezaeiyan60@gmail.com محمدسعید نصر اصفهانی Mohammad Saeed Nasr Esfahani دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، قم، ایران ایران snasr1907@gmail.com کلیدواژگان: رضایت از زندگی جهت‌گیری مذهبی اثر تعدیلی عوامل شخصیت دانشجویان و طلاب. ##آقابابایی، ناصر (1389). نقش احساس قدردانی در رضایت از زندگی. روان‌شناسی و دین. 11، 52-39. ##‏آقابابایی، ناصر، ارجی، اکرم، و بلچنیو، آگاتا (1393). رابطه مدل شخصیتی هگزاکو با جهت‌گیری دینی و بهزیستی روان‌شناختی و فاعلی در ایران و لهستان. مطالعات اسلام و روان‌شناسی. 8 (14)، 53-33. ##آقابابایی، ناصر، و بلچنیو، آگاتا (1393). رابطه میان مدل شخصیتی هگزاکو، دینداری و بهزیستی فاعلی در دانشجویان ایرانی و لهستانی. روان‌شناسی معاصر. 1 (17)، 28-17. ##آقابابایی، ناصر، فراهانی، حجت‌الله، و تبیک، محمدتقی (1391). رابطه قدردانی از خدا با عامل‌های شخصیت، بهزیستی و سلامت روانی. روان‌شناسی و دین. 1 (17)، 132-115. ##ابراهیمی، فاطمه، و میرزاحسینی، حسن (1393). رابطه جهت‌گیری مذهبی و رضایت از زندگی در بین زنان مجرد و متأهل شهر قم. پژوهش‌نامه اسلامی زنان و خانواده. 2 (3)، 100-87. ##بخشایش، علیرضا (1395). رابطه تاب‌آوری و کیفیت دوستی با رضایت از زندگی در دانش‌آموزان. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی. 7 (25)، 158-145. ##بیانی، علی‌اصغر؛ کوچکی، عاشورمحمد، و گودرزی، حسینیه (1386). اعتبار و روایی مقیاس رضایت از زندگی. روان‌شناسان ایرانی. س3، ش11، ص265-259. ##بیرامی، منصور، و قلی‌زاده، حسین (1390). عامل‌های شخصیتی به عنوان پیش‌بینی‌کننده افسردگی و رضایت از زندگی. مجله پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه. 22 (2)، 98-92. ##پسندیده، عباس (1389). رضایت از زندگی. قم: دارالحدیث. ##تاج‌آبادی ‌هرات، جعفر (1391). اثربخشی آموزش مؤلفه‌های هوش معنوی بر عزت نفس و سازگاری دانش‌آموزان پسر دوره متوسطه شهر هرات، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت. ##تقوی، نغمه، آزاد فلاح، پرویز، موتابی، فرشته، و طلایی، ابراهیم (1394). تحلیل کیفی بهزیستی فاعلی از دیدگاه دختران نوجوان. روان‌شناسی تحولی (روان‌شناسان ایرانی). 11 (43)، 246-229. ##تمنایی‌فر، محمدرضا، و منصوری‌نیک، اعظم (1392). پیش‌بینی رضایت از زندگی بر اساس رگه‌های شخصیتی، حمایت اجتماعی و بهزیستی معنوی. پژوهش‌های نوین روان‌شناختی (روان‌شناسی دانشگاه تبریز). 8 (29)، 87-67. ##تمنایی‌فر، محمدرضا، و منصوری‌نیک، اعظم (1393). ارتباط ویژگی‌های شخصیتی، حمایت اجتماعی و رضایت از زندگی با عملکرد تحصیلی دانشجویان. پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی. 20 (71)، 166-149. ##حمیدی، نگار (1393). رابطه رضایت از زندگی با شادکامی و بهداشت روانی سالمندان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت. ##خدابخش ‌پیرکلانی، روشنک، کلانی، نیلوفر، و پیوسته‌گر، مهرانگیز (1393). رابطه رضایت از زندگی و عوامل برون‌‌گرایی شخصیت در آزمون‌های نئو و آیزنگ در دانشجویان رشته‌های مختلف دانشگاه‌های تهران. مطالعات روان‌شناختی. 10 (4)، 117-101. ##دلاور، علی (1393). روش تحقیق در روان‌شناسی و علوم تربیتی. ویرایش چهارم. تهران: نشر ویرایش. ##رستمی، محمد، هاشمی، تورج، و محمود علیلو، مجید (1392). مقایسه ویژگی‌های شخصیتی، حمایت اجتماعی و جهت‌گیری مذهبی در افراد اقدام‌کننده به خودکشی و گروه گواه. مجله پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه. 24 (12)، 1026-1016. ##رسولی، رؤیا، و سلطانی گرد فرامرز، سمیه (۱۳۹۴). مقایسه و بررسی رابطه جهت‌گیری مذهبی و عمل به باورهای دینی با سازگاری زناشویی در طلاب و دانشجویان. خانواده‌پژوهی، ۸ (۴)، ۴۲۷-۴۳۹. ##زارعی ‌توپخانه، محمد، زهیری ‌هاشم‌آبادی، علی، و صفورایی ‌پاریزی، محمدمهدی (1393). بررسی رابطه جنسیت با ابعاد روان‌آزردگی، روان‌گسستگی، برون‌‌گرایی و رضایت از زندگی. پژوهش‌نامه اسلامی زنان و خانواده. 2 (3)، 132-115. ##سلیمانی ابهری، هادی و سلیمانی ابهری، صدیقه (1393). موضع علم و قرآن درباره «خودپنداره» و «حرمت خود» و تأثیر آن بر سلامت جسم. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی زنجان. 22 (90)، 12-1. ##سنجری، هادی (1390). بررسی امکان پرورش هوش معنوی در پرتو ذهنیت فلسفی؛ مطالعه موردی: دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شهید چمران اهواز، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز. ##سیمایی، شکوفه (1388). دلبستگی به خدا و هوش عاطفی: نقش آنها در پیش‌بینی سلامت روانی و رضایت از زندگی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز. ##شیبانی، حسین، نریمانی، محمد، و محرمی، جعفر (1394). بررسی رابطه جهت‌گیری مذهبی با صفات شخصیتی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی و پیام نور شهرستان دامغان، فرهنگ در دانشگاه اسلامی. 5 (14)، 79-55. ##شریف الرضی، محمد بن حسین (۱۴۱۴). نهج البلاغه (للصبحی صالح). قم: هجرت. چاپ اول. ##‫شهرابی‌فراهانی، لیلا؛ و فرح‌بخش، کیومرث. (۱۳۹۱). بررسی رابطه بین هوش معنوی و هوش هیجانی دانش آموزان دختر منطقه ۱۵ آموزش و پرورش شهر تهران. مدیریت و برنامه ریزی در نظام های آموزشی، ۵(۸)، ۴۴.‬‬‬‬‬##ضیاخدادادیان، محبوبه، سیرتی‌نیر، مسعود، خمسه، فریال، و عبادی، عباس (1391). مقایسه تأثیر آموزش دو روش حل تعارض و مدیریت هوش هیجانی بر رضایت از زندگی همسران جانبازان اعصاب و روان. طب جانباز. 4 (15)، 61-52. ##عبدیوسف‌خانی، زینت، و اکبری امرغان، حسین (2014). بررسی رابطه بین هوش معنوی و رضایت از زندگی. پژوهش‌نامه تربیتی. ۹ (۳۸)، 1۶-1. ##عسگری، پرویز، حافظی، فریبا، و جمشیدی، ثریا (1389). رابطه سبک اسناد و ویژگی‌های شخصیتی با رضایت از زندگی زناشویی در پرستاران زن شهر ایلام. زن و فرهنگ. 1 (3)، 33-17. ##فیست، جس، و فیست، گریگوری جی. (2008). نظریه‌های شخصیت. ترجمه: یحیی سیدمحمدی. تهران: نشر روان. ##کانون نشر و ترویج فرهنگ اسلامی حسنات اصفهان (1389). سیری در سپهر اخلاق. ج2. قم: صحیفه خرد. ##کرمی‌جویانی، فاطمه، سروقد، سیروس، و بقولی، حسین (1394). رابطه ویژگی‌های شخصیتی و سبک‌های هویت با رضایت از زندگی دانش‌آموزان دوره متوسطه. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی. 6 (24)، 128-115. ##کلینی، محمد بن یعقوب (۱۴۰۷). الکافی. تهران: اسلامیه، چاپ چهارم. ##کمری ‌سنقرآبادی، سامان، و فتح‌آبادی، جلیل (1391). بررسی نقش جهت‌گیری مذهبی و امید به زندگی در میزان رضایت از زندگی. پژوهش‌های نوین روان‌شناختی (روان‌شناسی دانشگاه تبریز). 7 (28)، 178-159. ##مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی (1403). بحار الأنوار. ج۱۱۰. بیروت: دار احیاء التراث العربی. ##منصورنژاد، زهرا، کجباف، محمدباقر، کیانی، فریبا، و پورسید، سید رضا (1389). بررسی رابطه بین جهت‌گیری مذهبی (درونی، بیرونی) و جنسیت با اضطراب مرگ در بین دانشجویان. یافته‌های نو در روان‌شناسی (روان‌شناسی اجتماعی). 5 (15)، 143-135. ##میرخان‌ چریک‌آباد، ایرج (1393). رابطه بین نگرش مذهبی، شادکامی و هوش هیجانی با رضایت از زندگی در معلمان زن شهر ارومیه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه گیلان. ##وحدانی اسدی، محمدرضا، تنهای رشوانلو، فرهاد، روحانی، زهرا، و مهدیان، حسن (1393). نقش پیش‌بینی‌کنندگی عوامل شخصیتی، عزت نفس و جهت‌گیری مذهبی در رفتار شهروندی سازمانی. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی. 15 (55)، 129-121. ##Aghababaei, N. & A. Błachnio (2014). Purpose in Life Mediates the Relationship between Religiosity and Happiness: Evidence from Poland, Mental Health, Religion & Culture, 17 (8), 827-831. ##Aghababaei, N. (2012). Religious, Honest and Humble: Looking for the Religious Person within the HEXACO Model of Personality Structure. Personality and Individual Differences, 53 (7), 880-883. ##Aghababaei, N. (2014). God, the Good Life, and Hexaco: The Relations Among Religion, Subjective Well-Being and Personality, Mental Health, Religion ;Culture, 17 (3): 284-290. ##Allport, G. W. & M. Ross (1967). Personal Religious Orientation and Prejudice. Journal of Personality and Social Psychology 5(4), 432-443. ##Ansari, Hossein, Heshmat, Ramin, Jari, Mohsen, Qorbani, Mostafa, Kazemzadeh Atoofi, Mehrdad, Bayrami, M., Kourayem, M. A., Pouresmali, A., & Mohammadibakhs, L. (2013). The Comparison of Social Support and Religiosity in Post Traumatic Stress Disorder Patients, Their Wives and Control Group. Journal of Kermanshah University of Medical Sciences (J Kermanshah Univ Med Sci), 17 (1), 68-75. ##Ayten, A., & Ferhan, H. (2016). Forgiveness, Religiousness, and Life Satisfaction: An Empirical Study on Turkish and Jordanian University Students. Spiritual Psychology and Counseling, 1(1), 79-84.##Boals, A., & Lancaster, S. (2018). Religious Coping and Mental Health Outcomes: The Mediating Roles of Event Centrality, Negative Affect, and Social Support for Military Veterans. Military Behavioral Health, 6(1), 22-29. Baron, R. M., & Kenny, D. A. ,1986, The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51,1173–1182.##Barrie, A. (2012). Personality, Religion and Character Traits: Are Personality Traits Better Predictors of Happiness than Religiosity?, Unpublished BA Dissertation, Dublin Business School. ##Branch-Allen, Rose & Jayachandran, John (2016). Determinants of life Satisfaction in Canada: A Causal Modeling Approach. SHS Web of Conferences. EDP Sciences. ##Delahaij, A., Gaillard, C., & Van Dam, P. (2010). Hope and Hardiness as Related to Life Satisfaction. The Journal of Positive Psychology. 3 (8), 171-179.##Devrimci-Ozguven, H., Kundakci, N., Kumbasar, H. & Boyvat, A. (2000). The Depression, Anxiety, Life Satisfaction and Affective Expression Levels in Psoriasis Patients. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 14 (4), 267–271. ##Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., Griffin, S. (1985). The Satisfaction with Life Scale. Journal of Personality Assessment, 49, 71- 75. ##Diener, E. D. (2000). Subjective Well-being: The Science of Happiness and a Proposal for a National Index. American Psychologist, 55, 34-43. ##Donnellan, M. B., Oswald, F. L., Baird, B. M., & Lucas, R. E. (2006). The Mini-IPIP Scales: Tiny-yet-effective Measures of the Big Five Factors of Personality. Psychological Assessment, 18, 192–203. ##Elkins, M., Cavendish, R. (2004). Developing a Plan for Pediatric Spiritual Care. Holist Nurs Pruct. 18 (4): 179-86. ##Eng, Winnie, Coles, Meredith, E., Heimberg, Richard G., Safren, Steven A. (2005). Domains of Life Satisfaction in Social Anxiety Disorder: Relation to Symptoms and Response to Cognitive-behavioral Therapy. Journal of Anxiety Disorders. 19 (2), 143–156. ##Galinha, I. C., Garcia-Martin, M. Á., Oishi, S., Wirtz, D., & Esteves, F. (2016). Cross-Cultural Comparison of Personality Traits, Attachment Security, and Satisfaction with Relationships as Predictors of Subjective Well-Being in India, Sweden, and the United States. Journal of Cross-Cultural Psychology, 47 (8), 1033-1052.##Ghorbani, N.; Watson, P. J.; Gharamaleki, A. F.; Morris, R. J., & Hood, R. W. (2002). Muslim-Christian Religious Orientation Scales: Distinctions, Correlations, and Cross-Cultural Analysis in Iran and the United States, The International Journal for the Psychology of Religion, 12 (2), 69-91. ##Goldberg, L. R. (1999). A Broad-bandwidth, Public Domain, Personality Inventory Measuring the Lower-level Facets of Several Five-Factor models. In I. Mervielde, I. Deary, F. De Fruyt, & F. Ostendorf (Eds.). Personality Psychology in Europe (Vol. 7, pp. 7–28). The Netherlands: Tilburg University Press. ##Gorsuch, R. L., & Hao, J. Y. (1993). Forgiveness: An Exploratory Factor Analysis and its Relationship to Religious Variables. Review of Religious Research, 34, 333-347. ##Hill, P. C. (1999). Religious Orientation Scale-Revised, In P. C. Hill & R. W. Hood, Jr. (Eds.). Measures of Religiosity, (Gorsuch & McPherson, 1989) (pp. 154-156), Birmingham: Religious Education Press. ##Lam, P. Y. (2002). As the Flocks Gather: How Religion Affect Voluntary Association Participation. Journal for the Scientific Study of Religion, 41, 405-422. ##McCrae, R. R. & Costa P. T. Jr. (1992). Discriminant Validity of NEOPI-R Facet Scales. Educational and Psychologicl Measurement, 52 (1), 229-237. ##Prasoon, Rituparna, Chaturvedi, K. R. (2016). Life Satisfaction: A Literature Review. ##Pronk, Nicolaas P. (2016). Concordance between Life Satisfaction and Six Elements of Well-Being among Respondents to a Health Assessment Survey Health Partners Employees, Minnesota, 2011. Preventing Chronic Disease. 13. /pcd13. 160309.##Uslaner, E. M. (2002). Religion and Civic Engagement in Canada and the United States. Journal for the Scientific Study of Religion, 41, 239-254.## ##