مبانی روان‌شناختی و جامعه‌شناختی معروف و منکر با استناد به مفاهیم قرآنی (طرحی نو در جهت تولید علوم انسانی مبتنی بر معارف اسلامی) Psychological and Sociological Principles of Good and Bad on the Basics of Quranic Concepts (A New Approach to Islamic Social Science) 1 1 چکیده در این مقاله با استفاده از اصول و مفاهیم مستخرج از قرآن کریم به تدوین مبانی جامعه‌شناختی و روان‌شناختی معروف و منکر پرداخته‌‌ایم. بدون شک هر علم اسلامی می‌باید مستند به قرآن کریم باشد. به‌عبارت‌دیگر، ملاک صحت‌اندیشمندان در تدوین علوم اسلامی، قرآن کریم است. معروف و منکرهای دینی از مقوله ارزش‌ها و هنجار‌های جامعه اسلامی می‌باشند که یکی از موضوع‌های اصلی مورد مطالعه در رشته جامعه‌شناسی‌اند. این نوع از مطالعه به‌عنوان شیوه‌ای نو در جهت تولید علوم انسانی اسلامی برای نقد و بررسی‌اندیشمندان اسلامی ارائه می‌گردد. ابزار شناخت در قرآن کریم حس و عقل و قلب معرفی شده‌اند. حس، جمع‌آوری اطلاعات می‌کند؛ عقل، جمع‌بندی و تحلیل می‌کند؛ و قلب، باور می‌کند که بر اساس آن رفتار شکل می‌گیرد. شناخت معروف و منکر در طبیعت و فطرت انسان نهفته است و با انسان متولد می‌شود. ‌همان‌طور که می‌توانیم با امکانات فیزیکی چشم، رنگ‌ها را تشخیص دهیم و با این قدرت متولد می‌گردیم، قوه تمیزِ درست از غلط نیز با ما متولد می‌شود و می‌توانیم معروف و منکر واقعی را بشناسیم. اما در جریان اجتماعی شدن معروف و منکر‌های مشهور اجتماعی به‌تدریج خود را به انسان‌ها تحمیل می‌کنند و ای بسا که غالب بر قوه تمیز طبیعی یا به‌عبارتی فطری انسان‌ها شوند. اگر معروف و منکر‌های اجتماعی با معروف و منکر‌های فطری مطابق باشند، به‌راحتی این درک اجتماعی مورد تأیید هر فرد قرار می‌گیرد، اما اگر معروف و منکر اجتماعی با معروف و منکر فطری مطابق نباشد، به‌تدریج فرد خود را متقاعد می‌سازد تا همرنگ جامعه شود. اما هستند کسانی بیداردل که در چنین مواقعی همرنگ جامعه نشده و به ندای وجدان خود عمل می‌کنند. پیغمبران الهی برای تذکر معروف و منکر‌های حقیقی مبعوث می‌شوند و به تشخیص انسان‌های بیداردل کمک می‌نمایند. در این مقاله تلاش ما بر این است تا مکانیسم یا سازوکار رشد فردی را در جریان جامعه‌پذیری بیان کنیم و تعارضات و هماهنگی‌های معروف و منکر فردی یا فطری و اجتماعی را بیان داشته نحوه تعامل میان آنان را بیان داریم. 2 Abstract Investigating Quranic principles, this article is dealing with social psychological basis of religious good and bad. Undoubtedly, all Islamic Knowledge should be in accord with and verify by Quran-e Karim. In sociological terms religious good and bad are norms and values in Islamic society. In this study we aim to introduce a new approach in Islamic social science to be viewed and reviewed by Islamic thinkers. Senses, reasoning and intuition are three epistemological instruments due to Quran. Senses are for data gathering, reasoning is for proofs and analysis and intuition is for accepting, which we act according to it. Understanding good and bad is an inborn natural ability for human beings; the same as inborn understanding of colors by eyes. Therefore, we are able to recognize actual good and bad. In socialization proses cultural social good and bad present to us mostly as natural and even inborn. If social good and bad are in accordance with inborn ones they will be confessed easily. On the contrary, if they are not in accord with inborn good and bad, normally, one will get along with the social ones gradually through the mechanism of social adaptation. Off course there are some virtue persons who accept their inner voice. Prophets are those who introduce religious good and bad to help the virtue persons. In this article we try to explain the mechanism of harmony as well as contradiction between individual and social good and bad with inborn ones, and the manner they dell with each other in socialization process. 7 26 2018/03/26 1397/1/6 2018/06/26 1397/4/5 سید سعید زاهد زاهدانی Seyed Saeid Zahed Zahedani دانشیار بخش جامعه‌شناسی و برنامه‌ریزی اجتماعی دانشگاه شیراز. ایران. شیراز. ایران zahedani@shirazu.ac.ir Keywords: inborn recognition culture Islamic social science socialization. کلیدواژگان : فطرت شناخت فرهنگ علوم اجتماعی اجتماعی شدن. ##قرآن کریم. ##زاهد زاهدانی، سید سعید، 1370، مبانی روش تفکر اجتماعی دراسلام، تهران، انتشارات بهینه.##زاهد، سید سعید ،1390، پژوهشنامه، مطالعات تطبیقی فرهنگ اسلام و ایران، کرمان، دانشگاه شهید باهنر کرمان، صص 86 – 69.##علامه طباطبائی، سید محمد حسین (بی تا)، ترجمه تفسیر المیزان، ترجمه سید محمد باقر موسوی همدانی، قم، مؤسسه مطبوعات دارالعلم.##مطهری، مرتضی، 1358، آشنائی با علوم اسلامی منطق ، فلسفه، قم: انتشارات صدرا.##مطهری، مرتضی، 1361، شناخت در قرآن، تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.##مطهری، مرتضی، 1389، آشنائی با قرآن (1) شناخت قرآن، قم: انتشارات صدرا.##مجله‌ها##زاهد، سعید، 1384، در باب توسعه فرهنگی در ایران، راهبرد یاس، تهران: فصلنامه پژوهشی مؤسسه یاس، صص 92 – 81.##زاهد، سعید، 1386، مهندسی فرهنگی در ایران، مجموعه مقالات اولین همایش ملی مهندسی فرهنگی، جلد سوم، تهران: شورای عالی انقلاب فرهنگی، 20 و 21 دیماه 1385، صص 306 – 295.## ##

طراحی نظام جامع حمایت خانواده Designing a Comprehensive System to Protect Family 1 1 چکیده تحکیم خانواده از طریق پیشگیری یا ساماندهی مشکلات آن، دغدغه مهم مسئولان نظام جمهوری اسلامی ایران و کارشناسان مسائل اجتماعی است. تا کنون نیز کارشناسان علوم مختلف، طرح‎های متنوعی برای آن ارائه کرده‎اند؛ اما به سبب چندلایه بودن مشکلات خانواده، طرح‎های تک‌ساحتی متخصصان علوم مختلف نتوانسته آن‎طور که انتظار می‌رود برای مدیریت مشکلات خانواده مؤثر باشد. در این پژوهش، در رویکردی میان‌رشته‌ای و با بهره‌گیری از علوم مرتبط با خانواده، مناشی آسیب‌های خانواده شناسایی و متناسب با آن نظام جامع حمایت از خانواده در حقوق عمومی ایران طراحی می‌گردد. این طرح مناشی مشکلات خانواده را به نادانی، ناتوانی و نافرمانی بازمی‎گرداند و متناسب با این آسیب‌های سه‌گانه، سه راهبرد کلان «آموزش و مهارت‌افزایی»، «حمایت و توان‌افزایی» و «مشاوره و داوری» را به عنوان مسئولیت‌های مهم دولت برای مهار آنها بررسی، و راهکارهای اجرایی هر یک را تبیین می‎کند. 2 Abstract Consolidation of family through preventing problems to occur for it or organizing such problems is an important concern of those in charge in the Islamic Republic of Iran as well as professionals of social issues. So far, professionals in various scientific fields have provided different plans for this purpose. Since family’s problems are multi-dimensional, however, one-dimensional plans provided by professionals of the various sciences have not been able to be of effect in managing family’s problems as much as expected. In the present study, adopting an interdisciplinary approach and using sciences which concern family, origins of family’s problems are recognized and a comprehensive system to protect family in the Iran Public Law is designed accordingly. In this plan, the origins of family’s problems are traced back to ignorance, inability, and disobedience. And, in accord to these three harms, three large-scale strategies of “training and increasing skills”, “protecting and increasing ability”, and “consultancy and arbitration” as government’s important responsibilities to control them are studied and, for each of which, executive solutions are explicated. 27 50 2018/03/262018/06/9 1397/3/19 2018/06/262018/09/25 1397/7/3 فرج‌الله هدایت‌نیا Farajollah Hedayatnia عضو هیئت علمی گروه فقه و حقوق پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ایران، تهران ایران Hedayat47@gmail.com Keywords: plan system comprehensive protection family. کلیدواژگان: طرح نظام جامع حمایت خانواده. ##قرآن کریم.## نهج البلاغه (1414ق). قم: مؤسسه نهج‎البلاغه.##آذر، ماهیار، و نوحی، سیما، (1387(. راهنمای کاربردی درمان اختلالات عملکرد جنسی. تهران: انتشارات معین. چاپ دوم.##بحرانی، یوسف بن احمد بن ابراهیم (1405ق). الحدائق الناضره فی أحکام العتره الطاهره، دفتر انتشارات اسلامی.##جوهری، اسماعیل بن حماد (1407ق). الصحاح. بیروت: دارالعلم للملایین. چاپ چهارم.##حر عاملى، محمد بن حسن‏ (1409 ق)، وسائل الشیعه، قم: مؤسسه آل البیت علیهم السلام‏، چاپ اول.##حلبی (ابن زهره)، حمزه بن علی حسینی (1417ق). نیه النزوع إلی علمی الأصول و الفروع. قم: مؤسسه امام صادق7.##حلی (محقق)، جعفر بن حسن (1408ق). شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام. قم: مؤسسه اسماعیلیان.##حلی (محقق)، جعفر بن الحسن (1418ق). المختصر النافع فی فقه الإمامیه. قم: مؤسسه المطبوعات الدینیه. الطبعه السادسه.##راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412ق). مفردات ألفاظ القرآن. بیروت-دمشق: دارالعلم ـ الدار الشامیه.##روحانی، سیدمحمد صادق،(1412ق). فقه الصادق. قم: مؤسسه دار الکتاب. چاپ سوم.##ریچار پی. هالجین و سوزان کراس دیتبورن، (1391). آسیب‌شناسی روانی. ترجمه یحیی سیدمحمدی. تهران: نشر روان. چاپ یازدهم.##طوسی، محمد بن الحسن (1365). تهذیب‌الأحکام. تهران: دارالکتب الإسلامیه.##عاملی (شهید ثانی)، زین‎الدین بن علی (1413ق). مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام. قم: مؤسسه المعارف الاسلامیه.##فراهیدی، خلیل بن احمد (1410ق). کتاب العین. قم: نشر هجرت. چاپ دوم.##کاتوزیان، ناصر (1373). اعتبار امر قضاوت شده در دعوای مدنی. تهران: کانون وکلای دادگستری مرکز. چاپ چهارم.##کلینی، محمد بن یعقوب ( 1407). الکافی. تهران: دار الکتب الإسلامیه.##محقق داماد یزدی، سیدمصطفی (1406). قواعد فقه. تهران: مرکز نشر علوم اسلامی. چاپ دوازدهم.##متین دفتری، احمد (1378). آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، تهران: مجمع علمی و فرهنگی مجد. چاپ اول.##مروارید، علی‎اصغر (1410ق). سلسله الینابیع الفقهیه. بیروت: مؤسسه فقه الشیعه.##مصطفوی، حسن (1360). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.##مصطفوی، سیدمحمد‎کاظم (1421ق). مائه قاعده فقهیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی. چاپ چهارم.##موسوی بجنوردی، سیدحسن ، (1419ق). القواعد الفقهیه. قم: نشر الهادی. چاپ اول.##موسوی خمینی، سیدروح‎الله (1390). تحریر الوسیله. قم: مؤسسه مطبوعاتی إسماعیلیان. چاپ دوم.##مؤمن سبزواری، محمد باقر بن محمد (بی‎تا). کفایه الأحکام. اصفهان: انتشارات مهدوی.##نجفی، محمدحسن (بی‎تا). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام. بیروت: دار احیاء التراث العربی. چاپ هفتم.##واحدی، قدرت‌الله (بیتا). بایسته¬های آیین دادرسی مدنی. تهران: نشر میزان. چاپ سوم.##هدایت‌نیا، فرج‌الله (1396). کارکردهای اصل عفاف در حقوق خانواده، حقوق اسلامی. سال سیزدهم، زمستان 1395، شماره 51، ص69-41:##هدایت‌نیا، فرج‌الله (1387). داوری در حقوق خانواده. تهران" پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.##هدایت‌نیا، فرج‌الله (1396). نشوز زوجین در فقه و نظام حقوقی ایران. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.## ##

بررسی و تطبیق صفات نادان‌ شهرهای فارابی با شهرها و محله‌های معاصر (شهر مشهد) A Study and Comparison of the Features of „The Fool Towns of Farabi‟ with Contemporary Cities and Districts 1 1 چکیده حکیم ابونصر فارابی، فیلسوف برجسته مسلمان که به حق، پدر فلسفه اسلامی نامیده می‌شود در دو اثر بسیار مهم و ارزشمند خویش؛ ، » سیاست المدنیه «و» آراء اهل مدینه ه فاضله «به ویژگی‌هایی در شهرها و ساکنین ساکنان شهرها اشاره کرده است. فیلسوفی کهوی برای نخستین بار در تاریخ فلسفه اسلامی، از شهری آرمانی و از خصائص خصایص اجتماع مدنی سخن به میان می‌آورد. این پژوهش به دنبال ارتباطی است میان نادان شهرهای فارابی و نادان محلهنادان‌محله‌های امروز، که آیا می‌توان این دو را با هم تطبیق داد یا خیر؟ اگر می‌شود، نمود کالبدی و شخصیتی صفات نادان شهرها نادان‌شهرها و مردم آن چگونه است؟ همچنین می‌توان از خلال آنها و تحقیق و تفحص در متن موضوعات آن، و با یررسی بررسی و تطبیق نشانه‌ها با شهرهای معاصر، نقدی بر امروز داشت. لذا هدف این تحقیق شناسایی دقیق ویژگی‌های کالبدی نادان شهرها نادان‌شهرها بر اساس جستجوجست‌وجوی متنی و تطبیق آن با شهرهای معاصر جهت نقد وضع موجود نیز استمی‌باشد. در این پژوهش که در آن از روش‌هایروش‎های اسنادی ) کتابخانه‌ای)، تحلیل محتوای متن، روش دلفی و پرسشنامه از دو محله‌ی ه مشهد بهره برده شده، سعی تلاش شده است تا با رویکردی ویژه و مشخص و به زبانی گویا به ویژگی‌های نادان شهرهای فارابی اشاره گردد. لذا بنابراین با توجه به ویژگی‌های کالبدی نادان محلهنادان‌محله‌ها که با استفاده از تحلیل متون و روش دلفی به دست آمد، و سنجش آنها با سرانه‌های مطلوب کاربری‌ها در محله، می‌توان به نارسایی‌ها و دلایل به وجود پدید آمدن نقص‌های شخصیتی و تفکر افراد پی برد. مهم‌ترین بخش پژوهش، به دست آوردن نمود کالبدی صفات نادان شهرنادان‌شهر فارابی و ارتباط کالبد با تفکر و شخصیت افراد ساکن در محله است که با پرسشنامه سنجیده می‌شود، است. 2 Abstract Hakim Abu Al Nasr Farabi, a great Muslim philosopher who is truly considered the father of Islamic philosophy, has noticed some features of the cities and their residents in his two very important and valuable works namely “Civil Policies”, and “Utopia People‟s Opinions”. He is the philosopher who stated the qualities of civil communities for the first time in the history of Islamic philosophy. This survey aims at finding a relation between „The Fool towns of Farabi‟ and the districts of our time. It is also intended to understand whether they‟re comparable or not. Additionally it is discussed how the somatic and personality qualities of „The Fool Towns‟ and their people are. By using the perceived information and by doing research on these subjects and through studying and comparing the related signs with contemporary cities we can have a critical review on today‟s situation. Therefore the purpose of this study is to recognize the somatic features of today‟s cities in order to critically review the present conditions. In this study it has been tried to clearly describe the qualities of „The Fool Towns of Farabi‟ based on a particular approach using library research methods, discourse analysis, Delphi method and, two questionnaires conducted in two districts of Mashhad. Considering the Somatic qualities of „The Fool Districts‟ which were obtained through discourse analysis and Delphi method and by their evaluation against desirable measure of uses in each district it would be feasible to find out about the present insufficiencies and the reasons of deficiencies in people‟s thoughts and personalities. The most important part of the study which is done using a questionnaire is to obtain a somatic format for the qualities of „The Fool Towns of Farabi‟ and to understand the relation between the obtained frame and the residents‟ thoughts and personalities. 51 72 2018/03/262018/06/92018/05/20 1397/2/30 2018/06/262018/09/252018/09/25 1397/7/3 مهدی حمزه‌نژاد Mehdi Hamzehnejad استادیار گروه معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران، ایران، تهران. ایران hamzenejad@iust.ac.ir وحیده فکری Vahideh Fekri دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد، رشته معماری اسلامی، دانشگاه بین‎المللی امام رضا7، ایران، مشهد. ایران Raha_f41@yahoo.com Keywords: Farabi Fool Town Fool District. کلیدواژگان: فارابی نادان شهر نادان‌شهر نادان محلهنادان‌محله. ##جمشیدنژاد، غلامرضا (1388). آرمان‌شهر فارابی (مروری بر زندگی و آثار ابونصر فارابی). تهران: انتشارات همشهری.##حبیبی، سیدمحسن (1378). سرانه کاربری‌های شهری. تهران: سازمان ملی زمین و مسکن.##حکمت، نصرالله (1389). فارابی: فیلسوف غریب. تهران: انتشارات علم.##داوری اردکانی، رضا (1389). فارابی: فیلسوف فرهنگ. تهران: نشر سخن.##محتشم امیری، سعیده (1393). بررسی صفات شهر مطلوب اسلامی از منظر حکیم ابونصر فارابی، مجموعه مقالات اولین کنگره بین المللی افق‌های جدید در معماری و شهرسازی.##ملکشاهی، حسن (1389). السیاسه المدنی.تهران: انتشارات سروش.##ملکشاهی، حسن (1388). فصول منتزعه. تهران: انتشارات سروش.##ناظرزاده کرمانی، فرناز (1376). اصول و مبادی فلسفه سیاسی فارابی. تهران: نشر دانشگاه الزهرا.## ##

کاربرد روش‌پژوهی در مطالعات تمدن اسلامی Application of Research Methods in Studies of Islamic Civilization 1 1 چکیده ماهیت پیچیده و بین‌رشته‌ای مطالعات تمدنی، سطحی فراتر از روش‌های تخصصی علمی و رویکردهای متفاوت مطالعات تمدنی دارد. تأکید بر هر یک از این ‎روش‌ها و رویکردها و غفلت از رویکردهای دیگر، تفکر تمدنی را دچار تقلیل‌گرایی خواهد کرد. هدف این پژوهش ارائه روش‎پژوهی به عنوان یک ساختار فکری مجموعه‌نگر است که به واسطه آن رویکردها و روش‌های مختلف علمی به نحو بنیادی، راهبردی و کاربردی در حوزه مطالعات تمدنی با یکدیگر مرتبط می‌شوند. در این پژوهش تلاش شده است تا با روش تحلیلی و مدل‎سازی چگونگی کاربرد روش‎پژوهی در مطالعات تمدن اسلامی بررسی شود. 2 Abstract: The complex and interdisciplinary nature of the Islamic civilization studies requires a structure of multifaceted and multidisciplinary methodology. Accordingly, the analysis and investigation of Islamic civilization employing the specialized approaches of a particular discipline of the human sciences have led to reductionism in the results obtained regarding the Islamic civilization. The main problem of this study was how to design a methodological model in order to systematize the field of Islamic civilization studies. Using the descriptive-analytical method and the conceptual modeling, this research discussed and examined the application of research methods as a hybrid and a multidisciplinary model in studies of Islamic civilization. 73 94 2018/06/262018/09/252018/09/252018/06/26 1397/4/5 مسعود مطهری‌نسب Masoud Motahari Nasab دکترای علوم سیاسی و مدرس گروه معارف اسلامی دانشگاه اصفهان، ایران، اصفهان. ایران motahari1200@gmail.com Keywords: Research Methods Methodology Civilization Studies Islamic Civilization. کلیدواژگان: روش‎پژوهی روش‎شناسی مطالعات تمدنی تمدن اسلامی. ##ایمان، محمدتقی (1391). فلسفه روش تحقیق در علوم انسانی. قم: انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.##جمعی از نویسندگان (1388). جستاری نظری در باب تمدن. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.##چیتیک، ویلیام (1388). علم جهان، علم جان. ترجمه امیرحسین اصغری. تهران: نشر اطلاعات.##دادگر، یدالله (1385). مفاهیمی‌از فلسفه اقتصاد، روزنامه دنیای اقتصاد. ش994، 11/4/85.##داوری اردکانی، رضا (1379). اتوپی و عصر تجدد. تهران: نشر ساقی.##رهادوست، بهار (1383). علم‌گرایی و پوزیتیویسم در کتابداری و اطلاع‌رسانی/ تهران: جهان کتاب.##زرین‌کوب، عبدالحسین (1375). تاریخ در ترازو. تهران: انتشارات امیرکبیر.##عطاس، نقیب (1374). اسلام و دنیوی‌گروی محمد. ترجمه احمد آرام. تهران: انتشارات مؤسسه مطالعات دانشگاه تهران و مؤسسه بین‌المللی اندیشه و تمدن اسلامی مالزی (ایستاک).##بل، وندل (1392). مبانی آینده‌پژوهی. ترجمه مصطفی تقوی و محسن محقق. تهران ناشر: انتشارات مرکز آینده‎پژوهی علوم و فناوری دفاعی.##Gordon, T. J. and Glenn, J. C. (1993). Issues in Creating the Millennium Project: Initial Report from the Millennium Project Feasibility Study, United Nations University.##Lijphart, Arendt (1971). Comparative Politics and the Comparative Method, The American Political Science Review, 65 (3).## ##

نقش قدرت و اقتدار سیاسی حکومت‌هایحکومت‎های اسلامی در شکوفایی تمدن نوین اسلامی The role of the political power and authority of the Islamic governments in dehiscence of new Islamic civilization 1 1 چکیده متفکران و مصلحان اسلامی در طول دو قرن اخیر، تلاش فراوانی نموده‌اند کرده‌اند تا تمدن اسلامی را از ضعف و رکودی که به دلیل سلطه ه استعمار و سیطره ه حاکمان نالایق گرفتار آن شده، رها سازند و عظمت افتخارآفرین آن را مجدداً به امت اسلامی برگردانندبازگردانند. آنان بر این باورند که رسیدن به پیشرفت و تعالی، تنها در سایه ه دلبستگی به فرهنگ اسلامی و جلوگیری از تسلط بیگانان میسر است. شناخت و معرفی عوامل شکوفایی تمدن اسلامی، که چندین سال به عنوان پیشرفته‌ترین تمدن در جهان معرفی شده، برای اعتلای تمدن نوین اسلامی از اهمیت و ضرورت بسیار جدی برخوردار می‌باشداست. در این مقاله، با روش توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه بر اسناد و منابع کتابخانه‌ای، به بررسی و تحلیل نقش قدرت و اقتدار سیاسی حاکمان اسلامی، در شکوفایی تمدن نوین اسلامی بررسی و تحلیل می‌شودپرداخته می‌شود. عصر طلایی تمدن اسلامی مرهون اقتدار سیاسی جهان اسلام بوده است و این اقتدار برخاسته از مؤلفه‌هایی همچون: دین‌محوری و معنویت‌گرایی، امامت و رهبری، اتحاد و همبستگی، علم و دانایی، عزت و استقلال‌خواهی، توان مالی و اقتصادی و توان‌مندی‌های نظامی بوده است. بدیهی است که به کارگیریبه‌کارگیری این مؤلفه‌ها در ارتقای اقتدار سیاسی جهان اسلام و به تبع آن، در شکوفایی و پیشرفت تمدن نوین اسلامی، نیز نقشی بسیار مهمی ایفا می‌نماینددارد. 2 Abstract During the two recent centuries, the Islamic thinkers and reformists have tried much to release the Islamic civilization from feebleness and stagnation caused by the sovereignty of colonization and the dominant of the incompetent rulers and returned the honorable greatness to Islamic nation again. They believed that achieving to development and elevation is only under affection to Islamic culture and preventing from dominating foreigners. Knowing and introducing the factors of the dehiscence of Islamic civilization that is introduced as the most advanced civilization for years, is much important and necessary for exaltation of the new Islamic civilization. In this article, by descriptive- analytic method and based on librarian resources, the role of the political power and authority of Islamic rulers in dehiscence of the new Islamic civilization is examined and analyzed. The political power and authority of Islamic governments is one of the most important factors in dehiscence the new Islamic civilization that have criterions such as: religiosity, intellectuality, Imamate and leadership, :union: and coalition, knowledge and learning, honor and independence, financial and economic power and military power. Using these criterions plays important role in promotion political authority followed by dehiscence of the new Islamic civilization. 95 116 2018/03/262018/06/92018/05/202018/04/18 1397/1/29 2018/06/262018/09/252018/09/252018/06/262018/06/26 1397/4/5 دوست‌علی سنچولی Doostali Sanchooli استادیار گروه تاریخ دانشگاه زابل، ایران، زابل ایران doostalisanchooli@yahoo.com ملیحه ابویسانی Malihe Abavisani مربی گروه تاریخ دانشگاه زابل، ایران، زابل ایران malihe.abavisani@yahoo.com Keywords: Political power and authority The criterions of political power Islamic governments The new Islamic civilization. کلیدواژگان کلیدی: قدرت سیاسی و اقتدار سیاسی مؤلفه‌های قدرت سیاسی حکومت‌هایحکومت‎های اسلامی تمدن نوین اسلامی. ##قرآن کریم##نهج‌البلاغه (1380). ترجمه محمد دشتی. قم: الهادی.## اخوان کاظمی، بهرام (1378). راهبردهای اعتلای تمدن و فرهنگ اسلامی و تضمین امنیت فرهنگی، فصلنامه مطالعات راهبردی، ش3، (104-75). ##اداره کل پژوهش معاونت سیاسی صدا و سیما (1382). ارکان تمدن و نقش انقلاب اسلامی در اعتلای مجدد تمدن اسلامی، فصلنامه مدیریت فردا. 1 (2)، (33-19).##اسلامی‌فرد، زهرا (1389). تاریخ فرهنگ و تمدن اسلام. قم: معارف. ##افشاری، مینو، و آقابخشی، علی‌اکبر (1389). فرهنگ علوم سیاسی. تهران: چاپار.##الیاده، میرچا (1375). دین‌پژوهی. ترجمه بهاءالدین خرمشاهی. تهران: پژوهشگاه علوم اسلامی و مطالعات فرهنگی.##بابایی، محمدباقر (1389). نقش فرهنگ در اقتدار ملی از دیدگاه امام علی7، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، 3 (9)، (77-39).## جان‌احمدی، فاطمه (1386). تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی. قم: معارف. ##جمشیدی، مهدی (1393). تمدن اسلامی باید انسان‌گرا باشد/ تلازم اقتداریابی با تمدن‌پردازی، علوم انسانی اسلامی صدرا. 11 و 12.##جمعی از نویسندگان (1390). تاریخ فرهنگ و تمدن اسلام و ایران. قم: معارف. چاپ دوم.##حجازی، فخرالدین. (1352). نقش پیامبران در تمدن انسان. تهران: بعثت. چاپ دوم.##خامنه‌ای، سیدعلی (بی‌تا). برنامه‌ها و میعارهای توسعه و پیشرفت تمدن‌سازی نوین اسلامی، کوثر، 44.##خامنه‌ای، سیدعلی (1379). بیانات. 9/12/79.##خامنه‌ای، سیدعلی (1390). بیانات. 26/۶/.۱۳۹۰.##دهقانی، مهدی و دیگران (بی‌تا). ارتباط تمدن‌سازی دینی با نهضت تولید علم با نگاهی راهبردی، مجموعه مقالات همایش تولید علم و جنبش نرم‌افزاری در حوزه معارف اسلامی. قم: مرکز تحقیقات کامپیوتری اسلامی.##دورانت، ویلیام جمیز (1365). تاریخ تمدن (مشرق‌زمین، گهواره تمدن). ترجمه احمد آرام و دیگران. تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.##دورانت، ویلیام جیمز (1371). تاریخ تمدن (عصر ایمان). ترجمه ابوالقاسم پاینده و دیگران. تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی. چاپ سوم.##زرین‌کوب، عبدالحسین (1369). کارنامه اسلام. تهران: امیرکبیر. چاپ چهارم.##زمانی محجوب، حبیب (1390). نوسازی تمدن اسلامی، تاریخ اسلام در آینه پژوهش. 8 (1)، (135-117).##زیدان، ج‍رجی (1372). تاری‍خ تم‍دن اس‍لام. ت‍رجم‍ه ع‍ل‍ی ج‍واه‍رک‍لام. ت‍ه‍ران: امی‍رک‍بی‍ر. چاپ هفتم.##سیدباقری، سیدکاظم (1390). ماهیت و مؤلفه‌های قدرت سیاسی از منظر قرآن کریم، کتاب نقد. 13 (59-60).##عمرانی، اسعد (1369). مالک بن نبی اندیشمند مصلح. ترجمه صادق آیینه‌وند. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.##عمید، حسن (1389). فرهنگ فارسی عمید. تهران: راه رشد.##عیوضی، محمدرحیم، و هراتی، محمدجواد (1392). درآمدی تحلیلی بر انقلاب اسلامی. قم: دفتر نشر معارف.##فوزی، یحیی، و صنم‌زاده، محمدرضا (1391). تمدن اسلامی از دیدگاه امام خمینی;، تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی. 3 (9)، (40-7).##فیرحی، داوود (بی‌تا). دولت اسلامی و تولیدات فکر دینی، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران. مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.##کربلایی‌نظر، محسن، پارسانیا، حمید (1392). بررسی ماهیت بیداری اسلامی از منظر رهبر معظم انقلاب، فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات انقلاب اسلامی. 10 (33)، (82-67).##لاریجانی، علی، و غلامی ابرستان، غلامرضا (1390). رابطه اقتدار و مشروعیت در نظام سیاسی، فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل. 4 (16)، (92-65).##لوکاس، هنری استیون (1366). تاریخ تمدن. ترجمه عبدالحسین آذرنگ. تهران: کیهان.##م‍ت‍ز، آدام‌ (1364). تمدن اس‍لام‍ی در ق‍رن چ‍ه‍ارم ه‍ج‍ری. ت‍رجم‍ه ع‍ل‍ی‍رض‍ا ذک‍اوت‍ی‌ ق‍راگ‍زل‍و. ت‍ه‍ران: امی‍رک‍بی‍ر. چاپ دوم.##مطهری، مرتضی (1357). خدمات متقابل اسلام و ایران. تهران: بنیاد علمی و فرهنگی استاد شهید مطهری.##مظفری، آیت (1385). فرهنگ سیاسی در نگاه مقام معظم رهبری، حصون. 7.##ولایتی، علی‌اکبر (1380). پویایی فرهنگ و تمدن اسلام و ایران. تهران: وزارت امور خارجه.##ولایتی، علی‌اکبر (1383). فرهنگ و تمدن اسلامی. قم: معارف.## ##

کنکاش در چیستی و اجزای ذاتی مفهوم «تحول» در علوم انسانی از دیدگاه آیت‎الله خامنه‌ای Inquire about the nature and inherent components of the concept of "transformation" in the humanities from the perspective of Ayatollah Khamenei 1 1 چکیده این مقاله، کنکاشی درباره معنا، مفهوم و ماهیت تحول من حیث هی هی در علوم انسانی به مثابه نرم‌افزار تمدن نوین اسلامی از منظر آیت‎الله خامنه‌ای است. آنچه با کاربست روش توصیفی تحلیلی از بیانات آیت‎الله خامنه‌ای استنباط می‌شود، این است که تولید علوم انسانی، به علت شأن و کارویژه فکری و جهت‌دهندگی آن، که در ویژگی نرم‌افزار بودن این علوم مندرج است، واجد نقشی بی بدیل در شکل‎گیری تمدن نوین اسلامی است. از دیدگاه ایشان، مفهوم تحول در علوم انسانی دارای دو جزء ذاتی و قوام‌بخش می‌باشد که حقیقت و مفهوم این تحول را معنا و تبیین می‌کند. نخستین جزء ذاتی مفهوم تحول در علوم انسانی، رویکرد سلبی به علوم انسانی موجود است. روح این وجه سلبی تحول که روی‌گردانی همه‌جانبه و فراروی از علوم انسانی غربی به علت بحران ذاتی آن‌هاست، مستلزم انقلاب و واژگونی این علوم در حیطه‌های گوناگون مبانی، اصول، روش، جهت‎گیری و غایات و نیز تنزل آنها از مقام «محور تشخیص و معرفت نهایی انسان» بودن است. دومین و واپسین جزء ذاتی ماهیت تحول در علوم انسانی، رویکرد ایجابی به تولید حقیقی علوم انسانی اسلامی است. حقیقت این وجه ایجابی تحول، اقبال تام و همه‌جانبه به تفکر و اندیشه اسلامی است که به شیوه‌ای محققانه بر متون و منابع الهی و فرهنگ عریق اسلامی تکیه می‌زند و با اتکا به چنین ظرفیت‌های عظیم و غنی و عمیق اسلامی‌ای، در مسیر پیوسته، دشوار و حیاتی تولید تأسیسی، اصالی و مبدعانه علوم انسانی اسلامی گام برمی‌دارد. 2 Abstract This article examines the meaning, the concept and the nature of the transformation what is transformation in the humanities as a software of modern Islamic civilization from the perspective of Ayatollah Khamenei. What is inferred from the descriptive-analytical method of Ayatollah Khamenei's statement is that the production of humanities, due to its intellectual dignity and its directional function, which is included in the feature of the software of these sciences, has an unparalleled role in the formation of civilization Modern Islamic. From his point of view, the concept of transformation in the human sciences has two intrinsic and constitutive components that make sense and meaning of the transformation. The first component of the concept of transformation in the human sciences is the negative approach to the existing humanities.The spirit of this negative form, the inevitable turning away from the Western humanities due to their intrinsic crisis, requires the revolution and reversal of these sciences in various fields of Foundations, principles, methods, orientations and ends, as well as their degradation from the position of "the axis of recognition and The ultimate knowledge of man "is. The second and final element of the nature of the transformation of the human sciences is a positive approach to the true production of Islamic human sciences. The truth of this evolutionary aspect is the complete rejoinder of Islamic thought, which relies on the texts and divine sources and Islamic culture of Islam in a scholarly way, and relying on such vast, profound and deep Islamic capacities, in a continuous, difficult and The vital way of the productive, institutionalized, and creative work of the Islamic Humanities is taking steps. 117 140 2018/03/262018/06/92018/05/202018/04/182018/06/27 1397/4/6 2018/06/262018/09/252018/09/252018/06/262018/06/262018/09/25 1397/7/3 سید هادی موسوی Seyed hadi Mousavi دانشجوی دکترای تخصصی کلام اسلامی دانشگاه قم، ایران، قم ایران Seyed.hadi63@gmail.com Keywords: The transformation of the Humanities Ayatollah Khamenei Software New Islamic Civilization Western Humanities Production of Islamic Human Sciences. کلیدواژگان: تحول در علوم انسانی آیت‎الله خامنه‌ای نرم‌افزار تمدن نوین اسلامی علوم انسانی غربی تولید علوم انسانی اسلامی. ##جمالی، مصطفی و همکاران (1387). نهضت نرم‌افزاری از نگاه مقام معظم رهبری، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ سوم.##چالمرز، آلن اف. (1387). چیستی علم. ترجمه سعید زیباکلام. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت)، چاپ نهم.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات و پرسش و پاسخ در جمع دانشجویان و اساتید دانشگاه صنعتی امیر کبیر. 09/ 12/ 1379.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار جوانان استان اصفهان. 12/ 08/ 1380.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران. 28/5/ 1384.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار اعضای انجمن اهل قلم. 07/ 11/ 1381.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار جمعی از استادان دانشگاههای سراسر کشور. 08/ 08/ 1382.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار هیئت علمی و کارشناسان جهاد دانشگاهی. 01/ 04/ 1383.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار جوانان، اساتید، معلمان و دانشجویان دانشگاه‌های استان همدان. 17/ 04/ 1383.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار با جوانان نخبه و دانشجویان. 05/ 07/ 1383.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار وزیر علوم و رؤسای دانشگاه‌ها. 17/ 10/ 1383.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار شورای عالی انقلاب فرهنگی. 13/ 10/ 1384.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار اساتید و دانشجویان دانشگاه امام صادق7. 29/ 10/ 1384.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار استادان و اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها. 13/ 07/ 1385.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار نخبگان جوان. 12/ 06/ 1386.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار اساتید و دانشجویان دانشگاه‌های شیراز. 14/ 02/ 1387.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار دانشجویان سراسر کشور. 07/ 07/ 1387.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار استادان و دانشجویان کردستان. 27/ 02/ 1388.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار اساتید دانشگاه‌ها. 08/ 06/ 1388.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار جمعی از بانوان قرآن‌پژوه کشور. 28/ 07/ 1388.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار صمیمانه و پرشور هزاران نفر از دانشجویان دانشگاه‌ها. 01/ 06/ 1389.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار اساتید دانشگاه‌ها. 14/ 06/ 1389.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار طلاب، فضلا و اساتید حوزه علمیه قم. 29/ 07/ 1389.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار جمعی از دانشجویان. 19/ 05/ 1390.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار جمعی از اساتید دانشگاه‌ها. 02/ 06/ 1390.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار جمعی از نخبگان و برگزیدگان علمی. 13/ 07/ 1390.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار شرکت‌کنندگان در ششمین همایش ملی نخبگان جوان. 12/ 07/ 1391.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در اجلاس جهانی علما و بیداری اسلامی تهران، سالن اجلاس سران. 09/ 02/ 1392.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی. 19/ 09/ 1392. ##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار مسئولان سازمان انرژی اتمی و کارشناسان هسته‌ای. 25/3/1385.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در اجتماع مجاورین و زائرین حرم مطهر رضوی در مشهد مقدس. 1/1/1390.##خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدار شرکت‌کنندگان در هفتمین همایش ملی نخبگان جوان در حسینیه امام خمینی. 17/ 07/ 1392.##ژیلسون، اتین (1385). نقد تفکر فلسفی غرب. ترجمه احمد احمدی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت). چاپ دوم.##کچویان، حسین (1382). فوکو و دیرینه‎شناسی دانش. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##کچویان، حسین (1383). تجدد از نگاهی دیگر. تهران: انتشارات معاونت پژوهشی و آموزشی.##لاکوست، ژان (1387). فلسفه در قرن بیستم. ترجمه رضا داوری اردکانی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت)/ چاپ پنجم.##موسوی، سیدهادی (1395). مجموعه مقالات نخستین هفته علمی تمدن نوین اسلامی. جلد اول. تهران: انتشارات آفتاب توسعه.##Voegelin, Eric (1975). From Enlightenment to Revolution. Ed. John M. Hallowell,Durham: Duke University Press.## ##