الگویی برای جامعه شناسی اسلامی The overall pattern of Islamic sociology 1 1 چکیده جامعه‌شناسی اسلامی بر بنیان تفکر اجتماعی اسلام شکل‌گرفته و ریشه‌های نیرومندی در مطالعات اجتماعی مسلمانان دارد. در این پژوهش سعی شده است که الگوی کلی از جامعه‌شناسی اسلامی بر‌مبنای انسان‌شناسی، دین‌شناسی، معرفت‌شناسی و ماهیت جامعه از منظر اسلام، ارائه شده و فرایند نظریه‌پردازی آن نیز در قالب بسترسازی، مفهوم‌سازی و روش‌شناسی، قابل فهم‌ شود. نوآوری این تحقیق را می‌توان در چند نکته‌ جست‌وجو کرد: نخست، الگوی موردنظر، متناظر به اشکالات مطرح‌شده در این حوزه طراحی شده است؛ دوم، تجمیع منطقی رویکردهای عمده‌‌ای معطوف به علم‌دینی محسوب می‌شود؛ سوم، پیوند ارگانیکی میان علم و دین، مبانی و فرایند نظریه‌پردازی، به شکل روشن رعایت و ترسیم شده است. 2 Abstract Islamic sociology is based on Islamic social thought and have power root in social studies. This research tried to design overall pattern of Islamic sociology based on Islamic approach to anthropology, theology, epistemology and the nature of society and its theoretical process is being understood based on contextualization, Conceptualization and methodology. Innovation of this research are: first of all, the model is being design according to objections in this era, second, it is logical aggregation of important and prevailing approach, third, organic link between science and religion, foundations and process of theorizing, is being clearly drawn. 7 30 2015/05/28 1394/3/7 2016/09/12 1395/6/22 محمدعارف محبی Mohammad Aref Mohebbi کارشناسی جامعه‌شناسی، ارشد کلام و دانش‌آموخته سطح چهار جامعه‌المصطفی. قم. ایران ایران ma.mohebbi2014@gmail.com. Keywords: Islamic sociology anthropology theology epistemology and the nature of society Conceptualization and methodology. کلیدواژه‌ها: جامعه‌شناسی‌اسلامی انسان‌شناسی دین‌شناسی معرفت‌شناسی ماهیت جامعه مفهوم‌سازی و روش‌شناسی ##قرآن کریم.##اسکیدمور، ولیام. 1385. تفکر نظری در جامعه‌شناسی. ترجمه جمعی از مترجمان. قم. پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. ##امام خمینى، روح‌الله. بی‌تا. صحیفه امام. ج 8. تهران. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى. ##بستان، حسین؛ مهدوی، سید محمدصادق. تابستان 1391. «مبانی روش‌شناختی نظریه‌سازی در جامعه‌شناسی اسلامی با تطبیق بر جامعه‌شناسی خانواده». فصلنامه روش‌شناسی علوم انسانی. س ۱۸. ش ۷۱ .##بستان، حسین؛ همکاران. ۱۳۷۸.گامی به سوی علم دینی (۱) ساختار علم تجربی و امکان دینی. قم. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.##بستان، حسین؛ 1388. «جامعه‌شناسی اسلامی؛ به‌سوی یک پارادایم». فصلنامه علمی‌ـ‌پژوهشی، روش‌شناسی علوم انسانی. س 15. ش 61.##ــــــــــــــ. 1390.«سخنرانی»؛ پارادایم جامعه‌شناسی اسلامی؛ چیستی و روش‌شناسی. تهران. دفتر پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. ##پارسانیا، حمید. 1385. علم و فلسفه. تهران. پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. چاپ چهارم##ـــــــــــــ. 1390. «سخنرانی»؛ پارادایم جامعه‌شناسی اسلامی؛ چیستی و روش‌شناسی. تهران. دفتر پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. ##ـــــــــــــ. 1391. »مصاحبه»؛ تحول در علوم انسانی. دیدارها و مصاحبه‌ها. ج 3. قم. کتاب فردا. ##پیروزمند، علیرضا. 1391. «مصاحبه»؛ تحول در علوم انسانی. دیدارها و مصاحبه‌ها. ج 3. قم. کتاب فردا.##تنهائی، حسین. 1376. «جامعه‌شناسی دین، جامعه‌شناسی دینی و جامعه‌شناسی اسلامی». فصلنامه مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی. ش اول. ##جمالی، مصطفی.1392. «شیوه تأثیرگذاری دین در شکل‌گیری علوم انسانی در دو مرحله تولید نظریه و آزمون نظریه»؛ تحول در علوم انسانی. مقالات. ج ۲. قم. کتاب فردا. ##جوادی آملی، عبدالله. 1385. دین‌شناسی. قم. اسرا. چاپ چهارم. ##ـــــــــــــــــــ. 1389. تفسیر انسان به انسان. محقق محمدحسین الهی زاده. قم. اسرأ. چاپ پنجم. ##ـــــــــــــــــــ. 1391. «مصاحبه»؛ تحول در علوم‌انسانی. دیدارها و مصاحبه‌ها. ج 3. قم. کتاب فردا. ##چمن‌زاده، مهدی؛ موشح و سید مهدی. 1392. «چگونگی کاربست ارزش‌های دینی در روش‌شناسی علوم»؛ تحول در علوم انسانی. مقالات. ج ۲. قم. کتاب فردا. ##حسنی، حمیدرضا؛ علی‌پور، مهدی؛ موحدابطحی، محمدتقی. 1390. علم‌دینی، دیدگاه‌ها و ملاحظات. ویراست دوم. قم. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. چاپ پنجم. ##حسین‌نژاد، یوسف. 1392. «رویکرد تهذیب علوم موجود»؛ تحول در علوم‌ انسانی. مقالات. ج ۲. قم. کتاب فردا. ##حکیمی، محمدرضا، حکیمى، محمد و حکیمى، على‏.1380. الحیاه. ترجمه احمد آرام. تهران. دفتر نشر فرهنگ اسلامی.##خاکی قراملکی، محمدرضا. 1392. «عقل و وحی در هندسه معرفت دینی و بررسی نظریه آیت‌الله جوادی آملی»؛ تحول در علوم انسانی. مقالات. ج ۲. قم. کتاب فردا.##خیری، حسن. 1389. «مقایسه پارادایم دینی (اسلامی) با پارادایم‌های اثباتی، تفسیری و انتقادی». فصلنامه معرفت فرهنگی اجتماعی. ش دوم. ##رجبی، محمد. 1391. «مصاحبه»؛ تحول در علوم انسانی. دیدارها و مصاحبه‌ها. ج 3. قم. کتاب فردا.##رجبی، محمود؛ بستان، حسین. 1389. «مبانی ارزش‌شناختی جامعه‌شناسی اسلامی». دوفصلنامه علمی‌ـ‌تخصصی اسلام و جامعه‌شناسی. ش سوم.##رجبی، محمود. 1388. انسان‌شناسی. قم. مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی. چاپ دوازدهم. ##رهداد، احمد. 1392. «تأمل در بایسته‌های تولید علم‌ دینی»؛ تحول در علوم انسانی. مقالات. ج ۲. قم. کتاب فردا. ##سوزنچی، حسین. 1389. معنا، امکان و راهکارهای تحقق علم دینی. تهران. پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی. ##صادقی، هادی. 1391. «مهم‌ترین خلأ ما در حوزه علم دین، خلأ متفکر و اندیشمند است». در گفت‌وگو با فصلنامه پژوهش‌های فرهنگی و اجتماعی (صدرا). ش اول. ##صحبت لو، علی؛ میرزا محمدی، محمدحسن. 1387.«رویکردهای علم دینی در جهان کنونی با تأکید بر نسبت میان علم و دین». فصلنامه دانشگاه اسلامی. شمارۀ دوم. ##طبرسى، فضل بن حسن حفید. 1385 ق‏. مشکاه الأنوار فی غرر الأخبار. نجف. حیدریه. ##عابدی شاهرودی، علی. 1390. نظریه علم دینی بر پایه سنجش معادلات علم و دین؛ در: علم دینی، دیدگاه‌ها و ملاحظات. ویراست دوم. قم. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. چاپ پنجم. ##عباسی، حسن. 1391.« مصاحبه»؛ تحول در علوم انسانی. دیدارها و مصاحبه‌ها. ج 3. قم. کتاب فردا. ##فیاض، ابراهیم. 1391. «مصاحبه»؛ تحول در علوم انسانی. دیدارها و مصاحبه‌ها. ج 3. قم. کتاب فردا.##کچوئیان، حسین. 1390. «سخنرانی»؛ پارادایم جامعه‌شناسی اسلامی؛ چیستی و روش‌شناسی. تهران. دفتر پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. ##کوئن، بروس. 1381. درآمدی به جامعه‌شناسی. ترجمه محسن ثلاثی. تهران. نشر توتیا.##مجلسى، محمدباقر. بی‌تا. بحارالأنوار الجامعه لدرر أخبار الأئمه الأطهار. تهران. اسلامیه‏. ##مصطفوى، حسن. 1360. مصباح الشریعه. تهران.‏ انجمن اسلامى حکمت و فلسفه ایران.##مطهری، مرتضی. 1370. بیست گفتار. تهران. صدرا. چاپ هفتم. ##ــــــــــــــــ. 1370. فطرت. تهران. صدرا. ##مکارم شیرازی، ناصر. 1366. تفسیر نمونه. تهران. دارالکتاب الاسلامیه. ##واعظی، احمد.1390. «علم دینی از منظر آیت الله جوادی آملی»؛ علم دینی دیدگاه‌ها و ملاحظات. ویراست دوم. قم. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. چاپ پنجم.## ##

تبیین و مقایسه مبانی نظری مدیریت دانش از دیدگاه اسلام و غرب Explaining and Comparing Theoretical Foundations of Knowledge Management from Point of View of Islam and West 1 1 چکیده نخستین منبع راهبردی انسان‌ها و سازمان‌ها در این عصر، دانش محسوب می‌شود و سازمان‌هایی موفق هستند که به ایجاد دانش جدید بپردازند، آن را به شکلی گسترده در سراسر سازمان خود توزیع کنند و به‌سرعت این دانش جدید را به فناوری‌ و محصولات جدید تبدیل کنند. جوامع علمی و تجاری هر دو بر این باورند که سازمان‌ها با قدرت دانش می‌توانند برتری‌های بلندمدت خود را در عرصه‌های رقابتی حفظ کنند. جهت موفقیت سازمان‌ها در این زمینه و دستیابی به قدرت دانش، شناخت مبانی معرفت‌شناسی و فلسفی مدیریت دانش امری ضروری به‌نظر می‌رسد. فلسفه مدیریت دانش به‌عنوان یک رشته هم در دیدگاه اسلامی و هم در دیدگاه غربی شناخته شده است و می‌تواند به‌عنوان منبع اقتصاد، قدرت و رفاه شناخته شود. تمرکز بر روی فلسفه مدیریت دانش و مقایسه دیدگاه سنتی و مدرن آن منجربه کشف راه‌های جدیدی می‌شود که دانش ازطریق آن شناخته، مدیریت و اعمال می‌شود. در دیدگاه رایج غربی منبع نهایی دانش، انسان است؛ درحالی‌که در دیدگاه اسلام، منبع نهایی دانش خداوند است. اسلام کامل‌ترین ویژگی‌های معرفتی را دارد و هیچ مکتبی به اندازه اسلام برای دانش، معرفت و آگاهی ارزش قائل نیست و هیچ دینی مانند دین مبین اسلام، انسان‌ها را از خطر جهل بر حذر نداشته است. هدف این مقاله تبیین مبانی معرفت‌شناسی و فلسفی مدیریت دانش در غرب و بازخوانی و مقایسه آن براساس معرفت‌شناسی دینی و مبانی اسلام است. پس از درک عمیق تفاوت ماهوی مدیریت دانش در غرب و اسلام، زمینه برای جایگزینی مبانی معرفت‌شناسی دینی با مبانی موجود فراهم می‌شود. 2 Abstract In the current era, knowledge has been considered the first strategic resource for people and organizations and some organizations will be successful which create new knowledge and spread it widely across the organization and quickly this new knowledge into technologies and new products. Scientific and business communities both believe that the organizations can maintain their competitive advantages in the long-term areas by leveraging knowledge. In order to achieve organizational success in the field of knowledge and achieving the power of knowledge, the recognition of f the theoretical principles of knowledge management seems as a necessary issue. Knowledge management philosophy has been known as a discipline in Islamic and the Western views known and could be considered an economical source of strength and prosperity. Focusing on the knowledge management philosophy and comparing the traditional and modern knowledge and its attitude lead to discover the new ways through it knowledge is known and the management is applied. Due to Western view, the ultimate source of knowledge is human while in Islam view, God is the ultimate source of knowledge. Islam has the most complete features and no school, as Islam, has valued knowledge by wisdom and recognition and no religion, as Islam, has warned human beings by the danger of ignorance. The purpose of this article is to explain the theoretical foundations of knowledge management in West and to reread and compare it based on the religious epistemology and theoretical foundations of Islam. After understanding the knowledge management deeply and the essential difference between the Western and Islamic views, the status will be prepared to replace the religious theoretical foundations with the existing foundations. 31 58 2015/05/282015/10/18 1394/7/26 2016/09/122016/08/13 1395/5/23 مهدی حمزه‌پور Mahdi Hamzehpoor استادیاروعضوهبات علمی گروه صنعتی دانشکده معارف اسلامی ومدیریت دانشگاه امام صادق(ع)(نویسنده مسوول). تهران. ایران ایران mhamzehpour@isu.ac.ir. مجتبی جوادی Mojtaba Javadi . دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و مدیریت دولتی دانشگاه امام صادق (علیه السلام) و عضو مرکز رشد دانشگاه. تهران. ایران ایران j.diisu@gmail.com. Keywords: knowledge knowledge management management of Islamic knowledge the theoretical foundations of knowledge. کلیدواژه‌ها: دانش مدیریت دانش مدیریت دانش اسلامی مبانی فلسفی معرفت‌شناسی. ##افرازه، عباس؛ بعیدفر مرضیه. 1386. «سرمایه فکری نقطه اتصال دولت، دانشگاه و صنعت مثال بیلان دانش در دانشگاه». رشد فناوری. دوره 3. شماره 11. صص41-47##اخوان، پیمان؛ خادم الحسینی، سید پیمان. 1392. «تبیین مدیریت دانش از دیدگاه اسلام». دوفصلنامه علمی پژوهشی مدیریت اسلامی. سال 21. شمارۀ 2.##اعرابی، محمد؛ موسوی، سعید. 1388. «الگوی استراتژیک مدیریت دانش برای ارتقای عملکرد پژوهشگاه‌ها». فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی. شماره 51.##ایزدیان، زینب؛ عبدالهی، بیژن؛ کیانی، مراد. 1392. «الگویی جهت مدیریت شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در پارک‌های علم و فناوری». فصلنامه تخصصی پارک‌ها و مراکز رشد. سال 10. شماره 27.##برقی، احمدابن محمد. 1371ق. المحاسن. تصحیح جلال‌الدین محدث. قم. دارالکتب الاسلامیه. چ دوم.##تمیمى آمدى، عبد الواحد بن محمد، غرر الحکم و درر الکلم (مجموموعه من کلمات و حکم الإمام علی علیه السلام)، 1جلد، دار الکتاب الإسلامی - قم، چاپ: دوم، 1410 ق.##حسینی زبیدی، محمد مرتضى. 1414ق. ‏ تاج العروس من جواهر القاموس‏. دارلفکر. چاپ اول##خسروپناه، عبدالحسین؛ پارسانیا، حمید؛ عاشوری، مهدی. 1392. بررسی فلسفی، فرهنگی و اجتماعی تولید و تکوین علوم انسانی‌اسلامی. تهران. مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.##دیلمی، حسن‌ابن محمد. 1412ق. اعلام الدین فی صفات المؤمنین. قم. مؤسسه آل البیت (ع).##رضائیان، علی. 1382. «چرخه حیات دانش». پیام مدیریت. شماره 7 ، 8.##زیباکلام، س. 1384. معرفت‌شناسی اجتماعی: طرح و نقد مکتب ادینبورا (الإصدار اول). تهران. سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).##قلیجلی، بهروز. 1388. مدیریت دانش. تهران. سمت.##کلینی، محمدبن یعقوب. 1429ق. الکافی. قم. دارالحدیث.##مجلسی، محمدباقر. 1403ق. بحارالانوار. بیروت. دار احیاء التراث العربی. چ دوم.##مصباح الشریعه. 1400. منسوب به امام صادق (ع). بیروت##منطقی، محسن؛ اکبری، ظاهر. 1392. «مدیریت دانش با الهام از منابع اسلامی». اسلام و پژوهش‌های مدیریتی. سال 3. شمارۀ اول. پیاپی ۷. ص76-59.##موسی‌خانی، محمد؛ مانیان، امیر؛ اخگر، بابک؛ جوادی آملی، مرتضی؛ نعمتی شمس آباد، حسنعلی. 1392. مدیریت دانش دینی(دین‌بنیان): طرح مسئله «مدیریت دانش» در «تمدن دینی». دوفصلنامۀ علمی‌ـ‌تخصصی اسلام و مدیریت. سال 2. شمارۀ 3. صص 42-7.##نعمتی شمس‌آباد، حسنعلی. 1393. «از مبانی نظری تا نظریه‌های مدیریت دانش: بسط مدل مفهومی تأثیرپذیری مدیریت دانش از تئوری دانش». اسلام و مدیریت. سال 2. شماره 5. صص 33-7.##نعمتی شمس‌آباد، حسنعلی؛ موسی‌خانی؛ مانیان، محمد امیر. 1394. «از نظریه دانش (معرفت‌شناسی) تا مدیریت دانش: ارائه مدل مفهومی تأثیرپذیری مدیریت دانش از معرفت‌شناسی». فصلنامه علوم مدیریت ایران. سال 9. شماره 35. صص 48-25.##Aarons, J. 2004. From Philosophy to Knowledge Management and Back Again. Federal Knowledge Working Group (KMWG). wiki. NASA. Retrieved 2012. from http: //wiki.nasa. gov/cm/: http: //wiki.nasa. gov/cm/Federal Knowledge Working Group (KMWG).wiki/1001867 main_Aarins J 2004. pdf.##AL-Attas, S.M. and A.-N. Al-Attas. 1980. The Concept of Education in Islam: A Framework for an Islamic Philosophy of Education. Kuala Lumpur: Muslim Youth Movement of Malaysia (ABIM). (reprint, Kuala Lumpur: International Institute of Islamic Thought and Civilization (ISTAC)) www.mef-ca.org/files/attas-textfinal. Pdf.##Cohen, Wesley & Leviathan. 1990. "Absorptive Capacity: A New Perspective On Learning And Innovation". Administrative Science Quarterly. voI.35: P 128-152.##Davenport, T. H., & Prusak, L. 1998. Working Knowledge: How organizations manage what they know. Boston, MA: Harvard Business School Press.##Hatch J. Defining organizational knowledge: Turning individual knowledge into organizational intellectual capital. Retrieved 24 April 2012 from: http://knol.google.com/k/, jamie-hatch/definingorganizationalknowledge/ 1pcw8flfr6sz5/2. 2010.##Iivari, J. 2000. "Reflections on the Role of Knowledge Management in information Economy. In I. B. Linger (Ed.)". Australian Conference for Knowledge Management and Intelligent Decision Support. Melbourne. Australia: Knowledge Management for Information Communities.##Muhamadul Bakir Hj. Yaakuba, Khatijah Othmanb , Ahmad F. Yousifc. 2013. "A Preview on the Conceptualization of Contemporary Knowledge from Islamic Knowledge Management Perspective". Journal of Emerging Economies and Islamic Research. www.jeeir.com.##Nonaka, I., & Takeuchi, H. 1995. The Knowledge-creating Company: How Japanese Companies Create the Dynamics of Innovation. OUP USA: Oxford University Press.##Probst, Gilbert, Stephen Raub and kai Romhardt. 2000. "Managing Knowledge". Building Blocks for Success. P 30.##Rumizen, M. 2002. The Complete Idiot's Guide to Knowledge Management. Hemel Hempstead: Prentice Hall.##Schultze, U. & D. E. Leidner. 2002, September. "Studying Knowledge Management in Information Systems Research: Discourses and Theoretical Assumptions". Mis Quarterly. 26(3). P.213-242.##Schultze, U. & C. Stabell. 2004. "Knowing What You Don't Know? Discourses and Contradictions in Knowledge Management Resarch." Journal of Management.##Sveiby, K.-E. 1994. Towards a Knowledge Perspective on Organisation. Doctoral Dissertation: Department of Business Administration University of Stockholm.##Wiig.Karl.M. 1999. Knowledge management: an emerging discipline rooted in a long history. Knowledge Research Institute.Inc.1999.## ##

سعادت‌نگری و لذت‌نگری بر روی پیوستار: کمّی‌سازی سبک لذت‌بری سعادت‌نگر براساس یک مدل مفهومی در منابع اسلامی Eudaimonia and Hedonia on the Continuum: The Quantification of Eudaimonic Savouring Style Based on a Conceptual Model in Islamic Sources 1 1 چکیده هدف پژوهش حاضر ارائه ابزاری برای کمّی‌سازی سبک لذت‌بری بر‌اساس یک مدل مفهومی در منابع اسلامی است. این مدل مفهومی، لذت‌بری را بر روی پیوستاری از سعادت‌نگری تا لذت‌نگری؛ دو رویکرد مهم در بهباشی نشان می‌دهد. برای استخراج مؤلفه‌های مدل مفهومی لذت‌بری سعادت‌نگر و لذت‌نگر در منابع اسلامی، از روش توصیفی‌ـ‌‌تحلیلی در گزاره‌های دینی و برای بررسی ویژگی‌های مقیاس از روش پیمایشی استفاده شده است. به منظور تدوین مقیاس سبک لذت‌بری گویه‌های مناسب بر‌اساس مؤلفه‌های نظری طراحی شد. برای تعیین روایی ابزار، گویه‌های اولیه مورد ارزیابی کارشناسان روان‌شناسی که با متون اسلامی آشنایی داشتند، قرار گرفت. این مقیاس در نمونه 360 نفری شامل طلاب علوم دینی و معلمان مقطع ابتدایی شهرستان قم اجرا شد. نتایج نشان می‌دهد مقیاس سبک‌ لذت‌بری بر‌اساس منابع اسلامی 92/0 اعتبار دارد. توافق بالا میان نظرات اکثر کارشناسان (33/83 درصد) به محتوای پرسش‌ها روایی محتوایی آن را نشان‌ می‌دهد. نتایج تحلیل عوامل نیز روایی و ساختار عاملی مناسبی را نشان می‌دهد. نتیجه تحلیل عاملی اکتشافی استخراج پنج عامل مبتنی‌بر ویژگی‌های سبک لذت‌بری کارآمد در منابع اسلامی بوده است. این پژوهش نشان می‌دهد که سبک لذت‌بری بر‌اساس منابع اسلامی قابل کمّی‌شدن است و مقیاس ساخته‌شده، ویژگی‌های روان‌سنجی لازم را دارد. این مقیاس از پنج عامل (تعالی‌جویی، مهارگری، هدفمندی، عاقبت‌اندیشی و میانه‌روی) تشکیل شده است. 2 Abstract The present research aims at constructing a instrument to quantify Savouring Style ased on a conceptual model in Islamic sources. This conceptual model demonstrate the savouring on a continuum of hedonia to eudaimonia. The descriptive - analytic method in religious statements was used to extract the components of hedinic and eudaimonic savouring conceptual model in Islamic sources, and survey method to evaluate the characteristics of the scale. In order to preparation savouring style scale, appropriate items was designed According to theoretical components. To determine the validity, Psychology experts who were specialist in Islamic teachings evaluated items. The scale was conducted in a sample of 360 participants, including seminary students and primary school teachers of the city of Qom. The results showed the reliability of savouring style scale based on Islamic sources is 92/0. High agreement between the viewpoints of the majority of experts (83/33%) about the content of items showed content validity of the questionnaire. Factor analysis showed the validity and appropriate factor structure. As a result, the exploratory factor analysis extracted five factors according to the characteristics of efficient savouring style based on Islamic sources. This study shows according to Islamic references, savouring style made to quantify, and psychometric properties of its scale is acceptable. The scale has been formed of five factors (spititual seeking, control, purpose, provident and temperance). 59 90 2015/05/282015/10/182015/09/19 1394/6/28 2016/09/122016/08/132016/09/12 1395/6/22 مهدی عباسی Mahdi Abbasi عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم قرآن و حدیث، عضو پیوسته انجمن روانشناسی اسلامی و دانشجوی دکترای روان‌شناسی مؤسسۀ آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره). قم. ایران ایران abbasi.ym@gmail.com هادی بهرامی احسان Hadi Bahrami Ehsan دانشیار دانشگاه تهران. تهران. ایران. ایران Keywords: well-being eudaimonia hedonia Savouring style Islamic sources. کلیدواژه‌ها: بهباشی سعادت‌نگری لذت‌نگری سبک لذت‌بری منابع اسلامی. ##قرآن کریم.##ابن سینا. 1375. «فی علم ماقبل علم الطبیعه مع الشرح خواجه نصیرالدین طوسی». الجزء الثالث. الاشارات و التنبیهات. قم. نشر بلاغت.##اتکینسون، ریتال ال و همکاران. 1385. زمینه روان‌شناسی هیلگارد. ترجمه محمد نقی براهنی و همکاران. تهران. انتشارات رشد. ##پسندیده، عباس. 1388. اخلاق‌پژوهی حدیثی. تهران. سمت.##تمیمى آمدى، عبد الواحد. 1366. تصنیف غرر الحکم و درر الکلم‏. قم. دفتر تبلیغات‏ حوزه علمیه قم. ‏##ثرندایک، رابرت ال. 1375. روان‌سنجی کاربردی. ترجمه حیدرعلی هومن. تهران. دانشگاه تهران. ##حرانی، ابن شعبه. 1404‌ ق. تحف العقول عن آل الرسول. قم. جامعه مدرسین حوزه علمیه قم. ##دلاور، علی. 1389. مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی. تهران. رشد.##رضی، ابوالحسن محمدبن حسین. 1414‌ ق. نهج‌البلاغه تحقیق و تصحیح: فیض الاسلام. قم. هجرت. ##ریو، جان. مارشال. 1381. انگیزش و هیجان. ترجمه یحیی سید محمدی. تهران. نشر ویرایش. ##سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس؛ حجازی، الهه. 1392. روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. تهران. انتشارات آگاه.##صدرالسادات، سیدجلال؛ مینایی، اصغر. 1380. راهنمای آسان تحلیل عاملی. تهران. سمت.##الصدوق، محمدبن علی بن بابویه قمی. 1362. الخصال‏. قم. جامعه مدرسین‏ حوزه علمیه قم. ##_______________________ 1385. علل‌الشرائع‏. تحقیق سید محمدصادق بحرالعلوم. النجف الاشرف. منشورات المکتبه الحیدریه.##_______________________ 1404‌ق. من لا یحضره الفقیه. قم. جامعه مدرسین‏ حوزه علمیه قم. ##طباطبایی، سید محمد حسین. 1417‌ ق. المیزان فی تفسیر القرآن. قم. دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم. ##الطوسی، خواجه نصیرالدین. 1360. اخلاق ناصری. تصحیح و تنقیح مجتبی مینوی و علیرضا حیدری. تهران. شرکت انتشارات خوارزمی.##عباسی، مهدی. 1390. «ساخت پرسش‌نامه سبک لذت‌جویی بر‌اساس منابع اسلامی و رابطۀ آن با سلامت عمومی». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. قم. مؤسسه آموزشی‌ـ‌پژوهشی امام خمینی. ##علی پور، مهدی؛ حسنی، سیدحمیدرضا. 1390. پارادایم اجتهادی دانش دینی (پاد). قم. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. ##کاویانی آرانی، محمد؛ کجباف، محمدباقر؛ مولوی، حسین. 1388. طرح نظریه سبک زندگی بر‌اساس دیدگاه اسلام و ساخت آزمون سبک زندگی اسلامی و بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی آن. اصفهان. دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی.##الکلینی، محمدبن یعقوب. 1367. الکافی. تصحیح و تعلیق: علی أکبر الغفاری. تهران. دارالکتب الإسلامیه. ##گراث ـ مارنات، گری. 1386. راهنمای سنجش روانی. ترجمه حسین پاشا شریفی و محمدرضا نیکخو. تهران. سخن. ##المجلسی، محمدباقر. 1403‌ ق. بحارالانوار. بیروت. مؤسسۀ الوفاء.##مرادی، اعظم؛ طاهری، صغری. 1391. سنجش روان‌شناسی مثبت در دانشجویان (پرسش‌نامه‌ها). تهران. دانژه. ##مصباح یزدی، محمدتقی. 1387. به‌سوی خودسازی، مجموعه آثار. قم. مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی.##مصباح، مجتبی. 1385. بنیاد اخلاق‌ (روشی نو در آموزش فلسفه اخلاق). قم. مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی. ##المفید، محمدبن محمد بن نعمان. 1413‌ ق. کتاب الامالی. قم. کنگره شیخ مفید. ##المنقری، ابن مزاحم. 1382. وقعه صفین. تحقیق و شرح: عبد‌السلام محمد هارون. قاهره. المؤسسه العربیه الحدیثه للطبع والنشر والتوزیع. ##النوری، میرزا حسین. 1408‌ ق. مستدرک الوسائل. بیروت. مؤسسۀ آل البیت لإحیاء التراث. ##هرگنهان، بی. آر. 1389. درآمدی بر تاریخ روان‌شناسی. ترجمه یحیی سیدمحمدی. تهران. ارسباران.##Diener, E., Suh, E. M., Lucas, R. E. and Smith, H. L. 1999. "Subjective wellbeing: three decades of progress". Psychological Bulletin. 125: P 276–302.##Hefferon, K. & Boniwell, I. 2011. Positive Psychology, Theory, Research and Application. London: Open University Press.##Huta, V. & Ryan, R. M. 2010. "Pursuing Pleasure or Virtue: The Differential and Overlapping Well-Being Benefits of Hedonic and Eudaimonic Motives". Journal of Happiness Studies. 11: P 735–762.##Huta, V. & Waterman, A. S. 2013. "Eudaimonia and Its Distinction From Hedonia: Developing a Classification and Terminology for Understanding Conceptual and Operational Definitions". Journal of Hppiness Studies. Accepted November. 11. P 2013. ##Ryan, R. M., Huta, V., & Deci, E. L. 2008. "Living well: A self-determination theory perspective on eudaimonia". Journal of Happiness Studies. 9. P 139-170.##Ryff, C.D., & Singer, B.H. 2008. "Know thyself and become what you are: A eudaimonic approach to psychological well-being". Journal of Happiness Studies. 9. P 13-39.##Vittersø, J. 2004. "Subjective well-being versus self-actualization: Using the flow-simplex to promote a conceptual, clarification of subjective quality of life". Social Indicators Research. 65. P 299-331.##Waterman, A.S. 1993. "Two conceptions of happiness: Contrasts of personal expressiveness (eudaimonia) and hedonic enjoyment". Journal of Personality and Social Psychology. 64. P 678-691.##Watson, D., Clark, L. A. and Tellegen, A. 1988. "Development and validation of brief measures of positive and negative affect: the PANAS scales". Journal of Personality and Social Psychology. 54(6). P 1063–70.## ##

تبیین «قرابت» به‌مثابه «اعتبارِ محوری» در مدیریت اسلامی Explanation of Qerabat as pivotal Etebar in Islamic management 1 1 چکیده مسئله پژوهش حاضر از تدقیق در اثرات فروکاهش مبانی انسان‌شناسی، هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی در تئوری سازمان و مدیریت غربی نشئت می‎‌گیرد. بر این اساس، با رهگیری این فروکاهش در مبانی، نشان داده می‌شود که «رقابت» به‌عنوان داعیِ اصلی و اعتبارِ محوری در دیدگاه‌های سه‌گانه مدرن، نمادین تفسیری و پست‌مدرن مطرح است. در ادامه با رویکرد موضوع‌شناسیِ فلسفی، و با استفاده از روش‌های متناسب با ساحاتِ گوناگون تحقیق در حوزه اعتباریات و شیوه تحلیل مضمون، به شناسایی و معرفی قرابت به‌مثابه اعتبار محوری در مدیریت اسلامی پرداخته می‌شود. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که در اندیشه اسلامی، کمال حقیقی، قرب به خدای متعال است که از مسیر ولایت‌پذیری انسان کامل محقق می‌شود و در ظاهرِ این قرب، هسته اصلیِ تعاملاتِ اجتماعی بر محور قرابت خانوادگی است. با کشف اعتبار «قرابت» به‌عنوان اعتبارِ محوری، در ساحت ساخت یکی از نمونه‌های منتج از محوریت قرابت تفریع خواهد شد و در ساحت تغییر به تبیین اثرات آن در طرح سازمان و با سه مؤلفه پیچیدگی، رسمیت و تمرکز پرداخته خواهد شد. 2 Abstract The question of this study comes from scrutiny on the effects of reducing anthropological, ontological and epistemological foundations in the Western’s organization theory and management theory. Accordingly, by tracking this reduction of foundations, it is shown that the “competition” is the main incentive and pivotal Etebar in the field of organization and in the tripartite modern, symbolic and postmodern perspective. Then, by “ontological subjectology” approach and using a variety of research methods appropriate with one of the aspects of Etebariat area and using thematic analysis technique, “Qerabat” is identified and then is introduced as the pivotal Etebar in the Islamic management. The results show that in the Islamic thought, the perfection is nearness to God Almighty, the nearness in the core depends on subordination of the Imamate and in the appearance depends on sketching social interaction on the characteristics of the family relationship. With the discovery of “Qerabat” as the pivotal Etebar, “unconditional bounty” is derived as one of the leading examples of the pivotal role of “Qerabat” in the building aspect of Etebariat methodology. Its affects on the organization plan is investigated by the three components of complexity, focus and formality in the change aspect of Etebariat methodology. 91 122 2015/05/282015/10/182015/09/192015/08/29 1394/6/7 2016/09/122016/08/132016/09/122016/06/2 1395/3/13 مصباح‌الهدی باقری Mesbahalhoda Bagheri استادیار و عضو هیئت علمی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق علیه السلام. تهران. ایران. ایران . Mesbab@yahoo.com. مهدی سپهری Mahdi Sepehri استادیار و عضو هیئت علمی دانشکده الهیات، معارف اسلامی و ارشاد دانشگاه امام صادق علیه السلام. تهران. ایران. ایران mahdi.sepehri@yahoo.com جواد آزادی احمدآبادی Javad Azadi Ahmadabadi Azadi Ahmadabadi دانشجوی دوره دکتری رشته مدیریت دولتی گرایش تصمیم‌گیری و خط‌مشی‌گذاری عمومی و پژوهشگر مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام. تهران. ایران ایران Keywords: Islamic management competition Etebariat Qerabat unconditional bounty کلیدواژه‌ها: مدیریت اسلامی رقابت ادراکات اعتباری قرابت محوری قرب بذل بی‌دریغ. ##قرآن کریم.##آملی، ح. 1368. نقد النقود فیمعرفه الوجود (جامع الاسرار و منبع الانوار). تهران. شرکت انتشارات علمی فرهنگی.##ــــــــ. 1382. انوار الحقیقه و اطوار الطریق و اسرار الشریعه. قم. نور علی نور.##ــــــــ. 1422 الف. تفسیر المحیط الاعظم و البحر الاخضم فی تاویل کتاب الله العزیز المحکم. ج 1. قم. العهد الثقافی نور علی نور.##ــــــــ. 1422 ب. تفسیر المحیط الاعظم و البحر الاخضم فی تاویل کتاب الله العزیز المحکم. ج 2. قم. العهد الثقافی نور علی نور.##ــــــــ. 1422 ج. تفسیر المحیط الاعظم و البحر الاخضم فی تاویل کتاب الله العزیز المحکم. ج 3. قم. العهد الثقافی نور علی نور.##ابراهیمی‌پور، ق. 1390. «روش‌شناسی اندیشه اجتماعی دورکیم، وینچ و علامه طباطبایی». معرفت اجتماعی و فرهنگی. 2(4). صص 124ـ103.##ابن عربی، م. 638. الفتوحات المکیه. ج 3. بیروت. دار الصادر.##ابن فارض، م؛ فرغانی، س. 1379. مشارق الدرارى شرح تائیه ابن فارض. قم. دفتر تبلیغات اسلامی حوزۀ علمیه.##ابن فهد حلی، ا. 1381. آداب راز و نیاز به درگاه بی نیاز. ترجمۀ عده الداعی و نجاح الساعی همراه با شرح اسماء الله. تهران. کیا.##احسانی، م. 1379. «تربیت سیاسی کارگزاران در مدرسه امام علی علیه‌السلام». معرفت. 39. صص 21ـ17.##ازگلی، م؛ عابدی جعفری، ح. 1387. «مروری بر سیر تحقیقات مدیریت اسلامی در ایران». مصباح. 17(1). صص 52-29.##اسکندری، ا. 1424. اللطائف الالهیه فی شرح مختارات من الحکم العطائیه لابن عطاء الله السکندری. بیروت. دار الکتب العلمیه.##اعتصامی، م؛ فاضلی کبریا، ح. 1388. «درآمدی بر الگوی مدیریتی امام علی علیه‌السلام از منظر مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی». اندیشه مدیریت. 6: صص 128ـ121.##اعرافی، ع. 1380. «نگرش به حکومت و مدیریت از منظر امام علی علیه السلام». روش‌شناسی علوم انسانی. 26: صص 45ـ22.##امام خمینی، ر. 1370. آداب الصلاه. تهران. مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی (رحمه الله علیه).##امیری، ع. 1388. «مدیریت اسلامی رویکرد فقهی ـ اجتهادی». روش‌شناسی علوم انسانی (حوزه و دانشگاه). 15(1): صص 128ـ111.##بابا رکنا، م؛ مظلومی، ر؛ همایی، ج. 1359. نصوص الخصوص فی ترجمه الفصوص. تهران. مؤسسۀ مطالعات اسلامی دانشگاه تهران ـ دانشگاه مک گیل.##بشیر، ح. 1385. «سیمای کارگزاران در مدیریت اسلامی». اندیشۀ حوزه. 61: صص 160ـ115.##بهارستان، ج. 1383. «مطالعه تطبیقی مدیریت اسلامی و مدیریت رایج». مدرس علوم انسانی. 8(5): صص 36ـ1.##پارسانیا، ح. 1383. هستی و هبوط. قم. نشر معارف.##ــــــــــ. 1389. روش‌شناسی انتقادی حکمت صدرایی. قم. کتاب فردا.##ــــــــــ. 1391. جهان‌های اجتماعی. قم. کتاب فردا.##پیغامی، ع. 1387. «تحلیل مبادی هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی مسئلۀ عدالت در اندیشۀ استاد مرتضی مطهری (ره)». مطالعات اقتصاد اسلامی. 1(1): صص 200ـ173. ##تقوی رفسنجانی، م. 1381. «نقش سلامت کارگزاران حکومتی در ثبات و کارایی نظام‌های سیاسی از دیدگاه امیرالمؤمنین علی علیه السلام». اندیشۀ صادق. 8 و 9: صص 83ـ78.##توکلی، ع. 1391. «تحلیل جایگاه ارزش‌ها در مدیریت؛ گامی در نظریه‌پردازی مدیریت اسلامی». روش‌شناسی علوم انسانی. 18(71): صص 117ـ99.##ثواقب، ج. 1380. «کارگزاران حکومت و راهکارهای اصلاحات». حکومت اسلامی. 22: صص 177ـ147.##جامی، ع. 1370. نقد النصوص فی شرح نقش الفصوص. تهران. مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگی.##ــــــــ‌. 1383. اشعه اللمعات. قم. بوستان کتاب قم (انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزۀ علمیۀ قم).##جوادی آملی، ع. 1386 الف. رحیق مختوم: شرح جلد اول اسفار (4-1). قم. اسراء.##ـــــــــــــــ.1386 ب .‌رحیق مختوم شرح جلد اول اسفار. شرح جلد اول اسفار (1-1). قم. اسراء.##ـــــــــــــــ. 1386 ج. رحیق مختوم شرح جلد اول اسفار. شرح جلد اول اسفار (3-1). قم. اسراء.##ـــــــــــــــ. 1388. شمس الوحی تبریزی. قم. اسراء.##ـــــــــــــــ. 1389. منزلت عقل در هندسه معرفت دینی. قم. اسراء.##چاووشی، س. 1388. «بررسی رویکردهای نظری به مدیریت اسلامی». پژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم. 1(2). ص44-53.##حبیبی، ر. 1390. غرب‌شناسی مبانی معرفت‌شناختی و روش‌شناختی مدرنیته. زیر نظر سیداحمد رهنمایی. قم. مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی (رحمه الله علیه).##حسن‌زاده آملی، ح. 1375. هزار و یک کلمه. قم. دفتر تبلیغات اسلامی حوزۀ علمیۀ قم. مرکز انتشارات.##حق‌پناه، ر. 1379. «فلسفه‌مندی حکومت از دیدگاه امام علی علیه السلام». اندیشۀ حوزه. 26: صص 192ـ158.##ـــــــــ. 1380. «شایسته‌سالاری در نظام علومی». اندیشۀ حوزه. 32 و 31: صص 218ـ191.##خانی، ی. 1393. «ظرفیت تمدن‌سازی آموزه ولایت براساس نظریه انسان کامل از منظر سید حیدر آملی». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. تهران. ‌دانشگاه امام صادق علیه السلام.##خزعلی، ا. 1381. «اصول چهارگانه حکومت از دیدگاه نهج‌البلاغه». نهج‌البلاغه. 4 و 5: صص 70ـ61.##خسروپناه، ع. 1386. «آسیب‌شناسی دین‌پژوهی معاصر». کتاب نقد. 44: صص130ـ110.##خنیفر، ح. 1384 الف. «ارائه الگوی مدیریت بومی مبتنی‌بر دیدگاه امام علی علیه السلام با استفاده از مدل مفهومی سه‌شاخگی». فرهنگ مدیریت. 8: صص 146ـ101.##ــــــــ. 1384 ب. «تحلیل محتوای ادبیات مدیریت اسلامی با تأکید بر آثار منتخب». فرهنگ مدیریت. 151: صص 201ـ151.##دلشاد تهرانی، م. 1388. دلالت دولت: آیین‌نامۀ حکومت و مدیریت در عهدنامۀ مالک اشتر. تهران. دریا.##رحمانی، م. 1379. «ملاک گزینش کارگزاران در حکومت علوی». حکومت اسلامی. 18: صص 237ـ214.##رستمیان، م 1379. «وظایف و مسئولیت‌های حاکم در نگاه علی علیه السلام». حکومت اسلامی. 18: صص 125ـ98.##رضائیان‌، ع. 1387. مبانی‌ سازمان‌ و مدیریت. تهران. سازمان‌ مطالعه‌ و تدوین‌ کتب‌ علوم‌ انسانی‌ دانشگاه‌ها (سمت‌)، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی.##سبزواری خراسانی، م. 1386. شرح گلشن راز (سبزواری). تهران. نشر علم.##سبزواری، ه. 1374. شرح مثنوی(سبزواری). ج 1. تهران. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.##سهرابی، ب؛ اعظمی، ا؛ یزدانی، ح. 1390. «آسیب‌شناسی پژوهش‌های انجام‌‌شده در زمینۀ مدیریت اسلامی با رویکرد فراترکیب». چشم‌انداز مدیریت دولتی. 6: صص 24ـ9.##سید علی‌پور، س. 1383. «نقش تشویق و تنبیه در مدیریت اسلامی». پژوهشگر. 1(1): صص 106ـ94.##شاه‌آبادی، م. 1386. رشحات البحار. تهران. پژوهشکدۀ فرهنگ و اندیشه اسلامی.##شیرازی، ص. 1385. الحاشیه علی الهیات الشفاء. قم. انتشارات بیدار.##ــــــــــــ. 1386 الف. الحکمه المتعالیه فی اسفار العقلیه الاربعه. ج 9. قم. مکتبه المصطفی.##ــــــــــــ. 1386 ب. الحکمه المتعالیه فی اسفار العقلیه الاربعه. ج 3. قم. مکتبه المصطفی.##صدرالدین قونوی، م. 1371. النصوص. تهران. مرکز نشر دانشگاهی.##صفی علیشاه، م. 1360. اسرار المعارف. تهران. اقبال.##ــــــــــــــ. 1371. عرفان الحق. تهران. صفی علیشاه.##ــــــــــــــ. 1378. تفسیر قرآن صفی علی شاه. تهران. منوچهری.##طباطبایی، م؛ مطهری، م. 1372 الف. اصول فلسفه و روش رئالیسم. ج 1. تهران. صدرا.##ـــــــــــــــــــــــ. 1372 ب. اصول فلسفه و روش رئالیسم. ج 2. تهران. صدرا.##ـــــــــــــــــــــــ. 1372 ج. اصول فلسفه و روش رئالیسم. ج 3. تهران. صدرا.##طباطبایی، م. 1428 ق. الانسان و العقیده. قم. باقیات.##ـــــــــــ. 1374 الف. ترجمۀ المیزان فی تفسیر القرآن. ج 3. قم. دفتر انتشارات اسلامی جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.##ـــــــــــ. 1374 ب. ترجمۀ المیزان فی تفسیر القرآن. ج 1. قم. دفتر انتشارات اسلامی جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.##ـــــــــــ. 1374 ج. ترجمۀ المیزان فی تفسیر القرآن. ج 19. قم. دفتر انتشارات اسلامی جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.##ـــــــــــ. 1380. نهایه الحکمه. قم. مؤسسه النشر الاسلامی.##ـــــــــــ. 1386. بدایه الحکمه. قم. مؤسسه النشر الاسلامی.##‏عابدی ‎‏جعفری، ح؛ ‎‏تسلیمی، م؛ ‎‏فقیهی‎، ا؛ ‎‏شیخ زاده، م. 1390. «تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی»‎‏.‎‏اندیشۀ مدیریت راهبردی.10: صص 198ـ151.##عبدالرزاق کاشی، ع. 1380. مجموعۀ رسائل و مصنفات. تهران. مرکز نشر میراث مکتوب.##علی خانی، ا. 1389. «تحلیل معناشناختی"قرب الی الله" در قرآن کریم». قرآن شناخت. 3(1): صص 144ـ109.##غراب، م. 1414. الانسان الکامل من کلام شیخ الاکبر. دمشق. دار الکاتب العربی.##فانی شیرازی دهدار، م. 1375. رسائل دهدار. تهران. مرکز پژوهشی میراث مکتوب.##فراهیدی، خ. 1410. کتاب العین‏. ج 5. قم. انتشارات هجرت.##فروزنده دهکردی، ل؛ ملائی، ا. 1388. «بررسی نظام ارزشی در مدیریت اسلامی و دیگر مکاتب». راهبرد یاس. 17: صص 187ـ166.##فلاح سلوکلایی، م. 1384. «سیمای کارگزاران دولت اسلامی از منظر امام علی». معرفت. 93: صص 118ـ102.##قیصری، د. 1370. شرح مقدمه قیصری بر فصوص الحکم. تهران. امیرکبیر. ##ــــــــــ. 1375. شرح فصوص الحکم. تهران. شرکت انتشارات علمی فرهنگی.##کریمی، ع. 1381. «علی علیه‌السلام و نحوۀ نگرش به قدرت». تاریخ اسلام. 12: صص 118-89.##کشوری، ا. 1371. «نگرشی بر مدیریت اسلامی: اوصاف مدیر». درس‌هایی از مکتب اسلام. 11: صص 61ـ58.##کلانتری، ب؛ دانایی‌فرد، ح. 1378. «در جست‌وجوی پارادایمی برای مدیریت دولتی/ آیا می‌توان از مدیریت دولتی اسلامی چیزی آموخت؟». مصباح. 8(1): صص 76ـ49.##کلینی، م. 1362. الکافی. ج 1. تهران. اسلامیه.##گایینی، ا. 1382. «پیش‌فرض‌های معرفت‌شناسی در مدیریت اسلامی». روش‌شناسی علوم انسانی. 9 (4): صص 109ـ69.##لاهیجی، م. 1381. مفاتیح الاعجاز فی شرح گلشن راز. تهران. نشر علم.##ماندگار، م. 1379. «نهج‌البلاغه و مبانی خط‌مشی‌گذاری در حکومت». علوم سیاسی. 11: صص 210ـ179.##محسنی، ع. 1384. «امام علی علیه السلام و رویکرد مردمی به حکومت و خاستگاه آن». دانش سیاسی. 1: صص 158ـ129.##محمد زمانی، م. 1392. «تبیین مسئولیت اجتماعی سازمان». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. تهران. دانشگاه امام صادق علیه السلام. تهران.##محمدی، م. 1392. «الگوی اسلامی ارتباطات با مشتری مبتنی‌بر رابطه اخوت». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. تهران. دانشگاه امام صادق علیه السلام.##مشتاق، ز. 1385. «خصوصیات یک مدیر لایق و شایسته از دیدگاه اسلام». توسعۀ مدیریت. 72: صص 42ـ22.##مصباح یزدی، م. 1385. پیش‌نیازهای مدیریت اسلامی. قم. مرکز انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (رحمه الله علیه). ##ــــــــ. 1390. «شرح دعای مناجات المریدین در جست‌و‌جوی قرب الهی». معرفت. 20(12). صص 10ـ5.##ــــــــ. 1391. «پیشگامان مسیر قرب الهی». معرفت. 21(1): صص 12ـ5.##مطهری، م. 1370. آشنایی با قرآن. ج 2. تهران. صدرا.##مکولی‌، ج؛ جانسون، ف؛ دوبرلی، ج. 1389. نظریۀ سازمان: نگاه‌‌ها و چالش‌ها. ترجمه دانایی‌فرد، ح. تهران. انتشارات دانشگاه امام صادق علیه السلام.##مهائمی، ع. 1422. خصوص النعم فی شرح فصوص الحکم. بیروت. دار الکتب العلمیه.##موسوی خلخالی، ص. 1383. شرح مناقب ابن عربی. قم. مطبوعات دینی.##میرزا بابا شیرازی، ا. 1363. مناهج انوار المعرفه فی شرح مصباح الشریعه و مفتاح الحقیقه. تهران. خانقاه احمدی.##نادری قمی، م. 1378. قدرت در مدیریت اسلامی. قم. مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی (رحمه الله علیه).##ناصری، ع. 1381. «نظارت در حکومت علوی». معرفت. 52: صص 61ـ56.##نجات‌بخش اصفهانی، ع؛ شهریاری، ب. 1388. «مقایسه ویژگی‌های مدیریت از دیدگاه قرآن کریم با مدیریت از دیدگاه تئوری‌های غربی». پژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم. 1(2): صص 80ـ73.##نعمت‌الله ولی، ن. 1380. دیوان کامل حضرت شاه نعمت‌الله ولی. کرمان. خدمات فرهنگی کرمان.##نقی‌پور‌فر، ولی‌الله. 1377 الف. اصول مدیریت اسلامی و الگوهای آن. تهران. انتشارات مدیریت دولتی.##ــــــــــــــــ. 1377 ب. بررسی شخصیت اهل بیت در قرآن. تهران. مرکز آموزش مدیریت دولتی.##نوایی، ع. 1382. «تصویری از کارگزاران در نظام اسلامی و بایدهای اخلاقی آن». اندیشۀ حوزه، 43 و 44: صص 87ـ11.##نیومن، ل. 1389. ‏شیوه‌های پژوهش اجتماعی: رویکردهای کیفی و کمی. ‏ج 1. ترجمه دانایی‌فرد، ح. ‏تهران. مؤسسۀ کتاب مهربان ‌نشر.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬##هچ، م. 1389. تئوری سازمان؛ مدرن، نمادین ـ تفسیری، پست‌مدرن. ترجمه دانایی‌فرد، ح. تهران. مهربان نشر. ##هوشنگی، ح. 1390. «نظریۀ ادراکات اعتباری و فلسفه‌های مضاف». حکمت معاصر. 2(2): صص 106ـ97.##Abbasi,A. 2008. Role of Islamic leadership in value based corporate management. (doctor of philosophy in Management Sciences). National university of modern languages Islamabad.##Achour,Mand Boerhannoeddin A. 2011. The role of religiosity as a coping strategy in coping with work-family conflict and achieving employees' well-being. Paper presented at the International Conference on Social Science and Humanity. Singapore.##Azni Ahmad, F. 2012. "Philosophical underpinnings of Islamic management method: worldview,epistemology and ontology". International journal of humanities and social science.2(20). p 150-161.##Babaei, M, Vazifeh Damirchi,Q, and Sharifi, S. 2012. "analysis of cultural management competencies with emphasis on the Islamic perspective". Singaprean Journal of business economics, and management studies.1(4). p 40-45. ##Boyatzis, R. E. 1998. Transforming qualitative information: thematic analysis and code development. London: Sage.##Denzin, N. K. & Lincoln, Y. S. (Ed.). 2000. Handbook of qualitative research. Thousand Oaks, CA: sage.##Eskandarzadeh, A, Farajollahi, M, Nasiri, P, Moeni Kia, M. 2011. "Ways to enhance job motivation of managers in Ardabil". World applied sciences journal. 14(8). p 1179-1185.##Hoque, N, Hasmat Ali, M.D,Mofizur Rahman Al-Azhari, B.M. 2013. "Islamic resurgence movements in Bangladesh: Experiences from Iran and Turkey". World journal of Islamic history and civilization. 3(2). P 73-84.##Imran HaiderNaqvi, Kanwal Bilal, Muhammad Usman Y, D, S. 2012. "Religious perspective in knowledge management rationalizes business". World applied sciences journal. 19(2). p 223-228.##Mazliza, M, Azlinor, S, Nor Asiah, M. 2013. Advocating Islamic values and principles in the management of STRATA schemes in Malaysia: some notes for consideration. Paper presented at the international conference on business and economic research (4TH ICBER 2013) proceeding. golden flower hotel. Bandung. Indonesia. ##Mohiuddin, G. 2013 a. "Mechanism of controlling from divine sources".Human resource management research. 3(3). p 106-108.## ــــــــــــــــــ. 2013 b. "Religions views on industrialization and entrepreneurship: A study in Islamic perspective". Human resource management research. 3(3). p 101-105.##Muhammad U, Sami, N, Ehsan, F, Hameed Mobeen, A, Khan, J, Rahim. 2011. High level principles of time management in Islam. Paper presented at the international conference on sociality and economics development. Singapore.##Rafiki, A, Wahab, K. 2013. Measuring entreprenuers' satisfactionfrom Islamic perspective: A study on small firms in North Sumatera, Indonesia. Paper presented at the international conference on business and economic research (4TH ICBER 2013) proceeding. golden flower hotel. Bandung. Indonesia.## ##

جایگاه امنیت نظام سیاسی در فقه امامیه با تأکید بر مرجع امنیت The position of security of political system in Shiite Jurisprudence with emphasis on referent Object of security 1 1 چکیده امنیت نظام سیاسی همواره یکی از مهم‌ترین پیش‌نیازهای سایر ابعاد امنیت (امنیت فردی، عمومی، اقتصادی، نظامی، اجتماعی و ...) است؛ ازاین‌رو، از مفصل‌ترین و قدیمی‌ترین مباحث امنیت‌پژوهی محسوب می‌شود. تحقیق حاضر با توجه به این اهمیت، درصدد بازشناسی مقوله امنیت نظام‌های سیاسی در پرتوی احکام فقهی (حکم اولیه و حکم ثانویه) است و بدین منظور، ضمن تبیینِ اجمالیِ محل بحث در مطالعات امنیتی، احکام مختلف فقهیِ صیانت از نظام‌های سیاسی در حالت‌ها و شرایط متفاوت را ارائه کرده است. با توجه به یافته‌های این تحقیق، حفظ و صیانت از نظام‌های سیاسی مختلف، از سه حکم فقهی خارج نیست؛ وجوب حفظ نظام سیاسی به حکم اولیه، وجوب حفظ نظام سیاسی به حکم ثانویه، حرمت حفظ نظام سیاسی. از مجموع برایند این سه دسته و با توجه به تعریفی که صاحب‌نظران از مفهوم «مرجع امنیت» ارائه داده‌اند، می‌توان جایگاه امنیت نظام سیاسی را در میان سایر ابعاد و وجوه امنیت بازشناسی کرد و بدین‌ترتیب، هسته اصلی و مرکزی (مرجع) تفکر امنیتی فقه امامیه را استخراج کرد که همانا حفظ انتظام و انسجام و یکپارچگی جامعه و هویت جمعی آن است؛ به‌گونه‌ای که حتی به منظور تحقق آن، حفظ حکومت طاغوت نیز به حکم ثانویه مجاز می‌شود. 2 Abstract Security of the political system has always been one of the most important prerequisites for other aspects of security (personal security, public security, economic security, military security, social security, etc.) and so, is considered as one of the oldest and the most detailed issues of study of security. Regarding to this importance, this paper seeking the recognition of security of political system in the light of Islamic jurisprudence (the first laws and second laws) and for this, has studied various Islamic laws about securing the political system in different conditions. According to the findings of the study, protection of political systems in Islamic jurisprudence has three attitudes: the necessity of protection of political system in the first laws, the necessity of protection of political system in the second laws, and forbiddance of protection of political system. Of the total sum of these three categories and according to the concept of "referent object of security", we can recognize the place of security of political system in among of other aspects of security and Thus, produce the central core (= referent object) of the security thought of Shiite Jurisprudence that is the protection of discipline and unity of society and its collective identity so that even to Becoming it, securing of Illegitimate government is allowed according to secondary laws. 123 142 2015/05/282015/10/182015/09/192015/08/292015/08/1 1394/5/10 2016/09/122016/08/132016/09/122016/06/22016/08/13 1395/5/23 هادی حاج‌زاده Hadi Hajzadeh دکترای حقوق عمومی و عضو هیات علمی دانشگاه گلستان. نویسنده مسئول. گرگان. ایران. ایران h.hajzadeh@gu.ac.ir حامد کرمی Hamed Karami دکترای حقوق عمومی و عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد. تهران. ایران ایران karami64@yahoo.com حمیدرضا یغمائی Hamid Reza Yaghmayi دانش‌آموخته دانشگاه علوم اسلامی رضوی. مشهد. ایران. ایران h.yaghmayi@gmail.com Keywords: Referent object of security political security legal political system illegal political system secondary Islamic law Imamiya jurisprudence. کلیدواژه‌ها: مرجع امنیت امنیت سیاسی نظام سیاسی مشروع نظام سیاسی نامشروع حکم ثانویه فقه امامیه. ##نهج‌البلاغه. 1414 ق. قم. مؤسسۀ نهج‌البلاغه. چاپ اول.##ابن فارس بن زکریا، ابوالحسین احمد. 1404 ق. معجم مقائیس اللغه. قم. انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزۀ علمیۀ قم.##اخوان کاظمی، بهرام. ١٣٨٥. امنیت در نظام سیاسی اسلام. تهران. کانون اندیشۀ جوان. چاپ سوم.##اردبیلى، احمد بن محمد (محقق). 1403 ق. مجمع الفائده و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان. قم. دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.##افتخاری، اصغر. 1377. «امنیت ملی رهیافت‌ها و آثار». فصلنامۀ مطالعات راهبردی. پیش‌ شمارۀ 2.##امام خمینى، سیدروح‌الله. 1415 ق. المکاسب المحرمه. قم. مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینى قدس سره.##ـــــــــــــــــــــ. 1424 ق. توضیح المسائل. قم. دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم. چاپ هشتم.##بالائی، حمید. 1391. «الگوی راهبردی حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران در تأمین امنیت ملی». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد حقوق عمومی. تهران. دانشگاه امام صادق علیه‌السلام.##بوزان، باری. 1387. مردم، دولت‌‌ها و هراس. تهران. پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.##بوزان، باری؛ الی ویور، دو ویلد. 1386. چهارچوبی تازه برای تحلیل امنیت. ترجمۀ عیرضا طیب. تهران. پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.##بهجت فومنی گیلانی، محمدتقی. 1426 ق. جامع المسائل. قم. دفتر آیۀ ‌الله بهجت.##پورسعید، فرزاد. پائیز 1389. «مرجع امنیت در کنش گفتاری امام خمینی». فصلنامۀ مطالعات راهبردی. سال 13. شمارۀ 3 (49 پیاپی). ##جعفریان، رسول. 1423 ق. دوازده رسالۀ فقهى دربارۀ نماز جمعه. قم. مؤسسۀ انصاریان.##جمعى از پژوهشگران زیر نظر هاشمى شاهرودى، سیدمحمود. 1426 ق. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام. قم. مؤسسۀ دائره المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت علیهم‌السلام.##حسینی شیرازی، سیدمحمد. 1415. الفقه؛ من فقه الزهرا. قم. موسسه الرسول الاعظم صل الله علیه و آله.##حیدری، الله‌رحم؛ عنایت، حلیمه؛ موحد، مجید. زمستان ۱۳۹۰. «جهانى‌شدن فرهنگ و احساس امنیت سیاسى؛ مطالعه موردى جوانان شهر شیراز». فصلنامۀ ره‌نامه سیاست‌گذاری. سال 2. شمارۀ 4.##حسینى تهرانى، سیدمحمدحسین. 1421 ق. ولایت فقیه در حکومت اسلام. مشهد. انتشارات علامه طباطبایى.##حر عاملی، محمد بن حسن. 1409 ق. وسائل الشیعه. قم. موسسۀ آل البیت علیهم‌السلام. ##حسینی روحانی قمی، سیدصادق. 1412 ق. فقه الصادق علیه‌السلام. قم. دارالکتاب (مدرسۀ امام صادق علیه‌السلام).##حلبى، ابوالصلاح تقى الدین بن نجم الدین. 1403 ق. الکافی فی الفقه. اصفهان. کتابخانۀ عمومى امام امیر المؤمنین علیه السلام.##حلی (علامه)، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی. 1412 ق. منتهى المطلب فی تحقیق المذهب. مشهد. مجمع البحوث الاسلامیه.##ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ. 1413 ق. مختلف الشیعه فی أحکام الشریعه. قم. دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم. چاپ دوم.##ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ. 1413 ق. قواعد الاحکام فی معرفه الحلال و الحرام. قم. دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.##ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ. 1420 ق. تحریر الأحکام الشرعیه على مذهب الإمامیه. قم. مؤسسه الامام الصادق. ##خامنه¬ای، سیدعلی. 1364. حکومت در اسلام (مجموعه مقالات سومین و چهارمین کنفرانس اندیشه اسلامی). معاونت فرهنگی سازمان تبلیغات اسلامی.##خوانساری، سید احمد بن یوسف. 1405 ق. جامع المدارک فی شرح مختصر النافع. قم. موسسۀ اسماعیلیان. چاپ دوم.##راغب اصفهانى، حسین بن محمد. 1412 ق. مفردات ألفاظ القرآن. لبنان. دار العلم.##ربیعی، علی. 1383. مطالعات امنیت ملی (مقدمه‌ای بر نظریه‌های امنیت ملی در جهان سوم). تهران. دفتر مطالعات سیاسی و بین‌الملل. چاپ دوم.##طباطبایى بروجرى، آقا حسین. 1429 ق. منابع فقه شیعه. ترجمۀ مهدى حسینیان قمى و م. صبورى، تهران. انتشارات فرهنگ سبز. چاپ اول.##طوسى، شیخ ابوجعفر محمد بن حسن. 1387 ق. المبسوط فی فقه الإمامیه. تهران. المکتبه المرتضویه لإحیاء الآثار الجعفریه. چاپ سوم.##عاملى (شهید اول)، محمد بن مکى. 1417 ق. الدروس الشرعیه فی فقه الإمامیه. قم. دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم. چاپ دوم.##عاملی (شهید ثانی)، زین الدین بن علی. 1413 ق. مسالک الأفهام الی تنقیح شرایع الاسلام. قم. مؤسسه المعارف الاسلامیه. چاپ دوم.##عراقى، آقا ضیاء الدین، على کزازى. 1414 ق. شرح تبصره المتعلمین. قم. دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.##قیصری، نورالله. بهار و تابستان 1392. «امنیت پایدار نظام جمهوری اسلامی ایران؛ الگویی برای تبیین و اجرای سیاست‌های کلان». دانش سیاسی. سال 9. شمارۀ ‌1 (17 پیاپی).##قمی گیلانی (میرزای قمی)، ابوالقاسم بن محمدحسن. 1413 ق. جامع الشتات فی أجوبه السؤالات. تهران. مؤسسۀ کیهان.##مشکینی اردبیلی، علی. 1414 ق. اصطلاحات الاصول و معظم ابحاثها. قم. نشر الهادی.##معین، محمد. 1375. فرهنگ فارسی. تهران. مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر.##مکارم شیرازى، ناصر. 1427 ق. استفتائات جدید. قم. انتشارات مدرسۀ امام على بن ابى طالب علیه‌السلام. چاپ دوم.##منتظری نجف آبادی، حسینعلی. 1409. مبانى فقهى حکومت اسلامى. قم. مؤسسۀ کیهان.##ـــــــــــــــــــــــــــــ . 1429 ق. حکومت دینى و حقوق انسان. قم. ارغوان دانش.##موسوى خمینى (امام خمینی)، سیدروح¬الله. 1415 ق. المکاسب المحرمه. تهران. موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی. چاپ اول.##ـــــــــــــــــــــــــــــ 1423. ولایه الفقیه. تهران. مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینى قدس سره. چاپ دوازدهم.##ـــــــــــــــــــــــــــــ. 1424. توضیح المسائل. قم. دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم. چاپ هشتم.##موسوی خمینی، سیدمصطفی. بی‌تا. مستند تحریر الوسیله. تهران. مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینى قدس سره. ##موسوى قزوینى، سیدعلى. 1424 ق. ینابیع الأحکام فی معرفه الحلال و الحرام. قم. دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.##موحدی، محمدابراهیم؛ عرف، جمال. بهار 1392. «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت سیاسی نخبگان سیاسی کشور». فصلنامۀ مطالعات راهبردی. سال 16. شمارۀ اول (59 پیاپی).##میراحمدی، منصور؛ شیری، اکرم. زمستان 1388. «عدالت سیاسی در گفتمان اسلام فقاهتی سیاسی». فصلنامۀ علوم سیاسی. سال 12. شمارۀ 48. ##نویدنیا، منیژه. 1388. امنیت اجتماعی. تهران. پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.##نجفی، محمدحسن. 1404 ق. جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام. بیروت. دار احیاء التراث العربی. چاپ هفتم.##نجفى کاشف الغطاء، حسن بن جعفر بن خضر. 1422 ق. أنوار الفقاهه؛ کتاب البیع. نجف اشرف. مؤسسه کاشف الغطاء.##نجفى کاشف الغطاء، جعفر بن خضر مالکى. 1420 ق. شرح الشیخ جعفر على قواعد العلاّمه ابن المطهر. قم. مؤسسه کاشف الغطاء.##ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ. 1422 ق. کشف الغطاء عن مبهمات الشریعه الغراء. قم. انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزۀ علمیۀ قم.##نجفى کاشف الغطاء، عباس بن حسن بن جعفر. بی‌تا. الفوائد الجعفریه. قم. مؤسسه کاشف الغطاء.##نجفى کاشف الغطاء، هادى بن عباس بن على بن جعفر. 1423 ق. الرد على موسى جار الله. نجف اشرف. قم. مؤسسه کاشف الغطاء.##نراقى، مولى احمد بن محمد مهدى. 1415 ق. مستند الشیعه فی أحکام الشریعه. قم. مؤسسۀ آل البیت علیهم‌السلام.## ##

مقایسه عوامل مدیریتی مؤثر بر سکوت سازمانی از منظر علم مدیریت و دیدگاه اسلام Comparison of effective administrative factors on organizational silence from perspective of management science and Islamic viewpoint 1 1 چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی عوامل مدیریتی مؤثر بر سکوت سازمانی از منظر علم مدیریت و دیدگاه اسلام با روش تحلیل متن انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش قرآن کریم و روایات ائمه معصومین (علیهم‌السلام) و متخصصان علوم دینی و علوم تربیتی بود. نمونه آماری به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شد و آن دسته از آیات و روایاتی به‌کار گرفته شد که با موضوع ارتباط داشتند و بخش متخصصان شامل 11 نفر از متخصصان علوم دینی و علوم تربیتی بود. از پرسش‌نامه محقق‌ساخته به منظور دریافت تأیید تناسب مقوله‌های استخراج‌شده با اهداف پژوهش استفاده شد. بر‌اساس یافته‌های این پژوهش، تفاوت مفهوم سکوت سازمانی از دیدگاه اسلام و علم مدیریت عبارت است از امتناع کارمندان از بیان نظرات و عقاید و دغدغه‌های خود در موضع حق و با رعایت حدود الهی، درباره مسائل و مشکلات سازمان در سطوح مختلف مدیریت و سایر افرادی که قادر به مرتفع‌کردن این مسائل در سازمان هستند. عوامل مدیریتی مؤثر بر سکوت سازمانی براساس آموزه‌های اسلامی در سه مفهوم کلی روابط ناکارآمد؛ موانع روابط حسنه؛ فقدان بینش، دانش و مهارت‌های تخصصی مفهوم‌بندی شد که هریک از این مفاهیم مشتمل بر مقولات و زیرمقولات متعددی است. به‌دلیل آنکه برخی از عوامل سکوت سازمانی در علم مدیریت با عوامل استخراج‌شده از آموزه‌های اسلامی برخاسته از ابعاد فطری یا خُلقی انسان و مربوط به تکوین انسان است، وجوه تشابهی بین عوامل مدیریتی مؤثر بر سکوت سازمانی در علم مدیریت و دیدگاه اسلام مشاهده شد. ازجمله عوامل مشابه، می‌توان به مقوله‌های ترس مدیران از بازخورد منفی و گرایش به ردکردن یا پاسخ منفی‌ دادن به نظرات مخالف، بی‌توجهی مدیران به درخواست‌های غیررسمی کارکنان، باورهای تلویحی مدیران، رفتارهای از‌بین‌برنده اعتماد، ضعف در سلامت مدیریت ارشد و رفتار تبعیض‌آمیز اشاره کرد. همچنین، به‌دلیل وجود تفاوت از‌نظر جهان‌بینی، غایت‌مندی، فلسفه، انسان‌شناسی و اهداف در مبانی علم مدیریت و آموزه‌های اسلامی، تفاوت‌هایی در برخی از عوامل به‌دست آمد که از مهم‌ترین آنها می‌توان به حق‌مداری در اسلام و تکثرگرایی در علم مدیریت اشاره کرد. هریک از مفاهیم، مقولات و زیرمقولات استخراج‌شده در این پژوهش کاربرد گسترده‌ای در حوزه رفتار سازمانی دارند که با بهره‌گیری از آنها می‌توان روابط میان کارکنان سازمان با یکدیگر را بهبود بخشید. 2 Abstract The current research has been conducted in order to carry out comparative analysis of effective managerial factors on organizational silence from perspective of management science and Islamic viewpoint by means of text analysis method. The statistical population of this study included Holy Quran and narratives from Pure Imams (PBUT) and experts of religious and educational sciences. The statistical sample was selected by means of purposive sampling technique along with that class of Quranic verses and narratives which were related to them and the group of experts comprised of 11 specialists in religious and educational sciences. The standardized questionnaire was employed to receive confirmation of the extracted categories proportional to research goals. Based on findings of the present study, the difference of concept of organizational silence in Islamic outlook from management science includes employees’ refusal to express their own comments, ideas, and concerns in rightful position and with observance of divine terms regarding organizational problems and issues at various administrative levels and other personnel who can remove such problems. The effective administrative factors on organizational silence were conceptualized according to Islamic teachings in three general concepts i.e. inefficient relations, barriers against good relations, lack of insight and expert knowledge and skills, each of these concepts comprised of several categories and subcategories. Whereas some of variables of organizational silence in management science relating to the extracted factors from Islamic teachings originate from natural or temperamental dimensions of human and are concerned with human development thus similar aspects were observed between effective administrative factors on organizational silence in management science and Islamic approach. One can refer to some of them including variables of fear from negative feedback in directors and tendency to reject or give negative answers to the opposite comments, ignorance of directors toward informal requests of personnel, implicit beliefs of managers, behaviors that remove trust, poor health of superior management, and discriminative behavior. Similarly, due to presence of differences in terms of ideology, teleology, philosophy, anthropology, and goals in fundamentals of management science and Islamic teachings, some differences were derived from some of these variables out of which one can refer to right-centrism in Islam and pluralism in management sciences as the foremost factors. Each of the extracted concepts, categories, and subcategories from this study may be widely used in the field of organizational behavior thereby one can improve the relations among personnel of organization with each other. 143 170 2015/05/282015/10/182015/09/192015/08/292015/08/12015/10/21 1394/7/29 2016/09/122016/08/132016/09/122016/06/22016/08/132016/08/10 1395/5/20 زهره موسی‌زاده Zohreh Musazadeh استادیار دانشگاه امام صادق(ع) پردیس خواهران. تهران. ایران. ایران mosazadeh@isuw.ac.ir منیر حق‌خواه Monir Haghkhah استادیار دانشگاه امام صادق(ع) پردیس خواهران. تهران. ایران. ایران haghkhah84@gmail.com مریم سلطان‌زاده پسیان Maryam Soltanzadeh Pesian کارشناس ارشد مدیریت آموزشی، دانشگاه امام صادق(ع) پردیس خواهران؛ دانشجوی دکترای مدیریت آموزشی، دانشگاه خوارزمی. تهران. ایران. ایران pessyanm@gmail.com Keywords: Silence Organizational silence Voice Organizational voice Management science Islamic teachings. کلیدواژه‌ها: سکوت سکوت سازمانی آوا آوای سازمانی علم مدیریت آموزه‌های اسلامی. ##قرآن کریم.##ابوالمعالی، خ. (1391). پژوهش کیفی از نظریه تا عمل. تهران: نشر علم.##اربلی، ع. 1382. کشف الغمه فی معرفه الأئمه. ترجمه زواره‌ای، علی بن حسین. تهران. دار الکتب اسلامیه.##براتی، ا. 1390. «تبیین نقش فرهنگ سازمانی در سکوت سازمانی در بخش دولتی». پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس.##خنیفر، ح؛ نوری، ح. 1389. «سکوت سازمانی (در تکاپوی ارائه مدل بومی برای سازمان‌های ایرانی)». اولین کنفرانس بین‌المللی مدیریت، نوآوری و کارآفرینی.##خوانساری، م. 1366. شرح غررالحکم و دررالکلم. تهران. انتشارات دانشگاه تهران.##دانایی فرد، ح؛ پناهی، ب. 1389. «تحلیل نگرش‌های شغلی کارکنان سازمان‌های دولتی تبیین جو سکوت سازمانی و رفتار سکوت سازمانی». پژوهش‌نامه مدیریت تحول. شماره 3. صص 19-1.##زارعی متین، ح و همکاران. 1390. «سکوت سازمانی: مفاهیم، علل و پیامدها». فصلنامه علوم مدیریت ایران. شماره 21. صص 104-77.##شاهزاده احمدی، ر. 1391. «سکوت سازمانی». نشریه بینش. شماره 1. صص 13-1.##شجاعی، س. 1391. «بررسی سکوت سازمانی و راه‌های برون‌رفت». نشریه تدبیر. شماره 244. صص 58-51.##طباطبایی، م. 1374. تفسیر المیزان. ترجمه سیدمحمدباقر موسوی همدانی. قم. دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.##فیض‌الاسلام، ع. 1379. ترجمه و شرح نهج‌البلاغه. تهران. فقیه.##گیلانی، ع. 1377. مصباح الشریعه. تهران. نشر پیام حق.##مجلسی، م. 1381. بحار الأنوار الجامعه لدرر أخبار الأئمه الأطهار. تهران. نشر دارالکتب اسلامیه.##محمدی ری شهری، م. 1375. میزان الحکمه. قم. مؤسسه علمی و فرهنگی دارالحدیث.##مشبکی، ا. (1385). مدیریت رفتار سازمانی(تحلیل کاربردی، ارزشی از رفتار انسانی). تهران: انتشارات ترمه. ##Greenberg, J. and Edwards, M. S. (2009). "Voice and Silence in Organizations". Emerald Group Publishing, - Business & Economics - 298 pages.##Morrison, E. w. and Milliken, F. J. 2000. "Organizational silence: A barrier to change and development in a pluralistic world". The Academy of Management Review. 25, 4. P 706-725.##Morrison, E. W. 2011. "Employee voice behavior: Integration and directions for future research". The Academy of Management Annals. 5, 1. P 373-412.##Moasa, H. 2011. "VOICE AND SILENCE IN ORGANIZATIONS". Bulletin of the Transilvania University of Brasov Series VII: Social Sciences • Law. 4, 2. P 33-40.##Xu Huang, Evert Van de Vliert and Gerben Van der Veg, 2005. "Breaking the Silence Culture: Stimulation of Participation and Employee Opinion Withholding Cross-nationally".Management and Organization Review 1, 3. 459–482.##Vakola, M. Bouradas, D. 2005. "Antecedents and consequences of organisational silence: an empirical investigation". Employee Relations. 27, 5. P 441-458.## ##

بررسی مؤلفه سازگاری مدل هوش هیجانی بار-ان و روش‌های پرورش آن در سنّت و سیره امام علی (علیه‌السلام) Investigating the Adaptability Component of Bar-on Emotional Intelligence Model and the Methods for nurturing it in Imam Ali's Tradition 1 1 چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی و استخراج روش‌های پرورش مؤلفه سازگاری مدل هوش هیجانی بار-ان بود. روش جمع‌آوری داده‌ها کتابخانه‌ای و با روش تحلیل محتوا انجام شد. سه خرده‌مؤلفه سازگاری «انعطاف‌پذیری، حل مسئله و آزمون واقعیت»‌ در سنّت و سیره امام علی (علیه‌السلام) بررسی شد. انعطاف‌پذیری در سنت و سیره امام علی (علیه‌السلام)، عقاید و اصول را در‌بر نمی‌گیرد و رفق و مدارا در هنگام مشاهده ظلم و گناه و تجاوز به حقوق دیگران و پایمال‌شدن اصول اسلام مذموم بوده و‌ مداهنه نامیده می‌شود و در چنین مواقعی باید با خشونت و شدت با آن برخورد کرد. روش‌های پرورش این مؤلفه در سنّت و سیره امام علی(علیه‌السلام)، کسب صفت رفق و مدارا‌ و شناخت، آگاهی و پذیرش تفاوت‌های بین فردی بود. روش‌های پرورش خرده‌مؤلفه حل مسئله در سنت و سیره امام علی (علیه‌السلام) عبارت بود از فکر و اندیشه در‌باره مسئله، توکّل بر خداوند و مشورت‌کردن با‌ افراد واجد شرایط. خرده‌مؤلفه آزمون واقعیّت درباره دیدن واقعیت‌ها است، ولی سنت و سیره امام علی (علیه‌السلام)، راه‌های رسیدن به حقیقت‌ها و واقعیّت‌ها را پیش روی انسان قرار‌ داده بود که این راه‌ها عبارت بود از: لزوم ضرورت و کوشش مداوم برای رسیدن به حقیقت، لزوم صبر و استقامت و تحمّل مشکلات برای رسیدن به حقیقت، عبرت از حوادث عبرت‌آموز و عقوبت قیامت و تقوای الهی، لزوم پرهیز از خیال‌بافی و داشتن برهان از پروردگار و یا حجّتی آشکار، لزوم پیروی از اولیای خدا و اهل بیت پیامبر و تکیه‌نکردن بر نادانی خویش و پیروی‌نکردن از هوای نفس، لزوم پرهیز از دنیا و حجاب‌های پندار این عالم و‌ غفلت از خود و‌ خود‌فریبی. 2 Abstract The present study aims to investigate and extract the methods to nurture the adaptability component of the bar-on emotional intelligence model. The data was collected via the library method using content analysis. The three sub components of adaptability, namely flexibility, problem solving and reality test, were investigated in Imam Ali's tradition. Flexibility in Imam Ali's tradition does not include beliefs and principles meaning that gentleness and tolerance when confronting sins and oppression and violation of others' rights and violation of Islamic principles are considered to be despicable and are known as adulation and in such cases severe action is to be exercised. The methods for nurturing this component in Imam Ali's tradition are acquiring gentleness, tolerance and knowledge, awareness, and accepting the differences between individuals. The methods for nurturing the sub component of problem solving in Imam Ali's tradition include thinking about the problem, reliance in God, and consulting those who are eligible. The sub component of reality test is about recognizing realities. However, Imam Ali's tradition has put forward the ways for reaching truth and reality. These ways include: the necessity for constant effort for the purpose of finding the truth, the necessity for endurance against problems and hardships on the way to the truth, learning the lesson from past events and dooms day punishments and piety, the necessity to avoid daydreaming and having a clear argument and proof of God, the necessity to follow God's saints and the prophet's inmates and not following one's passions and ignorance, the necessity for abstinence of worldly pleasures and veils of illusion and self-deception and self-negligence. 171 196 2015/05/282015/10/182015/09/192015/08/292015/08/12015/10/212015/06/10 1394/3/20 2016/09/122016/08/132016/09/122016/06/22016/08/132016/08/102016/06/18 1395/3/29 آزاده جعفری Azadeh jafari کارشناسی ارشد رشته نهج البلاغه دانشکده اهل البیت (علیهم‌السلام) دانشگاه اصفهان. اصفهان. ایران ایران Azadejaafari2013@gmail.com امیرحسین بانکی پورفرد Amirhosein Bankipourfard استادیار دانشکده اهل بیت دانشگاه اصفهان. اصفهان. ایران. ایران A.bankipoor@ahl.ui.ac.ir سیده راضیه طبائیان Seyedeh Razieh tabaeian استادیار گروه روان‌شناسی دانشگاه اصفهان. اصفهان. ایران. ایران R.tabaeian@yahoo.com Keywords: adaptability component emotional intelligence tradition Imam Ali (AS) bar-on. کلیدواژه‌ها: مؤلفه سازگاری هوش هیجانی سنّت و سیره امام علی (علیه‌السلام) بار-ان. ## ##