مدیریت اسلامی، مدیریت مبتنی بر سنت‌های الهی مورد مطالعه: سنت رزق Islamic Management: Managing Based on Divine Universal Rules Case Study: Sustenance Rule 1 1 چکیده سنت‌های الهی، قوانینی هستند که خداوند بر عالم خلقت حاکم فرموده است و از طریق آنها، تدبیر خود را در عالم تکوین، جاری می‌سازد. با کشف و استخراج سنن الهی از قرآن کریم و ر‎وایات اهل‎بیت: و تبیین نظام حاکم بر آنها، می‌توان به یک چارچوب شناختی هنجاری ویژه از عالم خلقت و نظام تدبیر خداوند رسید. شناخت این سنن و احتساب آنها در حوزه‌های مختلف علمی، از جمله در مدیریت اسلامی، می‌تواند مفید واقع شود. با احتساب سنن الهی در مدیریت اسلامی و هماهنگ ساختن نظام تدبیر بشری با نظام تدبیر خداوند و طراحی حرکت مبتنی بر آنها، می‌توان گفت که مدیریت اسلامی از جایگاه ممتاز و ویژه‌ای نسبت به علم مدیریت رایج برخوردار خواهد شد. در این مقاله در ابتدا به تبیین سنن الهی و ضرورت لحاظ آن در تدوین علوم انسانی اسلامی، به‌ویژه مدیریت اسلامی پرداخته شده است. در ادامه به طور خاص به سنت رزق به عنوان یکی از سنن الهی حاکم بر خلقت و به تأثیرات لحاظ این سنت در علم مدیریت اسلامی اشاره می‌شود. سنت رزق از جمله سننی است که خداوند بر عالم خلقت حاکم ساخته است و از طریق آن رزق و روزی بندگان خود را تدبیر می‌فرماید. روش تحقیق در این مقاله بر اساس مطالعات کتابخانه‌ای منابع موجود و تحقیق بر روی آیات قرآن کریم با استفاده از روش‎های تفسیری است. 2 Abstract Divine Universal Rules are the laws that God has ruled over the creation world, and through them, he directs the creation world. By discovering Divine Universal Rules, and explaining their system from the Holy Quran and Imams Speeches, we can gain a specific normative-cognitive frame of the creation world and God's guidance system. Understanding and using this Universal Rules in various scientific fields, especially in islamic management, can be useful. By using this Universal Rules in islamic management, and coordinating the human planning system with the God's guidance system and designing the movement based on them, islamic management has a more special position related to the modern management. This article at the first explains the Divine Universal Rules and its using necessity in the islamic humanities, especially islamic management. And then specifically, Sustenance Rule as one of the Divine Universal Rules and its implications in islamic management is mentioned. The Sustenance Rule is one of the Rules that God has ruled over the creation world and through which he directs his sustenance's worshippers. Research methodology is based on library studies and research on Holy Quran Verses based on interpretational methodology. 7 34 2016/11/21 1395/9/1 2016/12/30 1395/10/10 علیرضا افضلی Ali Reza Afzali دانشجوی دکتری تخصصی آینده‎پژوهی دانشگاه تهران، ایران، تهران ایران a_afzali313@yahoo.com Keywords: Divine Universal Rules Sustenance Rule Rules System Islamic Management Islamic Humanities. کلیدواژگان: سنت‌های الهی سنت رزق نظام حاکم بر سنن مدیریت اسلامی علوم انسانی اسلامی. ##قرآن کریم.##نهج‌البلاغه. ##صحیفه سجادیه. ##ابن بابویه، محمد بن علی (1362). الخصال. قم: جامعه مدرسین.##ابن بابویه، محمد بن علی (1376). الأمالی (للصدوق). تهران: کتابچی.##ابن بابویه، محمد بن علی (1385). علل الشرایع. قم: کتاب‌فروشی داوری.##ابن بابویه، محمد بن علی (1406ق). ثواب الأعمال وعقاب الأعمال. قم: دارالشریف الرضی للنشر.##ابن بابویه، محمد بن علی (1398 ق). التوحید (للصدوق). قم: جامعه مدرسین.##ابن شعبه حرانی، حسن بن علی (1404ق). تحف العقول. قم: جامعه مدرسین.##ابن فارس، احمد بن فارس، (1404ق). معجم مقاییس اللغه. قم: مکتب الاعلام الاسلامی.##ابن قولویه، جعفر بن محمد (367 ق). کامل الزیارات. تهران: دارالمرتضویه.##ابن بابویه، محمد بن علی (1413ق). من لا یحضره الفقیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.##آل رسول، سوسن، و بردابرد، پروین (1392). توسعه و قبض رزق و روزی از منظر قرآن کریم، کوثر. 47: 59-72.##امیری طهرانی، سیدمحمدرضا (1389). حق معاش، اصل موضوعه اقتصاد اسلامی، اقتصاد تطبیقی. 1(1): ص1-22.##ابن حیون، نعمان بن محمد مغربی (1385ق). دعائم الاسلام. قم: مؤسسه آل‎بیت:.##باقری، مصباح الهدی، و همکاران (1392). تبیین جایگاه سنت رزق و اعتقاد به آن در کسب‌ و کار از دیدگاه قرآن کریم، مدیریت اسلامی. 6: 255-287.##بحرانی، ه‍ . (۱۴28ق). البرهان فی تفسیر القرآن. قم: مؤسسه دارالمجتبی للمطبوعات.##برقی، احمدبن محمد بن خالد (1371ق). المحاسن. تهران: دارالکتب الاسلامیه.##پورطولمی، منیرالسادات (1389). رحمت اللهی و رزق بندگان در هستی‌شناسی قرآن، فدک. 40: 37-56.##تمیمی آمدی، عبدالواحدبن محمد (1410ق). غررالحکم ودررالکلم. قم: دارالکتاب الاسلامی.##توکلی، عبدالله (1391). تحلیل جایگاه ارزش‎ها در مدیریت؛ گامی در نظریه‎پردازی مدیریت اسلامی، روش‎شناسی علوم انسانی. 71: 99-118.##جدیدی، احمد (1390). رزق و روزی در قرآن و روایات، پژوهشنامه معارف قرآنی. 5: 25-58.##جوهری، اسماعیل بن حماد (1376). صحاح اللغه. بیروت: دار العلم للملایین.##حاجی اسماعیلی، محمدرضا، و ساجدی، فاطمه (1390). مفهوم‎شناسی رزق معنوی در قرآن با محوریت حضرت موسی و نوع8، کوثر. 39: 157-176.##حجازی‎فر، سعید (1396). رویکردها و منظومه پژوهشی مطالعات مدیریت اسلامی، مجله مدیریت اسلامی. 17: 57-89.##حجتی، سیدمحمدباقر، و رضایی، علی (1386). جمع میان مفهوم مقدر بودن رزق با تأثیر تلاش و تدبیر در جلب رزق، پژوهشنامه قرآن و حدیث، 3: 7-32.##حمیری، عبدالله بن جعفر (1413ق). قرب الاسناد. قم: مؤسسه آل‎بیت:.##خسروی حسین، (1394). وسعت رزق و روزی. قم: طوبای محبت.##دهدست، محمدرضا (1391). رزق را روزی‌رسان پر می‌دهد؛ رزق و روزی از دیدگاه آیات و روایات، رشد آموزش معارف اسلامی. 84: 20-24.##دهقانی، روشن، و هادوی، اصغر (1395). آثار طبیعی رزق حلال با تأکید بر آیات و روایات، پژوهشنامه معارف قرآنی. 24: 83-103.##دیلمی، حسن بن محمد (1371). إرشادُ القُلوب. قم: الشریف الرضی.##راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412ق). المفردات. بیروت: دارالقلم.##رحیمی، مرتضی (1392). نقش رزق حلال در استحکام نهاد خانواده در سیره و سخن امام رضا7، فرهنگ رضوی. 1 (2): 125-154.##صدر، محمدباقر (1393). سنت‌های تاریخ در قرآن. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.##طباطبائی سیدمحمد حسین (1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه‌ مدرسین حوزه علمیه قم.##طباطبائی، سیدمحمدحسین (۱۳۷۴). تفسیر المیزان. ترجمه ع. موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.##طبرسی فضل بن حسن، (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. تهران: انتشارات ناصر خسرو.##طبرسی، فضل بن حسن (1412ق). مکارم الأخلاق. قم: الشریف الرضی.##طریحی فخرالدین (1375). مجمع البحرین. تهران: مرتضوی.##عاملی، حر (1409ق). وسائل الشیعه. قم: مؤسسه آل‎البیت:.##عبداللهی‎پور، مهدی (1391). فلسفه تکفّل روزی‌ها از جانب خداوند در قرآن، قبسات. 63: 157-174.##عبداللهی‎پور، مهدی، و مهدوی‎راد، محمدعلی (1391). حکمت گونه‎گونی روزی‌ها از دیدگاه قرآن، اندیشه نوین دینی. 8 (29): 53-68.##عروسی حویزی، عبد علی بن جمعه (1415ق). تفسیر نور الثقلین. قم: انتشارات اسماعیلیان.##فروزنده دهکردی، لطف‎الله، و ملائی، الهه (1388). بررسی نظام ارزشی در مدیریت اسلامی و دیگر مکاتب، راهبرد توسعه. 17: 166-187.##فولادگر، محمد (1382). رزق و رزاق از دیدگاه قرآن، کوثر. 10: 25-35.##فولادگر، محمد، و خاری آرانی، سمیه (1394). بازکاوی عوامل توسعه رزق در اسلام، معرفت. 212: 41-56.##کلینی، محمد بن یعقوب (1407ق). الکافی. تحقیق علی‎اکبر غفاری و محمد آخوندی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.##مجلسی، محمدباقر (1110 ق). بحارالانوار. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.##محدث نوری، حسین (1408ق). مستدرک الوسائل. قم: مؤسسه آل البیت:.##محمدی ری‎شهری، محمد (1384). میزان الحکمه. قم: دارالحدیث.##مصباح یزدی، محمدتقی (1368). جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن. قم: سازمان تبلیغات اسلامی.##مصباح یزدی، محمدتقی (1375). تبیین مفهوم مدیریت اسلامی، مجله معرفت. 17: 13-16.##مصباح یزدی، محمدتقی (1376). پیش‎نیازهای مدیریت اسلامی. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی;.##مصطفوی، حسن (1430ق). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. بیروت: دارالکتب العلمیه.##نجاری، رضا (1387). مبانی مدیریت اسلامی. تهران: دانشگاه پیام نور.## ##

تدوین نظریه مدیریت تجربه از دیدگاه اسلام و بررسی وضعیت آن از دیدگاه کارشناسان در یک سازمان دولتی Developing Experience Management Theory from Islam Viewpoint and a Survey of its Status from Experts’ Viewpoint in Public Organization 1 1 چکیده این پژوهش با دو هدف تدوین نظریه مدیریت تجربه از دیدگاه اسلام و بررسی وضعیت آن از دیدگاه کارشناسان در یک سازمان دولتی انجام شد. این پژوهش توصیفی و از نوع تحلیلی و پیمایشی است. برای دستیابی به هدف اول، کتاب میزان‌الحکمه (نوشته محمدی ری‌شهری) به روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع موارد معروف انتخاب شد و به روش نظریه دادهبنیاد مورد بررسی قرار گرفت. با تحلیل کتاب، مفاهیم مرتبط با مدیریت تجربه استخراج و با توجه به پدیده، زمینه، علت، مداخله‌گر، راهبرد و پیامد مورد طبقه‌بندی قرار گرفت. سپس ارتباط موارد مذکور در قالب یک الگو طراحی و با نوشتن قضایا نظریه مدیریت تجربه از دیدگاه اسلام تدوین و برازش آن مورد بررسی و تأیید قرار گرفت. برای دستیابی به هدف دوم نیز براساس نظریه مذکور پرسشنامه‌ای با سه مؤلفه درک اهمیت تجربه، کسب و نگهداری تجربه و به‌کارگیری تجربه طراحی گردید. سپس تعداد 42 نفر از کارشناسان یک سازمان دولتی در شهر اصفهان به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و دیدگاه آنان در زمینه وضعیت مدیریت تجربه دریافت شد. نتایج آزمون تی وابسته نشان داد از دیدگاه کارشناسان در وضعیت موجود میزان مدیریت تجربه در سازمان پایین‌تر از وضعیت مطلوب است. همچنین نتایج آزمون فریدمن نشان داد که رتبه‌بندی مؤلفه‌های مدیریت تجربه در وضعیت موجود بهترتیب شامل کسب و نگهداری تجربه، درک اهمیت تجربه و به‌کارگیری تجربه بوده است؛ درحالی‎که در وضعیت مطلوب باید بهترتیب شامل درک اهمیت تجربه، کسب و نگهداری تجربه و به‌کارگیری تجربه باشد. 2 Abstract This study was conducted with two purposes of developing experience management from Islam viewpoint and examining its status from the experts’ viewpoint in a public organization. This research is a descriptive and by analytical and research methods. In order to perform the first purpose of research, Mizan al-Hikmah book (Mohammadi Reyshahri) selected purposefully (reputational case sampling) and book was analysis using method of grounded theory. By reviewing the book, concepts related with the experience management were extracted, and then concepts categorized into phenomenon, context, cause, intervening conditions, strategy and consequence. Then relation of phenomenon, context, cause, intervening conditions, strategy and consequence were designed in the form of model and with writing of propositions; experience management theory from Islam viewpoint were designed and fit of the theory was investigated and confirmed. In order to perform the second purpose of research, a questionnaire with components of understanding the importance of experience, acquisition and maintenance of experience and application of experience was developed based on the above theory. Then, 42 experts from a public organization in Isfahan city were selected through purposive sampling and their views on the status of the experience management were obtained. Results of dependent t-Test showed that experience management in the organization is lower than the desired status. The results of Friedman test indicated that the rating of the components of the experience management in the present status would include the acquisition and maintenance of experience, understanding the importance of experience and application of experience, while in the desired status, it should include, understanding the importance of experience, acquisition and maintenance of experience and application of experience. 35 60 2016/11/212016/09/24 1395/7/3 2016/12/302017/01/17 1395/10/28 مهدیه سادات خشوعی Mahdieh Sadat Khoshouei پسادکتری روان‎شناسی صنعتی و سازمانی دانشگاه اصفهان، ایران، اصفهان. ایران Khoshouei.mahdieh@gmail.com حمیدرضا عریضی Hamid Reza Oreyzi استاد دانشکده علوم تربیتی و روان‎شناسی دانشگاه اصفهان ایران Keywords: Islam Viewpoint Experience Management Present and Desired Status. کلیدواژگان: دیدگاه اسلام مدیریت تجربه وضعیت موجود و مطلوب. ##قرآن کریم (ترجمه مکارم شیرازی).##احمدی، سیدعلی اکبر و همکاران (1387). بررسی و تبیین عوامل رفتاری و فرهنگی و سازوکار ثبت تجارب مدیران، دانشور رفتار. 29. 17-28.##اشتراس، آنسلم، و کوربین،‌ جولیت (1385). اصول روش تحقیق کیفی (نظریه مبنایی، رویه‌ها و روش‌ها). ترجمه بیوک محمدی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##اشتریان، کیومرث (1392). مستندسازی تجارب مدیریتی در شهرداری تهران. تهران: انتشارات تیسا.##جمشیدی، گیتی، و حیدری، غلامرضا. 1394. شناسایی زیرساخت‌ها و سازوکارهای مستندسازی تجارب و دانش در کتابخانه‌های دانشگاهی ایران. تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی. 49 (2). 191-211.##حریری، نجلا. 1385. اصول و روش‎های پژوهش کیفی. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی- واحد علوم و تحقیقات.##حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (1389). بیانات در نخستین نشست اندیشه‌های راهبردی. 10/9/1389.##حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (1395). بیانات در دیدار با اعضای شورای عالی «مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت». 6/2/1395.##حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (1394). عیار مدیران از منظر رهبر معظم انقلاب. اصفهان: انتشارات حدیث راه عشق.##رنجبر، هادی و همکاران (1391). نمونه‌گیری در پژوهش‎های کیفی: راهنمایی برای شروع، دانشگاه علوم پزشکی ارتش جمهوری اسلامی ایران. 10 (3). 238-250.##ضیایی، ثریا، و توکلی، ثامنه (1394). مستندسازی تجربیات مدیران: تحلیلی بر عوامل رفتاری و فرهنگی مدیران مرکز اسناد آستان قدس رضوی، مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 26 (4). 139-154.##محمدی ری شهری، محمد (1377). میزان ‌الحکمه. جلد اول تا پانزدهم. ترجمه حمیدرضا شیخی. قم: مؤسسه فرهنگی دارالحدیث.##مصباح یزدی، محمدتقی (1391). پند جاوید (شرح وصیت امیرالمؤمنین علی7 به فرزندش امام حسن مجتبی7). ج2. قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.##موسویان، سیدرسول (1394). شناسایی شیوه‌های مستندسازی و انتقال تجربه‌های (حرفه‌ای) اعضای هیئت علمی در دانشگاه اصفهان، پژوهش‎های مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین7. 7 (3). 227-254.##Baran, M. L. (Ed.). (2016). Mixed Methods Research for Improved Scientific Study. IGI Global.##Bergmann, R. (2002). Experience management: foundations, development methodology, and internet-based applications. Springer-Verlag.##Creswell, J. W., & Miller, D. L. (2000). Determining validity in qualitative inquiry. Theory into Practice, 39(3), 124-131.##Gilbert, G. E., & Prion, S. (2016). Making Sense of Methods and Measurement: Lawshe's Content Validity Index. Clinical Simulation in Nursing, 12(12), 530-531.##Haddadpoor, A., Taheri, B., Nasri, M., Heydari, K., & Bahrami, G. (2015). Process Documentation: a Model for Knowledge Management in Organizations. Materia socio-medica, 27(5), 347-350.##Lindlof, T. R., & Taylor, B. C. (2011). Qualitative communication research methods. 3rd ed. ed. London: SAGE.##Pallant, J. (2013). SPSS survival manual. McGraw-Hill Education (UK).##Patton, M. Q. (2002). Qualitative evaluation and research methods. SAGE Publications, inc.##Schneider, K. (2009). Experience and knowledge management in software engineering. Springer Science & Business Media.##Sun, Z., & Finnie, G. (2005, September). Experience management in knowledge management. In International Conference on Knowledge-Based and Intelligent Information and Engineering Systems (pp. 979-986). Springer Berlin Heidelberg.##Sun, Z., & Lau, S. K. (2007). Customer experience management in e-services. In E-service intelligence: Methodologies, technologies and Applications (pp. 365-388). Springer Berlin Heidelberg.##Teddlie, C., & Tashakkori, A. (2009). Foundations of mixed methods research: integrating quantitative and qualitative techniques in the social and behavioral sciences. London: SAGE.##Vásquez-Bravo, D. M., Sánchez-Segura, M. I., Medina-Domínguez, F., & Amescua, A. (2011). Reflections on Educational Technology, Research and School Innovation. In Information Systems, E-learning, and Knowledge Management Research: 4th World Summit on the Knowledge Society, WSKS 2011 (pp. 374-384). Springer Berlin Heidelberg.## ##

«هستی‌شناسی اجتماعی» در حکمت صدرایی (بررسی «تکوین جامعه» و «هستی اجتماعی انسان» در حکمت متعالیه) "Social Ontology" in Sadra's philosophy (The study of the "formation of society" and "social existence of man" in Transcendental wisdom) 1 1 چکیده «هستی‌شناسی اجتماعی» به نحوه وجود «موضوعات اجتماعی»، «واقعیت‌های اجتماعی» و «فرایندها و رخدادهای اجتماعی» می‌پردازد و به ایده‌هایی در باب مطالعه ماهیت، ویژگی‌ها، ساختار و عناصر خودآگاه در زندگی اجتماعی توجه می‌کند. اصول هستی‌شناختی صدرایی از جمع افراد، صورت نوعی جامعه را بر محور افق‌های معرفتی و معنوی پدید می‌آورد. انسان در اُفق تعامل دیالکتیکی وجودی با ساختارها و عناصر ساختاری جامعه ارتباط می‌یابد و این‌گونه سوژه و اُبژه بر مدار واحدی گرد هم می‌آیند. جامعه، مانند سایر امور وجودی جهان، حاوی «حرکت جوهری» است. عوامل انسانی و کنش‌های نیتمند آنها کلیت جامعه را به ‌سوی کمال یا انحطاط رهنمون می‌کند. انسان که تلاقی امکان‌ها و فعلیت‌هاست، از خلال عمل صالح و ایمان حقیقی حیث امکانی را عبور می‌دهد و به تجرد عقلی و هویت لاهوتی دست می‌یابد. معرفت، امر وجودی و بخشی از فعلیت‌هایی است که انسان مادی را به هستی لایزال مطلق الهی پیوند می‌زند و از این مسیر سعادت انسانی و حیات طیبه انسانی فرصت بروز می‌یابد. این مقاله درصدد است با بررسی بنیادهای فلسفی حکمت متعالیه، ظهور نظری اندیشه صدرایی را در علوم اجتماعی تحلیل کند. با تحلیل بنیادهای صدرایی علوم اجتماعی، راه بومی‌کردن علوم اجتماعی هموارتر و امید به شکل‌گیری نظریه‌های اجتماعی اسلامی در مقیاس کلان افزون‌تر خواهد شد. 2 Abstract “Social ontology" deals with the existence of "social issues", "social facts" and "social processes and events," and focuses on ideas about the nature of social life, it’s characteristics, structure, and elements of consciousness. The ontological principles of Sadra's create architype of socity from the total of individuals on the axis of epistemic and spiritual horizons. The human being in the horizon of existential dialectical interaction relates to the structures and structural elements of society, and thus subject and object come together on a single circuit. Society, like the rest of the world's existential matters, contains " Substantial motion". Human agencies and their intentional actions lead the society as a whole to perfection or decadence. Man, which is the intersection of possibilities and actualities, passes through the possibility of a righteous act and true faith, and reaches the rational abstraction and the divine identity. Knowledge is the existential and is part of the actuality that binds the material extant to the eternal absolute divine being and from this pass apear the huaman happines and its pure life. This article seeks to analyze theoritical emergence of Sadra’s thought in sicial sciences through study philosophical fundation of transcendental wisdom. By analyzing of Sadra’s fundations of social sciences, the pass of localization of social sciences get smoother, and hope to generating islamic social theories in macro scale will be added. 61 84 2016/11/212016/09/242016/09/5 1395/6/15 2016/12/302017/01/172016/11/8 1395/8/18 غلام حیدر کوشا Ghulam Haidar koosha koosha دانش آموخته جامعه المصطفی دانشجوی دکتری فلسفه علوم اجتماعی، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران ایران Gh.koosha@gmail.com Keywords: social ontology Sadra’s social theory Sadra’s social philosophy social ontology of Sadra’s wisdom کلیدواژگان: هستی‌شناسی اجتماعی نظریه اجتماعی ملاصدرا فلسفه اجتماعی ملاصدرا هستی‌شناسی اجتماعی حکمت صدرایی. ##قرآن کریم.##آقاسی، محمد (1392). فلسفه اجتماعی هنر در اندیشه دکارت و ملاصدرا. تهران: جهاد دانشگاهی. چاپ اول.##ابراهیمی دینانی، غلام‌حسین (1379). ماجرای فکر فلسفی در جهان اسلام. ج3، تهران: طرح نو. چاپ اول.##اعوانی، غلام‌رضا، و بیدهندی، محمد (1382). بررسی و تحلیل هستی‌شناسی تأویلی ملاصدرا. مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان. 34-35، 18-1.##افروغ، عماد (1394). شرحی بر آرای دیالکتیک بسکار. تهران: نشر علم. چاپ اول.##ایمان، محمدتقی، و کلاته ساداتی، احمد (1392). روش‌شناسی علوم انسانی نزد اندیشمندان مسلمان. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. چاپ اول.##بیدهندی، محمد (1385). بررسی و تحلیل مفهوم «حقیقت» در اندیشه ملاصدرا و هایدگر. خردنامه صدرا. 45، 31-15.##پارسانیا، حمید (1392). جهان‌های اجتماعی. قم: کتاب فردا. چاپ دوم.##جوادی آملی، عبدالله (1375). رحیق مختوم. ج1. قم: اسراء. چاپ اول. ##جوادی آملی، عبدالله (1388). جامعه در قرآن. قم: اسراء. چاپ دوم.##دورکیم، امیل (1373). قواعد روش جامعه‌شناسی. ترجمه: علی‌محمد کاردان. تهران: دانشگاه تهران. چاپ پنجم.##دورکیم، امیل (1382). صور ابتدایی حیات مذهبی. ترجمه: نادر سالارزاده. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی. چاپ اول.##ریتزر، جرج، و گودمن، داگلاس جی. (1390). نظریه جامعه‌شناسی مدرن. ترجمه: خلیل میرزایی و عباس لطفی‌زاده. تهران: انتشارات جامعه‌شناسان. چاپ اول.##سبزواری، ملاهادی (بی‌تا). شرح منظومه. تهران: انتشارات علامه.##سیدی فرد، سیدعلی، هستی‌شناسی اجتماعی: درآمدی بر یک نظریه نو، تهران، سدید، اول، 1395.##شاکرین، فاطمه (1390). هستی‌شناسی جامعه. قم: مؤسسه آموزشی‌ و پژوهشی امام خمینی. چاپ اول.##الصدر، محمدباقر (1424). المدرسه القرآنیه. قم: مرکز الابحاث والدراسات التخصصیه للشهید الصدر. الطبعه الثانیه.##صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1340). رساله سه اصل. تهران: چاپ‌خانه دانشگاه.##صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1360 الف). اسرار الآیات. تعلیق و ترجمه: خواجوی. تهران: مولا. چاپ اول.##صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1360 ب). شواهد الربوبیه. قم: مطبوعات دینی. چاپ دوم.##صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1361). العرشیه. تهران: مولا.##صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1363). مفاتیح الغیب. تصحیح: محمد خواجوی. تهران: مؤسسه تحقیقات فرهنگی. چاپ اول.##صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1387). المبدأ والمعاد. تصحیح: سید جلال‌الدین آشتیانی. تهران: انجمن حکمت و فلسفه.##صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1981). اسفار الاربعه العقلیه. ج3، 8 و 9. بیروت: دار احـیاء التراث العربی.##طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، دوم، 1390.##عبودیت، عبدالرسول (1389). خطوط کلی حکمت متعالیه. تهران: سمت. چاپ اول.##عرب مؤمنی، ناصر (1380). درباره اتحاد عالم با معلوم. مطالعات اسلامی. 52-51، 208-177.##فارابی، ابونصر محمد (1361). اندیشه‌های اهل مدینه فاضله. ترجمه: جعفر سجادی. تهران: کتاب‌خانه طهوری. چاپ دوم.##قربانی، قدرت‌الله (1393). مناسبات انسان کامل و خلافت الهی در اندیشه ملاصدرا. حکمت اسراء. 20، 44-19.##کاتینگم، جان (1392). دکارت، ترجمه: سید مصطفی شهرآیینی. تهران: نشر نی. چاپ اول.##کریمی، محمدکاظم، و خان‌محمدی، کریم (1393). رویکردهای سیاسی‌اجتماعی در فلسفه صدرا. سیاست متعالیه. 5، 102-83..##کوزر، لوییس (1385). زندگی و اندیشه بزرگان جامعه‌شناسی. ترجمه: محسن ثلاثی. تهران: انتشارات علمی. چاپ دوازدهم.##کوشا، غلام‌حیدر (1392). بررسی انتقادی مبانی جامعه‌شناسان در مطالعه دین. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی. قم.##لک‌زایی، شریف (1392). فرد و جامعه در حکمت سیاسی متعالیه. سیاست متعالیه. 1 (3)، 42-25.##مصباح یزدی، محمدتقی (1372). جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی. چاپ دوم.##مطهری، مرتضی (1362). مجموعه آثار (6): اصول فلسفه و روش رئالیسم.‌ تهران: صدرا.‌ چاپ هشتم.##مطهری، مرتضی (1387 الف). مجموعه آثار (5): شرح منظومه. تهران: صدرا. چاپ پنجم.##مطهری، مرتضی (1387 ب). مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی (5): جامعه و تاریخ. تهران: صدرا.##موسوی، هادی، و علی‌پور، مهدی (1388). واژه‌شناسی «جسمانیت» در نظریه جسمانیه الحدوث و روحانیه البقا بودن نفس. معرفت فلسفی. 25، 152-131.##نری، آلن (1394). دیالکتیک و تفاوت؛ رئالیسم انتقادی دیالکتیکی و بنیان‌های عدالت. ترجمه: عماد افروغ. تهران: نشر علم. چاپ اول.##نصری، عبدالله (1394). صدر اندیشه: سیری در زندگی و آرا و اندیشه‌های سید محمدباقر صدر. تهران: دفتر نشر اسلامی. چاپ اول.##Gerth, H. H., & Mills, C. Wright (1964). From Max Weber: Essays in Sociology. New York: Oxford University Press.##Parkin, Frank (1990). Max Weber. New York & London: Routledge.##Searle, John R. (2006). Social Ontology: Some Basic Principles in Anthropological Theory. Vol. 6. London and New Delhi: SAGE Publications.## ##

درآمدی بر نظریه تشکیک اسلامیت جوهره مدیریت Introduction to theory of Gradation of Islamicness of management essence 1 1 چکیده ارائه تعاریف متعدد از مفهوم «مدیریت اسلامی» با رویکردهای مختلفی چون حِکمی، فقهی و اخلاقی، نوعی تشتت مفهومی ایجاد کرده است. قائل نشدن تفاوت میان این رویکردها و یا مسکوت ماندن آن برای سبک مدیریتی که علاوه بر معیار مطروحه در یک تلقی حداقلی، معیارها و ارزش‌های بیشتری را مبنای عمل قرار می‌دهد از یک سو، و اسلامی ندانستن عمل مدیریتی که خارج از محدوده مضیق تعریف شده در رویکرد دیگری بوده از دیگر سو، مسئله مهمی را پیش روی اندیشه‌ورزان این عرصه قرار داده است. آیا می‌توان مفهومی مشکک از مدیریت اسلامی ارائه داد تا تلقی‌های مختلف را در خود جای دهد؟ این مفهوم، چه سطوح و مشخصاتی دارد؟ در این مقاله، با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی ابتدا مفهوم مدیریت، واکاوی شده و سپس نقطه تلاقی آن با مکتب اسلام (هدف و فرایند)، به دست آمده است. سپس با بررسی حالات مختلفی که این دو با اسلام پیدا می‌کنند، مشخص شد که بین دو حالتی که مدیریت و اسلام در تطابق و تعارض هستند، حالات مختلف دیگری نیز حاصل می‌شود. اسلامی‌ترین سطح مدیریت اسلامی، زمانی محقق می‌شود که هدف، فرایندها و تمرکز مدیریت، منطبق با هدف مکتبی اسلام، ارزش‌های آن و برونداد مطلوب باشند. هرچقدر این سه بعد، انطباق کمتری با اسلام پیدا می‌کنند، از درجه اسلامیت مدیریت کاسته و به درجه عدم اسلامیت، افزوده می‌شود؛ تا جایی که هر سه بُعد مذکور، نه‎تنها در مغایرت بلکه در تعارض با اسلام قرار می‌گیرند. نظریات رایج علم مدیریت نیز بسته به اینکه چه نسبتی با هدف مکتبی و ارزش‌های اسلام برقرار می‌کنند، در پیوستار مدیریت اسلامی و غیراسلامی قرار می‌گیرند. در نتیجه، داوری درباب اسلامیت علم مدیریت، منوط به بررسی تفصیلی است و به نحو یک‌پارچه نمی‌توان آن را کاملاً اسلامی یا غیراسلامی دانست. 2 Abstract Providing various definitions of the concept of "Islamic management" with various approaches such as Philosophical, jurisprudence and ethics has created a conceptual dispersal. Not distinguishing between these approaches or hiding this issue for a managerial style that, in addition to the criteria proposed in a minimalistic sense, provides the basis for more criteria and values On the one hand, not Islamic managerial practice that out of Defined tight scope in another approach on the other hand, has put an issue to the scholars of this field. Is it possible to impose a gradation conception of Islamic management to accommodate different views? What is the concept, its level and specification? In this article, first by using the analytical-descriptive method, the concept of management is analyzed and then the point of its intersection with the school of Islam (goal and process) is obtained. Then, by examining the different situations that these two, find with Islam, it became clear that different situations arise between situations in which management and Islam are in match and conflict. The most Islamic level of Islamic management is realized when the goal, processes and Management focus are consistent with the school's purpose of Islam, its values and desired outcomes. These three dimensions, if less consistent with Islam, are reduced to the degree of Islamic management and extend the degree of lack of Islam, To the extent that all three dimensions are not only contradictory but conflict with Islam. The common theory of management science are in the continuum of Islamic and non-Islamic management, depending on what they relate to the school's purpose and Islamic values. Consequently, the judgment about Islamicness of management science is subject to detailed examination and cannot be considered as totally Islamic or un-Islamic. 85 108 2016/11/212016/09/242016/09/52016/09/21 1395/6/31 2016/12/302017/01/172016/11/82017/01/17 1395/10/28 حسین قلی‎پور Hossein gholipour دانشجوی دکتری تصمیم‌گیری و خط مشی‌گذاری عمومی دانشگاه امام صادق7، ایران، تهران ایران gholipour@isu.ac.ir Keywords: Islamic Management Islamic Management Levels Theory of Gradation Management Purpose Management Processes. کلیدواژگان: مدیریت اسلامی سطوح مدیریت اسلامی نظریه تشکیک هدف مدیریت فرایندهای مدیریت. ##قرآن کریم.##قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.##افجه‌ای، سیدعلی‌اکبر (1369). مدیریت اسلامی. تهران: انتشارات بخش فرهنگی دفتر مرکزی جهاد دانشگاهی. چاپ دوم.##امیری، علی‎نقی، و عابدی جعفری، حسن (1392). مدیریت اسلامی: رویکردها. تهران: سمت.##جوادی آملی، عبدالله (1391). منزلت عقل در هندسه معرفت دینی. قم: مرکز نشر اسراء##جوادی آملی، عبدالله (1392). دینشناسی. قم: مرکز نشر اسراء.##حجازی‌فر، سعید (1396). رویکردها و منظومه پژوهشی مطالعات مدیریت اسلامی، فصلنامه علمی- پژوهشی مدیریت اسلامی. 52(1): 57-89.##خامنه‌ای، سیدعلی (1390). بیانات در دیدار دانشجویان کرمانشاه، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‎الله العظمی خامنه‌ای (بازیابی: 15/10/1396). به آدرس http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=17597##خامنه‌ای، سیدعلی (1393). طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن. تهران: مؤسسه فرهنگی ایمان جهادی (صهبا). چاپ سوم.##خلیلی تیرتاش، نصرالله (1380). توسعه انسانی از دیدگاه اسلام، معرفت. 49: 107-120.##خنیفر، حسین (1384). تحلیل محتوای ادبیات مدیریت اسلامی با تأکید بر آثار منتخب، فرهنگ مدیریت. 10: 151-201.##دیالمه، نیکو، و برادران حقیر، مریم (1389). مفهوم رشد و توسعه انسانی در دیدگاه اسلام و غرب، مجله پژوهش‎های علم و دین. 1 (9): 45-71##ذوفن، صادق، و قلی‌پور، حسین (1395)، مدیریت جهادی در کلام رهبر معظم انقلاب. تهران: انتشارات مرکر مطالعات و برنامه‎ریزی شهر تهران.##رضائیان، علی (1387). اصول مدیریت. تهران: سمت. چاپ بیستم.##رضائیان، علی (1393). مبانی سازمان و مدیریت. تهران: سمت. چاپ هفدهم.##سهرابی، بابک و همکاران (1390). آسیب‎شناسی پژوهش‎های انجام‌شده در زمینه مدیریت اسلامی با رویکرد فراترکیب، چشم‌انداز مدیریت دولتی. 6: 9-24.##صادقی، امیر و همکاران (1394). فراروش پژوهش‎های مدیریت اسلامی در ایران (مورد مطالعه: مقاله‌های علمی-پژوهشی 1380 تا 1394)، فصلنامه علمی-پژوهشی مدیریت اسلامی. 23 (4): 101-131.##طباطبائی، سیدمحمدحسین (1374). المیزان. ج‎2. ترجمه سیدمحمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.##عابدی جعفری، حسن، و ازگلی، محمد (1383). مروری بر سیر تحقیقات مدیریت اسلامی در ایران. مجله علوم انسانی (مصباح). 51: 75-98.##عابدی جعفری، حسن، و حسین‎زاده، امیر (1391). ترسیم نقشه دانش اخلاق مدیریت و سازمان در ایران، فصلنامه علمی-پژوهشی روش‎شناسی علوم انسانی. 70: 59-77.##قلی‌پور، آرین (1388). جامعه‎شناسی سازمان‌ها. تهران: سمت. چاپ نهم.##محمدی ری‎شهری، محمد (1375). اخلاق مدیریت در اسلام. تهران: انتشارات دارالحدیث.##مصباح یزدی، محمدتقی (1391). پیش‌نیازهای مدیریت اسلامی. قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی;. چاپ چهارم.##مصباح یزدی، محمدتقی (1392). رابطه علم و دین. قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی;.##مطهری، مرتضی (1383). بیست گفتار. تهران: صدرا. چاپ بیستم.##مطهری، مرتضی (1385). سیری در سیره نبوی. تهران: صدرا. چاپ چهل و یکم.##مطهری، مرتضی (1387). امدادهای غیبی در زندگی بشر. تهران: صدرا. چاپ بیست و یکم.##المظفر، محمدرضا (1429). المنطق. قم: انتشارات اسماعیلیان. چاپ هجدهم.##مقیمی، سیدمحمد (1394). اصول و مبانی مدیریت از دیدگاه اسلام. تهران: انتشارات راه‌دان. چاپ دوم.##نبوی، محمدحسن (1376). مدیریت اسلامی. قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی. چاپ سوم.##نقی‌پورفر، ولی‌الله (1382). مجموعه مباحثی از مدیریت در اسلام. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات مدیریت اسلامی.##نقی‌پورفر، ولی‌الله (1385). اصول مدیریت اسلامی و الگوهای آن. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات مدیریت اسلامی. چاپ بیست و سوم.##هرسی، پال. بلانچارد، کنث (1394). مدیریت رفتار سازمانی، کاربرد منابع انسانی. ترجمه علی علاقه‌بند. تهران: انتشارات امیرکبیر. چاپ چهلم.##Davis, keith. Newstrom, hohn w. (1985). Human behavior at work: organizational behavior. United states. McGraw-Hill. Seventh edition.##Denhardt, Robert B. Denhardt, Janet Vinzant )2000(.The New Public Service: Serving Rather than Steering, Public Administration Review. 60 (6).##Koontz, Harold. O’Donnell, Cyril. Weihrich, Heinz (1986). Essentials of Management. United states. McGraw-Hill. Fourth edition.##LePine, Jeffrey A. et al (2002). Gender Composition, Situational Strength, and Team Decision-Making Accuracy: A Criterion Decomposition Approach, Organizational Behavior and Human Decision Processes. 88(1): 445–475.##Murugan, M. Sakthivel (2008). Management Principles And Practices. New Age International. First Edition.##United Nations Development Programme (1990). Human Development Report. New York: Oxford university press.##United Nations Development Programme. (1991). Human Development Report. New York: Oxford university press##Weihrich, Heinz, and Koontz, Harold (1993). Management: A global perspective. United states. McGraw-Hill: tenth edition.##Wren, Daniel A. Bedeian, Arthur G. (2009). The Evolution of Management Thought, United States: John Wiley & Sons. 6th Edition.##Wright, Patrick M., and McMahan, Gary C., and McWilliams, Abagail (1994). Human Resources and Sustained Competitive Advantage: a Resource-based Perspective, The International Journal of Human Resource Management. 5(2). : 301-326.## ##

الگوی تاریخ‌پژوهی مبتنی بر آیات و روایات و اصول کلامی امامیه: چیستی، چرایی، چگونگی The pattern of historiography based on Quranic verses, narra-tions and Imamites' theological principles (meaning, why and how) 1 1 چکیده امروزه بحث تاریخ فکر به یکی از دغدغه‌های محققان تبدیل‌ شده و رویکرد غالب نگرش فلسفی در فضای دانشگاهی درباره باور امامت‌شناختی، تاریخی است و کمتر منازعات کلامی را برمی‌تابند. به عبارت دیگر دنیای مدرن، بیشتر تمایل دارد ماهیت تشیع را با رویکرد تاریخی بشناسد. ازاین‌رو برای اثبات اصالت تاریخی یک باور امامتی، نخستین ادوار تاریخی شیعه از مهم‌ترین بخش‌های شناخت و تحلیل این مکتب به شمار می‌آید. در طول تاریخ، قدرت حاکم و گفتمان غالب، متعلق به پیروان مکتب خلفا بوده و لذا شواهد پرشماری وجود دارد که تاریخ‌نگاری در منابع اولیه، تحت تأثیر باورهای کلامی و تعلقات سیاسی و قومی مورخان سنی‌مذهب بوده است. ازاین‌رو در نقل گزارش‌های تاریخی بین عامه و خاصه و گاه بین خود عامه با اختلاف در محتوا روبه‌روییم. نکته مهم آن است که این اختلاف‌ها در محتوا، مستندی برای باورهای غلط می‌شود و یا باورهای غلط را ایجاد می‌کند. از سوی دیگر نقل نادرست گزارش تاریخی، شواهد موجود تاریخ بر باورهای کلامی را از بین می‌برد و سبب ایجاد شبهات کلامی با پوشش تاریخی می‌شود. بنابراین باید روش و الگویی ارائه داد تا با گردآوری گزارش‌های تاریخی قرآن و سنت به عنوان متقن‌ترین و قطعی‌ترین تاریخ مکتوب وحیانی و با تکیه بر باورهای کلامی شیعه و مطالعات تطبیقی میان منابع تاریخی و رمزگشایی از گفتمان غالب، به تاریخ قطعی دست‌ یابیم؛ تاریخی که اصالت تاریخی باور امامیه را از میان نخستین ادوار به اثبات رساند و مبین باورهای شیعی باشد. به چنین پژوهشی «تاریخ‌پژوهی مبتنی بر آیات و روایات و اصول کلامی امامیه» گفته می‌شود که بازگوکننده تاریخ درخور اعتماد و اتکایی است و بررسی آن گویای شواهدی بر باورهای کلامی شیعی است و مطالعه‌اش حاوی استخراج مستندات باورهای کلامی امامیه و تحلیلش مبیّن باورهاست. همچنین این تاریخ قطعی، به‌خودی‌خود منبعی برای باورسازی به صورت مستقل خواهد بود. این مقاله به دنبال پاسخ به چیستی، چرایی و چگونگی «الگوی تاریخ‌پژوهی مبتنی بر آیات و روایات و اصول کلامی امامیه» است. 2 Abstract Nowadays, the discussion of thought history has become one of the concerns of researchers and the dominant philosophical attitude in the academic world is about the belief in cognitive, historical, and less verbal conflicts. In other words, the modern world is more inclined to recognize the nature of Shiite with a historical approach. Therefore, in order to prove the historicity of the belief in Imati, the first historical Shiite period is considered as one of the most important parts of the knowledge and analysis of this school. Throughout history, dominant power and dominant discourse belonged to followers of the caliphs' school, and therefore there are numerous evidence that historiography in the early sources has been influenced by verbal beliefs and ethnic and political affiliations of Sunni historians. Therefore, we encounter differences in the content of the historical and public history reports, sometimes between the public. The important point is that these differences in content are documentary for false beliefs or false beliefs. On the other hand, misrepresentation of the historical report eliminates the existing evidence of history on verbal beliefs and provokes verbal doubts with historical cover. This treatise seeks to answer what is, why and how "the pattern of history is a research based on verses, narrations and theological principles of the Imam". Why the need for this pattern has been stated in the story and in what it should be said that this history is a reliable and reliant history that its examination reveals evidence of the Shi'i theological beliefs and its study contains the extraction of the documents of the Imāmhi's verbal beliefs and its analysis. Beliefs Also, this definitive history will never be a source of believing independently. In this template it should be stated that by compiling the historical reports of the Qur'an and Sunnah as the most reliable and definitive written record of the revelation and relying on the Shi'i theological beliefs and comparative studies between historical sources and the decoding of the dominant discourse, to the definitive date We find that historical authenticity proves the belief of the Imam from the first period and reflects Shiite beliefs. 109 134 2016/11/212016/09/242016/09/52016/09/212016/10/30 1395/8/9 2016/12/302017/01/172016/11/82017/01/172017/01/17 1395/10/28 رسول رضوی Rasool Razavi دانشیار گروه کلام دانشگاه قرآن و حدیث، ایران، تهران ایران razavi.r@chmail.ir محمد پارچه‌باف دولتی Mohammad Parchebaf Dolati عضو گروه کلام دانشگاه قرآن و حدیث و استاد مشاور رساله ایران muhammaddowlati@gmail.com ایمان روشن بین Iman Roshanbin دانشجوی دکترای کلام امامیه، دانشگاه قرآن و حدیث پردیس تهران، ایران، تهران ایران Keywords: Pattern of research history Quran tradition Imam's theological principles reason decoding public resources. کلیدواژگان: الگوی تاریخ‌پژوهی قرآن سنت اصول کلامی امامیه عقل رمزگشایی منابع عامه. ##قرآن کریم##نهج‌البلاغه##ابطحی، سیدعبدالحمید (1394). تبیین تاریخی در مورد باور شیعیان به علم الهی امامان و آگاهی ایشان به مغیبات. رساله دکتری. دانشگاه پیام نور.##برنجکار، رضا (1391). روش‌شناسی علم کلام. قم: مؤسسه علمی و فرهنگی دارالحدیث.##برنجکار، رضا (1374). معرفت فطری خدا. تهران: مؤسسه نبأ.##ابن‌هشام، عبدالملک‌بن‌هشام (1375). السیره النبویه. ترجمه سیدهاشم رسولی محلاتی. قم: کتابچی.##اب‍ن‌ح‍ن‍ب‍ل، اح‍م‍د ب‍ن م‍ح‍م‍د (1313ق). المسند. مصر. بیروت: دار صادر.##ابوزهره، محمد (بی‌تا). تاریخ المذاهب الاسلامیه. قاهره: دارالفکر العربی.##انصاری، شیخ مرتضی (1372). فرائد الاصول. قم: دفتر انتشارات اسلامی.##بخاری، محمدبن اسماعیل (بی تا)، صحیح البخاری. بیروت: دارالمعرفه.##بهرامپور، شعبانعلی (1379). تحلیل انتقادی گفتمان. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.##تفتازانی، سعد الدین مسعود بن عمر (1371). المقاصد و شرح المقاصد. تحقیق دکتر عبدالرحمن عمیره. قم: انتشارات شریف رضی.##ترمذی، محمد بن عیسی (بی‌تا). صحیح ترمذی. تحقیق احمد محمد شاکر. بیروت: دارالکتب العلمیه.##تمیمى آمدى، عبد الواحد بن محمد (1410 ق)، غرر الحکم و درر الکلم - قم.##جعفریان، رسول (1373). حیات فکری و سیاسی ائمه:. ج1و2. تهران: سازمان چاپ و انتشارات تهران.##حلبی شافعی، ابوالفرج (1320ق). السیره الحلبیه، بی جا.##خوئی، سیدابوالقاسم (1430 ق)، البیان فی تفسیر القرآن، قم:موسسه احیاء آثار الامام الخویی.##ـــــــــــــــــــ (بی تا)، مصباح الاصول، تقریر السید محمد الواعظ الحسینی، قم: منشورات مکتبه الداوری. ##روشن‌بین، ایمان (1390). تأثیر باورهای کلامی ابن هشام بر تألیف السیره النبویه. تهران: دانشگاه قرآن و حدیث.##سلیمی، معصومه (1392). بنمایه‌های قرآنی بصائر الدرجات. تهران: دانشگاه قرآن و حدیث.##صدوق، محمدبن على (‏1376 ش)، الأمالی، تهران: کتابچى‏.##طبری، محمد بن جریر (1387). تاریخ الامم والملوک. قاهره: دارالمعارف.##عاملی، جعفر مرتضی (1426ق). الصحیح من سیره النبی الأعظم. قم: دار الحدیث.##علی بن ابی طالب ()، غرر الحکم، ##عسقلانی، احمد بن علی بن حجر (1300). فتح الباری. بیروت: دارالمعرفه.##مجلسی، محمدباقر (1403ق). بحار الأنوار. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.##مفید، محمد بن محمد (1413ق). الاختصاص. تصحیح غفاری. قم: المؤتمر العالمی لالفیه الشیخ المفید.##مفید، محمد بن محمد (1414ق). اوائل المقالات. بیروت: دارالمفید.## ##

بررسی و تحلیل نظریه فلسفه‌های مضاف به مثابه رویکردی روش‎شناختی در تحول علوم انسانی An Analysis and Study on the Theory of Additional Philosophies As a Methodological Approach towards the Evolution of Humanities 1 1 چکیده رویکرد فلسفه‌های مضاف، به دنبال تولید علوم انسانی و اجتماعی، و با دغدغه عینیت بخشیدن به جریان فلسفه در عالم خارج، ضمن ارائه نگاه انتقادی و آسیب‌شناختی به فلسفه اسلامی موجود، درصدد عبور فلسفه از وضعیت اطلاقی و انتزاعی است؛ به گونه‌ای که در نظریه‌های علمی امتداد یابد. این نگاه تلاش کرده مبانی فلسفی جدید کاربردی را دراندازد و حکمتی نوین تأسیس کند که هم اسلامی باشد، و هم انسان انضمامی به عنوان موضوعش قرار گیرد. درواقع این حکمت جدید، معلول رویکرد فلسفه‌های مضاف بوده، متأثر از انگاره فلسفه فلسفه اسلامی است. طبق این ادعا، تولید علوم انسانی اجتماعی، باید مبتنی بر یک عقلانیت پایه دینی، یعنی فلسفه جامع اسلامی که جنبه کاربردی دارد، پدید آید. صبغه اسلامی علوم نیز ناشی از اسلامیت فلسفه است. البته فلسفه مضاف در این نگاه، مشترک لفظی است که شامل فلسفه‌های مضاف به واقعیت و فلسفه‌های مضاف به علوم است. البته با نگاه انتقادی به این نظریه، می‌توان گفت این رویکرد نتوانسته ارتباط روشمند بین فلسفه مضاف و فلسفه عام اسلامی برقرار کند و حکمت نوین نیز، به لحاظ مبنایی و روشی، ظرفیت کاربردی کردن فلسفه موجود را ندارد. اساساً فلسفه ادعایی، ذاتاً قابلیت امتداد اجتماعی و نقش‎آفرینی در نظریه‌پردازی را ندارد، این نظریه به لحاظ ساختاری فاقد انسجام است و از انضمام سازه‌های ناهمگون به یکدیگر تشکیل شده است. 2 Abstract The theory of “additional philosophies”, with a concern for objectifying philosophy in outside world, seeks for production of humanities and social sciences. Besides that, it tries to cross over the philosophy from an abstract position to extend over scientific theories. The outlook tries to bring about a new set of practical philosophical bases and founds a modern philosophical wisdom (Hikmat) that is Islamic and catches concrete human as its subject. In fact such a Hikmat is the result of additional philosophies’ approach and the outcome to the paradigm of the philosophy of Islamic philosophy. Therefore, production of social Humanities should take place under the authority of a religious based wisdom, means an all-embracing Islamic philosophy with practical policies. Here the Islamic essence of the sciences would originate from the philosophy. Within such outlook, additional philosophy is considered as a common expression that means both additional philosophies to reality and additional philosophies to sciences. Critically speaking, this approach was not able to create a methodological connection among additional philosophy and Islamic general philosophy. Also the new Hikmat lacks the ability to make philosophy practical, either fundamentally or methodically. Basically, philosophy does not claim to extend over social arenas and to have a role in theory- making. Thus the theory lacks coherence structurally and is shaped as a result of compiling heterogeneous structures. 135 158 2016/11/212016/09/242016/09/52016/09/212016/10/302016/12/4 1395/9/14 2016/12/302017/01/172016/11/82017/01/172017/01/172017/01/17 1395/10/28 محمدرضا خاکی قراملکی Muhammad Reza Khaki Gharamaleki عضو هیئت علمی فرهنگستان علوم اسلامی، ایران، قم. ایران mrkhkai54@gmail.com Keywords: Additional Philosophies Islamic New Hikmat the Philosophy of Islamic Philosophy Wisdom Methodology of sciences Concrete Human Abstract. کلیدواژگان: فلسفه مضاف حکمت نوین اسلامی فلسفه فلسفه اسلامی عقلانیت روش‎شناسی علوم انسان انضمامی. ##جوادی آملی، عبدالله (1386). منزلت عقل در هندسه معرفت دینی. قم: نشر اسراء.##خسروپناه، عبدالحسین (1383). آسیب‎شناسی فلسفه اسلامی، کتاب نقد، 33.##خسروپناه، عبدالحسین (1389).در جست‎وجوی علوم انسانی،خبرگزاری تسنیم،https://www.tasnimnews.com/fa/news/1393/04/20/427665##خسروپناه، عبدالحسین (1393). در جست‌وجوی علوم انسانی (تحلیل نظریه‌های علم دینی و آزمون الگوی حکمی ـ اجتهادی در تولید علوم انسانی. قم: نشر معارف.##خسروپناه، عبدالحسین (1395). فلسفه اسلامی، امکان و ضرورت، روزنامه ایران.15##خسروپناه، عبدالحسین (1395). فلسفه علوم انسانی (بنیادهای نظری). قم: نشر معارف و مؤسسه حکمت نوین اسلامی. چ دوم.##خسروپناه، عبدالحسین (1389). فلسفه فلسفه اسلامی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.##خسروپناه، عبدالحسین (1385). کرسی نظریه پردازی 5، فلسفه فلسفه اسلامی. تهران: شورای عالی انقلاب فرهنگی.##خسروپناه، عبدالحسین (1393). همایش جهان انسانی، حکمت اسلامی. کمال انسان و انسان کامل،تهران: دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران و کانون اندیشه جوان و کارگروه فلسفه اسلامی.##خسروپناه، عبدالحسین (1387). علوم عقلی و فلسفه‌های مضاف، مجله پگاه. 54.(ص 14 الی 21)##خسروپناه، عبدالحسین (1386). نظریه دیدبانی (فلسفه مضاف تاریخی ـ منطقی به مثابه نظریه تحول در علوم)، فصلنامه اندیشه نوین دینی. 10.(ص 9 الی 47)##صادقی رشاد، علی‌اکبر (1385). فلسفه مضاف، قبسات. 39 و 40.##لاریجانی، صادق (1380). گفت‌و‌گوی‌های فلسفه فقه. قم: مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی. چ دوم.##مصباح یزدی، محمدتقی (1382). میزگرد فلسفه‎شناسی (1)، معرفت فلسفی. 1 و 2.## ##