اصول و معیارهای اعتبارشناختی فهم علمی از متون اسلامی در علوم انسانی Principles and Criteria for Validation of Scientific Understanding of Islamic Texts in the Humanities 1 1 چکیده این پژوهش با هدف بررسی اصول و مبانی اعتبارشناسی معرفتی و به دست دادن معیارهای اعتبارسنجی فهم علمی از متون اسلامی در علوم انسانی انجام شد. پژوهش کنونی با به‌کارگیری روش تحقیق توصیفی‌تحلیلی درصدد پاسخ به این‌گونه پرسش‌هاست که: یافته‌های «روش فهم علمی از متون اسلامی» چگونه می‌توانند ما را به کشف حقیقت و معرفت علمی برسانند و از اعتبار لازم برخوردار باشند؟ با مبنا قرار دادن «مؤلف‌محوری از دریچه فهم روشمند متون» و حفظ اصالت یافته‌های تفهمی با اتخاذ رویکرد «نگاه از درون متن به بیرون» و با عبور از حصر‌گرایی اعتبارشناختی روش‌های تجربی و ارزیابی روند درست به‌کارگیری روش فهم و اجتهاد می‌توان میزان فهم صحیح و روشمند از متون اسلامی را سنجید. این هدف با لحاظ «معیارهای اعتبارسنجی فهم صحیح از متون اسلامی» تحقق می‌یابد که عبارت‌اند از: ۱. انطباق با قواعد فهم زبان‌شناختی؛ ۲. انطباق با قواعد فهم معناشناختی؛ ۳. سازوارگی درونی و تعارض نداشتن با مبانی اسلامی؛ ۴. هماهنگی و تطابق با عقل برهانی؛ و ۵. هماهنگ با واقعیت‌های انسانی و متعارض نبودن با یافته‌های قطعی علوم. 7 24 2017/09/26 1396/7/4 2018/01/9 1396/10/19 مسعود نورعلی‌زاده میانجی Masoud Nooralizadeh Mianaji دانش‌آموخته سطح عالی حوزه و دکتری روان‌شناسی، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی‌(ره)، قم، ایران ایران Mnoor57@gmail.com احد فرامرز قراملکی Ahad Faramarz Gramaleki استاد دانشگاه تهران ایران akhlagh_85@yahoo.com عباس پسندیده Abbas Pasandideh دانشیار دانشگاه قرآن و حدیث ایران pasandde@hadith.ir حسین خنیفر Hosein Khanifar استاد دانشگاه تهران ایران Khanifar@ut.ac.ir کلیدواژگان: اعتبارشناسی فهم علمی متون اسلامی علوم انسانی معیارهای اعتبار اعتبارسنجی. ##ابن أبی‌جمهور، محمد بن زین‌الدین (۱۴۰۵). عوالی اللئالی العزیزیه فی الأحادیث الدینیه. تصحیح: مجتبی عراقی. قم: دار سید الشهداء للنشر. ##بابایی، علی‌اکبر و همکاران (۱۳۸۸). روش‌شناسی تفسیر قرآن. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. تهران: سمت. ##باربور، ایان (۱۳۶۲). علم و دین. ترجمه: بهاءالدین خرمشاهی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی. ##برقی، احمد بن محمد بن خالد (۱۳۷۱). المحاسن. تصحیح: جلال‌الدین محدث. قم: دار الکتب الاسلامیه. ##بوکای، موریس (۱۳۶۸). مقایسه‌ای میان تورات، انجیل، قرآن و علم. ترجمه: ذبیح‌الله دبیر. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی. ##پریمی، علی (۱۳۸۳). «هرمنوتیک و تأثیر آن بر فهم متون دینی». روش‌شناسی علوم انسانی، ش39، 101-67. ##‌حر عاملى، محمدبن‌حسن (1409‏). وسائل الشیعه. قم: مؤسسه آل البیت علیهم السلام.##حسنی، سید حمیدرضا، و علی‌پور، مهدی (138۷). «اجتهاد به مثابه فرایند کشف و تولید علوم انسانی اسلامی»، مجموعه مقالات کنگره ملی علوم انسانی ۱۳۸۵. به اهتمام: مظفر نامدار. تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. ##حیدری‌فر، مجید (۱۳۹۱). مهندسی فهم و تفسیر قرآن: پژوهشی نو در روش‌شناسی تفسیر ترتیبی و موضوعی قرآن کریم. قم: مؤسسه بوستان کتاب. ##خمینی، سید روح‌الله (۱۳۷۲). آداب الصلوه. تهران: ‌مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).##خویی، ابوالقاسم (۱۳۶۶). البیان فی تفسیر القرآن. تهران: کعبه. بیروت: دار الزهراء. ##رجبی، محمود (۱۳۸۳). روش تفسیر قرآن. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. ##ساشادینا، عبدالعزیز (۱۳۹۳). روش‌شناسی مطالعات اسلامی در غرب: گفتارهایی از عبدالعزیز ساشادینا. تدوین و نگارش: یاسر عسگری و رسول نورزی فیروز. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. ##سایر، آندرو (۱۳۸۵). روش در علوم اجتماعی: رویکردی رئالیستی. ترجمه: عماد افروغ. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. ##سعیدی ‌روشن، محمدباقر (۱۳۸۳). تحلیل زبان قرآن و روش‌شناسی فهم آن. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. ##سعیدی‌ روشن، محمدباقر (۱۳۸۹). زبان قرآن و مسائل آن. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. تهران: سمت. ##شریف ‌الرضی، محمد بن حسین (1414). نهج البلاغه. تصحیح: صبحی صالح. قم: هجرت. ##طباطبایی، سید محمدحسین (۱۴۱۷). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات اسلامی. ##طیب‌حسینی، سید محمود (۱۳۸۹). چندمعنایی در قرآن کریم. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. ##علی‌پور، مهدی، و حسنی، سید حمیدرضا (1390). پارادایم اجتهادی دانش دینی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. ##فرامرز قراملکی، احد (۱۳۸۸). روش‌شناسی مطالعات دینی. مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی. ##کریمی، مصطفی (۱۳۸۵). قرآن و قلمروشناسی دین. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره). ##کلینی، محمد بن یعقوب (1365). الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه. ##گلشنی، مهدی (۱۳۹۰). تحلیلی از دیدگاه‌های فلسفی فیزیکدانان معاصر. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. ##لسانی فشارکی، محمدعلی (۱۳۹۳). درس‌نامه روش تحقیق موضوعی قرآن کریم. قم: فلاح. ##لیتل، دانیل (۱۳۸۱). تبیین در علوم اجتماعی: درآمدی بر فلسفه علم‌الاجتماع. ترجمه: عبدالکریم سروش. تهران: مؤسسه فرهنگی صراط. ##مازندرانی، محمد صالح بن احمد (۱۳۸۲). شرح الکافی: الأصول والروضه. تعلیق و تحقیق: ابوالحسن شعرانی. تهران: المکتبه الاسلامیه. ##مسعودی، عبدالهادی (۱۳۸۷). روش فهم حدیث. تهران: سمت و دانشکده علوم حدیث. ##مطهری، مرتضی (1370). مجموعه آثار. تهران: صدرا. ##معرفت، محمدهادی (1377). التفسیر والمفسرون فی ثوبه القشیب. مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی. ##نصیری، منصور (۱۳۸۸). تبیین در علم و الهیات. پایان‌نامه دکتری فلسفه دین، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).##النیشابوری، مسلم بن حجاج. (۲۰۰۰). صحیح مسلم. بیروت: دار احیاء التراث.##هلالى، سلیم بن قیس (۱۴۰۵)‏. کتاب سلیم بن قیس الهلالی. تصحیح: محمد انصارى، قم: الهادی.‏ ##Gadamer, Hans-George (1994). Truth and Method. Translation by Joel Weinsheimer and Donald G. Marshall. New York: The Continuum Company. ##Ricoeur, Paul (1990). Hermeneutics and the Human Sciences. Trans by John Thompson, New York: Cambridge University Press. ##Wagner, D. G. (1994). The Growth of Theories. In Group Processes, Sociological Analysis. Foschi, M. & E. J. Lawler (eds.). USA: Nelson-Hall.## ##

تصمیم‌گیری اسلامی حجیت‌محور و جایگاه آن در کاربردی‌سازی تصمیم‌گیری اسلامی Islamic authoritative decision-making and its place in the application of Islamic decision-making 1 1 چکیده: هدف کاربردی سازی ‎سازی نظریات تئوری¬های مدیریت تاکنون پژوهشگران بسیاری را به خود جذب کرده است. در این میان، مدیریت اسلامی نیز برای رسیدن به چنین هدف مهمی باید تلاشی فزاینده داشته باشد. از یک سویی، عرصه‌عرصه¬ی تصمیم‌گیریتصمیم-گیری به عنوان محوری‌ترینمحوری¬ترین موضوع مدیریت، و از سوی دیگر عرصه‌ایعرصه¬ای که بیش از همه می‌تواندمی¬تواند متعلَق اسلامی یا غیراسلامی واقع شود، بیش از همه نیاز بهمند کاربردی و عملیاتی شدن دارداست. در این پژوهش، با معرفی تصمیم‌گیریتصمیم¬گیری اسلامی حجیت‌محورحجیت¬محور تلاش شده است کوشیده‎ایم چشم‌اندازچشم¬انداز نوینی پیش روی کاربردی سازی ‎سازی تئوری‌هایتئوری¬های تصمیم‌گیریتصمیم¬گیری اسلامی گشوده شود. در این راستا، پژوهشگران پس از تبیین چیستی این نوع تصمیم‌گیریتصمیم¬گیری، جایگاه مهم و بی‌همتایبی¬همتای آن در آموزه‌هایآموزه¬های اسلامی را به نمایش گذاشته و، ویژگی‎هایشویژگی¬های آن را تبیین کردند. در این مرحله لازم بود چرایی اهمیت تصمیم‌گیری حجیت‌محور برای کاربردی‌سازی تصمیم‌گیری اسلامی تبیین شود. به این منظور، تبیین شد که میزان بالای کاراییکارایی عملیاتی تصمیم‌گیری اسلامی حجیت‌محور دلیل این مسئله است. برای نشان دادن کاراییکارایی عملیاتی تصمیم‌گیریتصمیم¬گیری اسلامی حجیت‎ محور، از آموزه‌هایآموزه¬های کلامی و اصولی استفاده شده و این کاراییکارایی عملیاتی با استفاده از مفاهیمی چون مصلحت سلوکیه، و قاعده لطف در بحث حجیت در اصول فقه نشان داده شد. نتایج حاصلبه‎دست‎آمده، حاکی از تساوی میزان مطلوبیت نتایج تصمیم‌گیریتصمیم¬گیری حجیت محورحجیت‎محور با تصمیم‌گیریتصمیم¬گیری مبتنی بر احکام واقعی است. بعلاوهبه‎علاوه تلاش شد با استفاده از تبیین هم‌ارزی تصمیم‌گیری اسلامی حجیت‌محور و تصمیم‌گیری رضایت بخشرضایت‎بخش نیز کاراییکارایی عملیاتی تصمیم‌گیری اسلامی حجیت‌محور نشان داده شود. سرانجام پیشنهاداتی پیشنهادهایی به منظور تکمیل فرایندفرایند این پژوهش و کاربردی‌سازیکاربردی¬سازی آن ارائه شد. 25 42 2017/09/262017/10/21 1396/7/29 2018/01/92018/03/6 1396/12/15 مهدی عزیزی Mehdi Azizi دانشجوی کارشناسی ارشد پیوسته معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق7، ایران، تهران ایران seyedmahdiaziziz@gmail.com حسین بختیاری Hossein Bakhtiari استادیار و عضو هیئت علمی گروه صنعتی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق7، ایران، تهران ع ایران akhtiari14@gmail.com محمد جواد بهمن‎ آبادی Mohammad Jawad Bahmanabadi دانشجوی کارشناسی ارشد پیوسته معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق7، ایران، تهران (ع) ایران an1373@gmail.com کلید واژگان واژه ها: تصمیم‌گیری تصمیم گیری اسلامی اصل حجیت پژوهش کمّی تصمیم‌گیری تصمیم‌گیری عقلایی محدود تصمیم‌گیری تصمیم‌گیری رضایت بخشرضایت‎بخش. ##قرآن کریم.##نهج البلاغه.##آخوند خراسانی، ملأ محمد کاظم (1413ق). کفایه الاصول. قم: انتشارات لقمان.##ابن بابویه، محمد بن علی (1395ق). کمال‎الدین و تمام النعمه. قم: اسلامیه.##امیری، علی نقی (1388). مدیریت اسلامی رویکرد فقهی اجتهادی، روش‎شناسی علوم انسانی. شماره 3. 58-75.##انصاری، مرتضی (1420ق). فرائد الاصول (رسائل شیخ الاعظم). قم: مجمع الفکر الاسلامی.##بحرانی، ابن‎میثم بن علی (1406ق). قواعد المرام فی علم الکلام. قم: مکتبه آیت‎الله العظمی مرعشی نجفی.##بدری، تحسین (1428ق). معجم مفردات أصول الفقه المقارن. تهران: المشرق للثقافه والنشر.##جوادی آملی، مرتضی (1372). نحوه سیاست‎گذاری و تصمیم‌گیری در مدیریت اسلامی، نشریه مدیریت دولتی. 23. 12- 32.##حجازی‌فر، سعید، و خانی، علی (1394). مأخذشناسی تحلیلی کتب مدیریت اسلامی. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق7.##حسینی، محمد (1415ق). معجم المصطلحات الأصولیه. بیروت: مؤسسه العارف للمطبوعات.##حسینی، محمد (2007). تطبیقات فقهیه لمصطلحات علم الأصول. دمشق: تراث الدینی.##حلی، علامه حسن بن یوسف بن مطهّر (1433ق). کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد. قم: موسسه النشر الاسلامی.##خندان، علی‎اصغر (1388). درآمدی بر علوم انسانی اسلامی. تهران: دانشگاه امام صادق7.##خویی، سیدابوالقاسم (1422ق). محاضرات فی الاصول الفقه. قم: مؤسسه احیاء آثار الامام خویی.##دهقانی، لیلا و همکاران (1391). بررسی تأثیر ادارک عدالت بر تصمیم‌گیری مدیران مبتنی بر آموزه‌های اسلامی، مدیریت اسلامی. 2.##راوندی، قطب‎الدین سعید بن هبه الله (1409ق). الخرائج و الجرائح. قم: موسسه الامام مهدی علیه السلام.##شهرستانی، محمد بن عبدالکریم (1415ق). ملل و نحل. بیروت: دارالمعرفه.##صدر، سیدمحمد باقر (1408ق). مباحث الاصول. قم: مطبعه مرکز النشر- مکتب الاعلام الاسلامی.##صدر، سیدمحمد باقر (1424ق). اقتصادنا. قم: مکتبه الاعلام الاسلامی.##طوسی، محمد بن الحسن (1411ق). کتاب الغیبه. قم: دارالمعارف الاسلامیه.##طوسی، محمد بن الحسن (بی تا). الفهرست. نجف الاشرف: المکتبه المرتضویه.##عزیزی، سیدمجتبی (1392). درآمدی بر آموزش تحلیل سیاسی. تهران: شورای سیاست‎گذاری ائمه جمعه، معاونت فرهنگی.##عزیزی، مهدی، و رازینی، روح‎الله (1394). طراحی مدل تصمیم‌گیری با رویکرد اسلامی، مدیریت اسلامی. 4: .##علوی، سیدعلی (1386). درآمدی بر تأثیر مؤلفه‌های فرهنگ اسلامی بر تصمیم‌گیری، اندیشه مدیریت. 1.##غفاری، غلامرضا (1388). منطق پژوهش تطبیقی، مجله مطالعات اجتماعی ایران. 3 (4):##مطهری، مرتضی (1390). امدادهای غیبی در زندگی بشر. تهران: صدرا. چاپ بیست و پنجم.##مطهری، مرتضی (1390). امامت و رهبری. تهران: صدرا. چاپ ششم.##نائینی، محمدحسین، و خویی، سیدابوالقاسم (1419ق). اجود التقریرات. قم: مؤسسه صاحب الامر=.##وحید خراسانی، حسین (1385). تقریرات درس خارج فقه. قابل ##http://mfeb.ir/taghrirat/54-vahid.html ##Badaracco, Joseph L (2016). The “Maximize Profits” Trap in Decision Making, Harvard Business Review. 19.##Bearden, Neil and Connolly, Terry (2008). On Optimal Satisficing: How Simple Policies Can Achieve Excellent Results. DECISION MODELING AND BEHAVIOR IN COMPLEX AND UNCERTAIN ENVIRONMENTS. New York: Springer.##Bellman, R (1957). Dynamic Programming. Princeton University Press, Princeton, NJ.## Bryan D. Jones (2002), Bounded Rationality and Public Policy: Herbert A. Simon and the Decisional Foundation of Collective Choice, Policy Sciences. 35(3): 269-284.##Cohen, Michael D., March, James G. and Olsen, Johan P. (1972). A Garbage Can Model of Organizational Choice, Administrative Science Quarterly. 17 (1): 1–25.##Hendry, John (2013). Management: A very short introduction. Oxford: Oxford University Press.##Joseph, John Klingebiel, Ronald (2016). Centralized Decision Making Helps Kill Bad Products. Harvard Business Review: OCTOBER 18, 2016.##Kahneman Daniel, Slovic, Paul and Tversky, Amos, (1982). Judgement under Uncertainty: Heuristics and Biases. Cambridge University Press.##Kahneman, Daniel, 2011, Thinking, Fast and Slow. Allen Lane.## Latty, Tanya and Beekman, Madeleine (2011). Irrational decision-making in an amoeboid organism: transitivity and context-dependent preferences. Biological Sciences. 1703 : 307-312.##Lindley, D. V. (1961). Dynamic programming and decision theory. Applied Statistics, 10: 39–51.##March, James G. (1988). Decisions and Organizations. Blackwell.##Martin, Lawrence L. (2006). Jeremy Bentham: On Organization Theory and Decision Making, Public Policy Analysis, and Administrative Management. Handbook of Organization Theory and Management the Philosophical Approach. London: Taylor & Francis.##McQueen, J. B. and Miller, R. G. (1960). Optimal Persistence Policies, Operations Research. 8: 362–380.##Mintzberg, Henry (2007). Tracking Strategies. New York: oxford university press.##Pidd, Michael and lewis. Paul D. (2001). Innovative Research in OR / MS, European Journal of Operational Research. No 3. 1-13.##Pugh, Derek )2008(. Organization Theory: Selected Classical Readings. 5th edition. Penguin.##Schrage, Michael (2016). How the Big Data Explosion Has Changed Decision Making, Harvard Business Review? No 8. AUGUST 25.##Simon, Herbert A. (1960). The New Science of Management Decision. New York: Harpar and row.##Simon, Herbert A. (1979). Rational Decision Making in Business Organizations, The American Economic Review. 69(4): 493-513.##Simon, Herbert A. (1997). Administrative Behaviour: A Study of Decision Making Processes in Administrative Organizations. 4th edition. Free Press.##Vroom, Victor H. (1974). A New Look at Managerial Decision Making, Organizational Dynamics. 5 (1): 66–80. ##Wakker, Peter P. (2011). Prospect Theory. Cambridge: Cambridge university press.##Weick, Karl (1995). Sense Making in Organizations. New York: Sage.## ##

تکنیک‌های بازدارنده از تعارضات غیراثربخش در سازمان با تأکید بر آموزه‌های اسلامی Inhibitory techniques of ineffective conflicts in the organization with emphasis on Islamic teachings 1 1 چکیده تعارض به‌صورت یک رفتار منفی می‌تواند در سازمان‌ها بروز یافته و موجب اتلاف وقت و نیروی افراد و گروه‌ها و انحراف فعالیت‌های سازمانی از اهداف شود؛ بنابراین، تا‌آنجا‌که پیشگیری از این‌گونه رفتارها در سازمان‌ها امری اجتناب‌ناپذیر به‌نظر می‌آید، سازمان‌های اسلامی به‌دلیل تفاوت اهداف و زمینه‌های فکری و فرهنگی با سازمان‌های غیراسلامی، نیازمند تکنیک‌های خاص برای پیشگیری از تعارض هستند. این مقاله با هدف دستیابی به شیوه‌هایی برای پیشگیری از تعارضات منفی و غیر اثربخش سازمانی، با روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی به مطالعه آموزه‌های دینی پرداخته است. جامعه‌ پژوهش را قرآن کریم و برخی کتب معتبر روایی تشکیل داده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که با به‌کارگیری سه تکنیک شناختی، عاطفی و رفتاری می‌توان نگرش افراد را تغییر داد و از بروز تعارضات غیر اثربخش پیشگیری کرد. تکنیک‌های شناختی مورد‌نظر اسلام عبارت از شناخت هدف، درک موقعیت، آگاهی از مسئولیت و ضرورت پاسخ‌گویی و درک اهمیت زمان؛ تکنیک‌های عاطفی ازجمله تقویت روحیه أخوت، تقویت روحیه رقابت سازنده و توسعه ارتباطات سالم و لوازم آن؛ تکنیک‌های رفتاری ازجمله برقراری عدالت توسط مدیران، معیاردهی و‌ شفاف‌سازی قوانین است. 2 Abstract The purpose of this article is to achieve ways to prevent conflicts of a negative and ineffective organizational nature. This article is a descriptive-analytical method for studying religious teachings. The Holy Quran, and authentic books of traditions have been the sources of this study. The research findings show that Using three cognitive, emotional and behavioral techniques One can change the attitude of people. And prevented the occurrence of ineffective conflicts. The desired cognitive techniques of Islam are Understanding the goal, Understand the situation, Awareness of responsibility, The need for answering, Understanding the Importance of Time. Emotional techniques including Strengthening the spirit of brotherhood, Strengthening the spirit of constructive competition, The development of healthy communication and its accessories, Behavioral techniques including: Establish justice by managers, Criterion, Clarifying rules. 43 70 2017/09/262017/10/212017/08/17 1396/5/26 2018/01/92018/03/62018/01/9 1396/10/19 نیکو دیالمه Nikoo Dialameh استادیار دانشگاه امام صادق (علیه السلام) پردیس خواهران. تهران. ایران ایران dr.dialameh@isuw.ac.ir. نجمه حسینی Najmeh Hoseini فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی دانشگاه امام صادق (علیه السلام)، پردیس خواهران و مدرس دانشگاه آزاد اسلامی و پیام‌نور. پیشوا. ایران ایران najmeh.hoseini@yahoo.com. Key Words: Technique Conflict Organizational Conflict Religious Teachings. کلیدواژه‌ها: تکنیک تعارض تعارض سازمانی آموزه‌های دینی. ##آمدی، عبدالواحد. 1378. غررالحکم و دررالکلم. ترجمه سیدهاشم رسولی محلاتی. تهران. دفتر نشر فرهنگ اسلامی.##ـــــــــــــــ. 1410. غررالحکم و دررالکلم. تحقیق سیدمهدی رجائی. قم. دارالکتب الإسلامی.##پاینده، ابوالقاسم. 1384. نهج‌الفصاحه. اصفهان. انتشارات خاتم‌الأنبیاء.##جوادی آملی، عبدالله. 1381. تفسیر موضوعی قرآن کریم (سیرت و صورت انسان در قرآن). ج 14. قم. نشر اسراء. ##حسنی، علی؛ شمس، عبدالحمید. 1391. «راهکارهای مبارزه با فساد اداری بر‌اساس ارزش‌های اسلامی». اسلام و پژوهش‌های مدیریتی. سال دوم. شماره اول. صص 105-81. ##خالقی‌مقدم، معصومه. 1381. «نظام مدیریت بدون تبعیض چگونه نظامی است؟». مجموعه مقالات همایش سلامت نظام اداری. تهران. موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران. صص 182-166.##دهخدا، علی‌اکبر. 1373. لغت‌نامه دهخدا. ج 4. تهران. مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران. ##دیالمه، نیکو. (در دست چاپ). تاریخ تحلیلی پیامبر اکرم (ص) به ضمیمه پیشینه جریان نبوت. قم. دانشگاه معارف اسلامی. ##دیلمی، حسن بن ابی‌الحسن. 1408. أعلام‌الدین. قم. مؤسسه آل البیت (ع).##ـــــــــــــــــــــــــ 1412. إرشاد القلوب. 2 جلد در یک مجلد. بی‌جا. انتشارات شریف رضی. ##دیوید، فرد آر. 1382. مدیریت استراتژیک. ترجمه علی پارسائیان و سید محمد اعرابی. تهران. دفتر پژوهش‌های فرهنگی. ##رحیمی، محمدرضا. 1391. «نهادینه‌سازی وجدان کاری با رویکرد اسلامی». اسلام و پژوهش‌های مدیریتی. سال دوم. شماره اول. صص 29-5.##رضائیان، علی. 1387. مبانی رفتار سازمانی. تهران. سمت. ##شفیعی، عباس؛ خدمتی، ابوطالب؛ پیروز، علی‌آقا. 1385. رفتار سازمانی با رویکرد اسلامی. قم. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. ##طباطبایی، سید محمد حسین. 1417. المیزان فی تفسیر القرآن. ج 2. قم. انتشارات جامعه مدرسین. ##طبرسی، أبوعلی فضل بن حسن. 1380. ترجمه تفسیر مجمع‌البیان. ج 7. ترجمه علی کرمی. تهران. مؤسسه انتشارات فراهانی. ##طوسی، حسن. بی‌تا. الامالی. ج 1. نجف. مطبعه الحیدریه. ##علی‌زاده، فرهاد؛ نوروزی، محمدتقی. 1391. «بررسی شیوه‌های پیشگیری از تعارض سازمانی در سیره نبوی (ص)». اسلام و پژوهش‌های مدیریتی. سال دوم. شماره اول. صص 51-31.##فرمهینی فراهانی، محسن؛ میرزامحمدی، محمدحسن؛ امیرسالاری، علی. 1388. «بررسی تربیت اخلاقی از منظر امام صادق (ع) (مبانی، اصول، روش‌های تربیتی)». دانشور رفتار. سال شانزدهم. شماره نهم. صص 79-65.##قانع، سیدمسعود. 1393. مدیریت تعارض با رویکرد اسلامی. تهران. سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. ##قطب‌راوندی (ابن‌هبه‌الله)، سعید. 1378. جلوه‌های اعجاز معصومین علیهم‌السلام. ترجمه غلام حسن محرمی. قم. دفتر انتشارات اسلامی. ##کریستنسن، یان؛ واگنر، هاگ؛ هالیدی، سباستین. 1385. روان‌شناسی عمومی. گروه مترجمان. قم. مرکز انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (رحمه الله).##کلینی، محمدبن یعقوب. 1314. الکافی. ج 2 و3. بیروت. دارالاضواء.##گیوریان، حسن. 1384. «نقش سطوح اخلاقی در تصمیمات سازمانی». ماهنامه تدبیر. شماره 162. صص 43-39.##مصاحب، غلام‌حسین. 1387. دایره المعارف فارسی. ج 1. تهران. امیرکبیر. ##مطهری، مرتضی. 1374. مجموعه آثار. ج 2. تهران. صدرا. ##ـــــــــــــــ. 1375. جامعه و تاریخ. تهران. صدرا.##معین، محمد. بی‌تا. فرهنگ معین. تهران. امیرکبیر.##مجلسی، محمدباقر. 1404. بحارالأنوار. ج2 و 75. بیروت. مؤسسه الوفاء. ##ـــــــــــــــــ 1364. آداب معاشرت. ج 2. ترجمه محمدباقر کمره‌ای. تهران. انتشارات اسلامیه. ##محمدی، حمید. 1380. مفردات قرآن. قم. مؤسسه فرهنگی‌ـ‌تحقیقاتی دارالذکر. ##محمدی‌ری‌شهری، محمد. 1363. میزان‌الحکمه. ج 11. قم. دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه. ##موسی‌زاده، زهره؛ عدلی، مریم. 1393. «تجلی نگرش توحیدی در مفروضه‌های بنیادین ارتباطات سازمان»؛ کتاب: تأثیر جهان‌بینی توحیدی در دانش مدیریت. تهران. انتشارات دانشگاه امام صادق (علیه السلام). ##میرتاج‌الدینی، سیدمحمدرضا. 1374. اخلاق کارگزاران حکومت از دیدگاه اسلام. تهران. مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی. ##میرکمالی، سید محمد. 1378. رفتار و روابط در سازمان مدیریت. تهران. انتشارات امین.##میرزایی، فرشته. 1390. مدیریت تعارض. تهران. انتشارات دانشگاه امام صادق (علیه السلام). ##نراقی، احمد ‌بن محمدمهدی. 1385. معراج‌السعاده. قم. مؤسسه انتشارات هجرت.##نوری، محمدموسی. 1383. «قانونمندی در سیره نبوی». معرفت. شماره 86.##نیک‌گهر، عبدالحسین. 1369. مبانی جامعه‌شناسی. تهران. رایزن.##Daft, Richard L. 1995. Organization Theory & Design. New York: West.##Robbins, Stephen p. 1990. Organization Theory. Englewood Cliffs: Prentice - Hall. ##__________________. 2003. Essential Of Organizational Behavior. New Jersey: Prentice - Hall.## ##

هستی‌شناسی عدالت؛ بررسی تطبیقی آرای آیت‌الله جوادی آملی و جان رالز : The Ontology of Justice; a comparative study of Ayatollah Javavdi Amoli's and John Rawls's thoughts 1 1 چکیده هر نظریه‌ای درباره عدالت، بر بنیان‌های نظری استوار است که یکی از مهم‌ترین آنها بنیان هستی‌شناختی است. در این پژوهش تلاش شده تا بنیان هستی‌شناختی عدالت در اسلام و لیبرالیسم با استفاده از روش تفسیری و تطبیقی روشن گردد. در این راستا آرای دو تن از متفکران برجسته معاصر، آیت‌الله جوادی آملی و جان رالز بررسی و مقایسه شده و نشان داده شده که رالز به لحاظ هستی‌شناختی فردگرا و انسان‌محور است و در مقابل، آیت‌الله جوادی آملی دارای هستیشناسی سهضلعی است و بر ترابط انسان با خداوند و بقیه هستی تأکید دارد. این امر دلالت‌های مهمی در تنظیم نظریه عدالت آنها دارد. 71 96 2017/09/262017/10/212017/08/172017/10/8 1396/7/16 2018/01/92018/03/62018/01/92018/01/9 1396/10/19 محمدرضا طاهری Mohammad Reza Taheri دکترای اندیشه سیاسی، دانشگاه امام صادق (ع)، ایران، تهران ایران taheri_777@yahoo.com کلیدواژگان: عدالت هستی‌شناسی اسلام لیبرالیسم انسان‌محوری مراتب هستی نظام احسن. ##جوادی آملی، عبدالله (1386ج). اسلام و محیط زیست. قم: اسراء##جوادی آملی، عبدالله (1380). انتظار بشر از دین. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1378). تسنیم. جلد دوم. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1379). تسنیم. جلد اول. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1380). تسنیم. جلد سوم. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1381). تسنیم. جلد چهارم. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1382). تسنیم. جلد پنجم. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1383). تسنیم. جلد ششم. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1384). تسنیم. جلد هفتم. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1384الف). تفسیر انسان به انسان. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1385). تسنیم. جلد هشتم. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1385الف). تسنیم. جلد نهم. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1385ب). تسنیم. جلد ده. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1385ج). تسنیم. جلد یازده. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1386). تسنیم. جلد دوازده. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1386 الف). تسنیم. جلد سیزده. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1387). تسنیم. جلد چهارده. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1387الف). تسنیم. جلد پانزده. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1388). تسنیم. جلد شانزده. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1388الف). تسنیم. جلد هفده. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1388ب). تسنیم. جلد هجده. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1388ج). جامعه در قرآن. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1389). تسنیم. جلد نوزده. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1389الف). تسنیم. جلد بیست. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1389ب). تسنیم. جلد بیست و یک. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1389ج). تسنیم. جلد بیست و دو. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1390). تسنیم. جلد بیست و سه. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1390الف). تسنیم. جلد بیست و چهار. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1390 ب). تسنیم. جلد بیست و پنج. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1390ج). تسنیم. جلد بیست و شش. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1391). تسنیم. جلد بیست و هفت. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1392). تسنیم. جلد بیست و هشت. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1392الف). تسنیم. جلد بیست و نه. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1392 ب). تسنیم. جلد سی. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1392ج). تسنیم. جلد سی و یک. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1393). تسنیم. جلد سی و دو. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1393الف). تسنیم. جلد سی و سه. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1393ب). تسنیم. جلد سی و چهار. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1394). تسنیم. جلد سی و پنج. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1391ب). تفسیر موضوعی قرآن. جلد شش. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1384الف). حق و تکلیف در اسلام. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1382الف). حیات حقیقی انسان در قرآن. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1375الف). رحیق مختوم، جلد اول، بخش پنجم. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1375). رحیق مختوم، جلد اول، بخش چهارم. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1388ج). روابط بین‌الملل در اسلام. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1383الف). سرچشمه اندیشه. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1379الف). صورت و سیرت انسان در قرآن. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1375ب). فلسفه حقوق بشر. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1379). مبادی اخلاق در قرآن. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1379ب). معرفت‌شناسی در قرآن. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1386ب). منزلت عقل در هندسه معرفت دینی. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1381الف). نسبت دین و دنیا. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1383ب). ولایت فقیه. قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1387 ب). «حکمت متعالیه سیاست دارد»؛ «چالش‌های حکمت متعالیه در مسئله سیاست»؛ «حکمت نظری و حکمت عملی و جایگاه حکمت سیاسی متعالیه»؛ «سیاست متعالیه، سیاستی جامع»؛ «شریعت روح سیاست»، در: لکزایی، شریف، سیاست متعالیه از منظر حکمت متعالیه. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.##طباطبائی، سیدمحمدحسین (1390). اصول فلسفه و روش رئالیسم. جلد دوم. تهران: صدرا.##Grafstein, Robert (1985). Ontology and the Theory of Justice, philosophy and Phenomenological Research. 46 (1). 115-137.##Hayek, F. A. (1998). Law, Legislation and Liberty, London: Routledge.##Kukathas, Chandran, and Petit, Philip (1990). Rawls a Theory of Justice and its Critics, Stanford, California: Standford University Press.##Larmore, Charles (1990). Political Liberalism, Political Theory. 18 (3).339-360.##Larmore, Charles (1999). The Moral Basis of Political Liberalism, The Journal of Philosophy. xcvi (12). 599-625.##McIntyre, Alasdair (1998). Whose justice? Which rationality?. Notre Dame, Ind.: University of Notre Dame Press.##Ralws, john (1991). A theory of justice. Oxford: Clarendon Press.##Rawls, John (1985). Justice as Fairness: Political not Metaphysical, Philosophy and Public Affair. 14 (3). 223-251.##Rawls, John (2001). Justice as Fairness: a Restatement. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. 2001.##Rawls, John (1999). Laws of Peoples. London, USA: Harvard University Press.##Rawls, John (2005). Political Liberalism. New York: Columbia University Press.##Sandel, Michael (1998). Liberalism and the Limits of Justice. Cambridge, UK; New York: Cambridge Universtiy Press.##Scanlon, Thomas (2008). Moral dimensions: permissibility, meaning, blame. Cambridge, Massachusetts, London, England: Harvard University Press.##Shafer-Landau, Russ (2003). Moral Realism: A Defense. New York: Oxford University Press.##Taylor, Charles (1985). Philosophy and the human sciences. Cambridge, New York: Cambridge University press.##Taylor, Charles (2007). A Scular Age. USA: Harvard University Press.##Weber, Eric Thomas (2010). Rawls, Dewey, and Constructivism. London, New York: Continuum.## ##

مقایسه الگوی خلاقیت در اسلام با الگوهای مطرح در روان‌شناسی Creativity models in psychology and the presentation of a model of creativity based on Islamic resources 1 1 چکیده درک روشن‌تر از عناصر شکل‌دهندۀ خلاقیت و رابطه آنها با یکدیگر به والدین، مربیان و مدیران یاری می‌دهد تا هرچه بیشتر تفکر خلاق را رشد دهند و از موانع آن پیش‌گیری کنند. الگوهای موجود از خلاقیت مدعی تبیین خلاقیت هستند؛ با‌این‌حال، در معرفی برخی مؤلفه‌ها یا زیرعنصرها و نحوۀ ارتباط آنها با یکدیگر اختلاف دارند. هدف از این تحقیق معرفی و مقایسۀ الگوهای خلاقیت است که توسط آمابیل و اربن ارائه شده و همراه بررسی خلاقیت در اسلام و برداشت الگوی پیشنهادی از منابع اسلامی است. این مقاله با جمع‌آوری اطلاعات به روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی و دلفی به این نتیجه می‌رسد که هر سه الگو با اختلاف‌هایی در جزئیات، دست‌کم بر پایه ‌اطلاعات عمومی و تخصصی، تجربه، تفکر و انگیزش اتفاق دارند. الگوی برداشت‌شده از منابع اسلامی علاوه‌بر این موارد، تسهیل بستر شخصیتی و محیطیِ مبتنی‌بر ایمان و روحیه تلاش را در پدیدآیی و رشد خلاقیت مؤثر می‌داند. 2 Abstract Developing creative thinking and preventing its obstacles depends on understanding the components of creativity and their relationship with each other. Several patterns of creativity have been proposed, claiming the exact explanation of these components and the relationships between them. The purpose of this research is to examine the concept of creativity and extract its components in the teachings of Islam, as well as compare it with the pattern of creativity presented by Amabile and Urban. The data of this research are collected by Delphi method and analyzed by descriptive-analytical method. The results of the research show that all three patterns are based on general and specialized information, experience, thinking and motivation. However, they differ in details. The pattern taken from Islamic sources, in addition to these, emphasizes the facilitation of a personality and context based on faith. It also involves strengthening the spirit of effort in the formation and growth of creativity. 97 128 2017/09/262017/10/212017/08/172017/10/82017/10/30 1396/8/8 2018/01/92018/03/62018/01/92018/01/92018/03/6 1396/12/15 جعفر علی‌گلی فیروزجائی Jafar AligoliFirouzjahi دانشجوی دکتری قرآن و روان‌شناسی دانشگاه المصطفی. قم، ایران. ایران Firouzjahi@gmail.com Keywords: Creativity Creativity components model کلیدواژه‌ها: خلاقیت مؤلفه‌های خلاقیت الگوی اسلامی خلاقیت. ##ابن‌ابی‌الحدید، 1404ق شرح نهج‌البلاغه، نشر کتابخانه مرعشی نجفی، قم.##ابن اثیر، جزری. 1367. النهایه فی غریب الحدیث. قم. نشر اسماعیلیان.##ابن شعبه، حرانی. 1363. تحف العقول. تصحیح علی غفاری. قم. نشر جامعه مدرسین قم.##ابن فارس، احمد. 1404ق. معجم مقاییس اللغه. قم. نشر مکتب الاعلام الاسلامی. ##ابن منظور، محمد بن مکرم. 1414ق. لسان العرب. محقق میردامادی. بیروت. نشر دارالفکر.##اژه‌ای، جواد. 1383. ویژگی‌های شخصیتی تیزهوشان در پژوهش‌های روان‌شناختی ایران. تهران. نشر سمپاد.##افروز، غلامعلی. 1378. روان‌شناسی و تربیت کودکان و نوجوانان. بی‌جا. چاپ هشتم. نشر انجمن اولیا ومربیان. تهران. ##برنجکار، رضا. 1374. «مفهوم حکمت در قرآن و حدیث». صحیفه مبین. شمارۀ 3. ##بیابانگرد، اسماعیل. 1384. روان‌شناسی‌تربیتی (روش‌های آموزش و یادگیری). تهران. نشر ویرایش.##پارسا، محمد. 1374. روان‌شناسی تربیتی. تهران. نشر علمی. ##تقوی، مصطفی. 1387. «درآمدی مبنایی و راهبردی بر الگوی اسلامی‌ـ‌ایرانی توسعۀ علم و فناوری». مجله حوزه و دانشگاه. شماره 56.##تمیمى آمدى، عبدالواح، بن محمد. 1366. غرر الحکم و درر الکلم. قم. انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى.##تورنس، ئی پال. 1979. استعدادها و مهارت‌های خلاقیت و راه‌های آموزش و پرورش آن. ترجمه حسن قاسم زاده. تهران. نشر دنیای نو.##جان‌بزرگی، مسعود. 1386. «جهت‌گیری مذهبی و سلامت روان». مجلۀ پژوهش در پزشکی. دورۀ 31. شماره4.##حائری زاده خیریه، بیگم. 1381. تفکر خلاق و حل خلاقانه مسئله. تهران. نشر نی.##حسینی، افضل‌السادات. 1378. ماهیت خلاقیت و شیوه‌های پرورش آن، مشهد، به‌نشر.##خلیل بن احمد، فراهیدی. 1409ق. العین. قم. نشر هجرت.##خویی. میرزا حبیب‌الله، 1400ق. منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه. محقق ابراهیم میانجی. تهران. مکتبه الاسلامیه. ##خوانساری، جمال‌الدّین، 1366. شرح آقا جمال‌ خوانساری بر غررالحکم و دررالکلم، تحقیق حسینی ارموی، چاپ چهارم، 7 جلد، نشر دانشگاه تهران، تهران.##دلاور، علی، 1380. مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی. تهران. نشر رشد.##دهخدا، علی‌اکبر. 1373. لغت نامه دهخدا. تهران. نشر دانشگاه تهران.##ری‌شهری محمدی، محمد. 1371. میزان الحکمه. قم. نشر اعلام اسلامی.##ری‌شهری، محمد، نجکار و مسعودی، 1378. خردگرایی در قرآن و حدیث. نشردارالحدیث. قم.##سجادی، سیدعلی. 1385. «خودکنترلی در نظام کنترل و نظارت اسلامی». معارف اسلامی و حقوق. شماره 23.##سرمد، زهره. بازرگان عباس. حجازی الهه. 1385. روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. تهران. انتشارات آگه.##سلیمانی، افشین. 1381. کلاس خلاقیت. تهران. انتشارات انجمن اولیاء و مربیان.##سیدرضى. 1407ق. نهج البلاغه. قم. انتشارات دار الهجره.##سیوطى، جلال الدین. 1404ق. الدر المنثور فى تفسیر المأثور. قم. انتشارات کتابخانه آیه الله مرعشى نجفی.##شعاری نژاد، علی اکبر. 1380. نگاهی نو به روان‌شناسی آموختن یا روان‌شناسی تغییر رفتار. تهران. نشر چاپخش.##شهید ثانى. 1409ق. منیه المرید. قم. انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى.##شریعتمداری، مهدی. 1388. تحقیق و پژوهش در علوم رفتاری، تهران، نشر کوهسار.##شهرآری سیدان، فرزاد، «تحلیل خلاقیت در کودکان: معرفی آزمون تفکر خلاق در عمل و حرکت»، فصلنامه روان‌شناسی و علوم تربیتی،‌ شماره 65، پاییز و زمستان 1381.##شیخ حر عاملى. 1409ق. وسائل الشیعه. قم. مؤسسه آل البیت علیهم‏السلام.##شیخ صدوق. 1413ق. من لا یحضره الفقیه. قم. انتشارات جامعه مدرسین قم. ##ـــــــــــ. 1362ش. الأمالی. تهران. نشر دارالکتب الإسلامیه.##صمدآقائی، جلیل. 1380. تکنیک‌های فردی و گروهی خلاقیت. تهران. نشر آموزش مدیریت دولتی.##طباطبائی، محمد حسین. 1374. المیزان. ترجمه موسوى همدانى. قم. نشر جامعه مدرسین قم. چاپ پنجم.##ــــــــــــــــــــــ 1378. نهایه الحکمه. تصحیح فیاضی غلامرضا. قم. نشر مؤسسه امام خمینی (ره).##طبرسى، رضى‌الدین‌، حسن بن فضل. 1412ق. مکارم الأخلاق. قم. انتشارات شریف رضى.##طبرسى، حسن بن محمد. 1370. مکارم الأخلاق. قم. نشر شریف رضی. چاپ چهارم.##طوسی، محمدبن حسن. 1414ق. الامالی. قم. نشر دارالثقافه.##على بن الحسین علیه السلام، 1376، الصحیفه السجادیه، نشر الهادى‏، قم‏.##علی‌گلی، جعفر؛ ساجدی، ابوالفضل. 1394. رشد خلاقیت و شاخص‌های آن در اسلام و روان‌شناسی. قم. نشر مؤسسه امام‌خمینی (ره).##قاسمی، فرشید؛ اقلیدس، طاهره. 1384. «بررسی تأثیر آموزش درس "پرورش خلاقیت در کودکان" بر افزایش خلاقیت دانش آموزان دختر سال سوم کودکیاری». مجله نوآوری‌های آموزشی. شماره 13.##قراملکی، احد. 1383. اصول و فنون پژوهش در گستره دین پژوهی. نشر حوزه علمیه، قم. ##کفایت، محمد. 1373. «بررسی شیوه‌های فرزندپروی با خلاقیت و ....» پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهید چمران اهواز. سایت www.irandoc.com. ##کلینی. 1365. الکافی. تهران. نشر دارالکتب الإسلامیه.##ـــــ. 1375. اصول کافى. ترجمه کمره‏اى. قم. انتشارات اسوه‏. چاپ سوم.##گای‌آر، لفرانسوا، 1380، روانشناسی برای معلمان، ترجمه‌ی فرجامی هادی. مشهد. نشر به‌نشر.##لیثی واسطی. 1376. عیون الحکم والمواعظ. محقق حسنی بیرجندی. قم. نشر دارالحدیث.##مجلسى. 1404ق. بحار الأنوار. لبنان. نشر مؤسسه الوفاء بیروت.##محدث نورى. 1408. مستدرک الوسائل. قم. نشر مؤسسه آل البیت علیهم السّلام.##محمدبن‌بابویه. 1413ق. من‏لایحضره‏الفقیه، 4 جلد، تصحیح غفاری، انتشارات اسلامی، چاپ دوم، قم.##مجلسی، محمدباقر. 1404ق. مرآه العقول. محقق محلاتی. تهران. نشر دارالکتب الاسلامیه.##مجلسی. محمدتقی. 1403ق. بحارالانوار. دار إحیاء التراث العربی‏، بیروت، چاپ دوم، 110جلد، بیروت، لبنان.##مصباح یزدی، محمدتقی. 1383. به سوی او. قم. انتشارات مؤسسه امام خمینی ره.##مصطفوی، حسن. 1368. التحقیق فی کلمات القرآن الکریم‏. تهران. نشر سازمان ارشاد.##معین، محمد. 1362. فرهنگ معین. تهران. ‌نشر امیرکبیر. چاپ پنجم‌. ##نورعلی‌زاده، مسعود. 1390. «رابطه خداآگاهی با خودآگاهی». پایان‌نامه کارشناسی ارشد. مؤسسه امام خمینی. قم.##نوری، 1408ق. مستدرک الوسائل. قم. نشر آل‌البیت.##ورام بن ابى فراس. 1369. مجموعه ورام. تهران. دارالکتب الإسلامیه.##Adams, Karlyn, 2005. The Sources of Innovation and Creativity. National Center on Education and the Economy.##Amabile Teresa, Creativity & Innovation in Organizations, Harvard Business school, 1996 January.##___________, 1997. Creativity & Innovation in Organizations. Harvard Business School.##___________, 1997. Motivating Creativity in organism, California Management review. VOL 4. NO1.##___________. 1983. "The social psychology of creativity: A componential conceptualization". Journal of Personality and Social Psychology. Vol 45(2). P 357-376.##Berammer L .M, Abrego P, Shostrom E.L. 1993. Therapeutic counseling and psychotherapy. 6th edition. Prentice Hall,.##Brown, R. T. 1989. Creativity: What are we to measure? In J. A. Glover, R. R. Ronning & C. R. Reynolds (Eds.). Handbookof creativity. P.3-32. New York: Plenum Press.##___________. 1989. Creativity: what we are to measure? In Torrance, E. P., Glover, J.A., Ronning, R.R. and Reynolds, C.R. (Eds.) (1989). Handbook of creativity. Perspectives on individual differences (p. 3-32). New York; London: Plenum.## Cavanagh G, 1999. "Spirituality for managers: context & critique". Journal of organizational change management. 12(3). p 186-199.##Chan Kuo, 2011. "Toward a Synthesis Framework for the Study of Creativity in Education: An Initial Attempt". Educate. Vol 11. No1. p. 65-75.##Chan Kuo, Hsu, 2011. "Critical Review toward a Synthesis Framework for the Study of Creativity in Education: An Initial Attempt". Educate Journal. Vol 11. No 1.##Csikszentmihalyi Mihaly, Feldman. David Henry, Howard Gardner. 1994. Changing the world: a framework for the study of creativity. Praeger.##Csikszentmihalyi, M. 1999. Implications of a systems perspective for the study of creativity. In R. J. Sternberg (Ed.). Handbook of creativity. Cambridge: Cambridge University press. p 313-335##Edwards A., N. Pang, V. Shiu and C. Chan, 2010. "Review: The understanding of spirituality and the potential role of spiritual care in end-of-life and palliative care: a meta-study of qualitative research". Palliat Med 24: p 753. ##Ferrari Anusca, Romina Cachia and Yves Punie, 2009. Innovation and Creativity in Education and Training in the EU Member States: Fostering Creative Learning and Supporting Innovative Teaching Literature review on Innovation and Creativity in E;T in the EU Member States (ICEAC), Technical Note: JRC 52374.##Feist. Gregory J. 1998. "A meta-analysis of personality in scientific and artistic creativity", personality and social psychology review perssocpsychol rev , vol. 2, no. 4, pp. 290 309,.##Ginsburg, Golda S. Bronstein Phyllis, 2008. "Family Factors Related to Children's Intrinsic/Extrinsic Motivational Orientation and Academic Performance". Child Development. 64(5). p1461 – 1474.##Gruber, H.E. 1988. "The Evolving System Approach to Creative Work. Creativity". Research Journal. V1. p 27-51.##Hayes, J. R. 1989. Cognitive processes in creativity. In J. A. Glover, R. R. Ronning & C. R. Reynolds (Eds.), Handbook of creativity (pp. 135-145). New York: Plenum Press.##Kennedy J.E. and H. Kanthamani, 1995. "Association between Anomalous Experience and Artistic Creativity and Spirituality". The Journal of the American Society for Psychical Research. Volume 89. p 333-343.##Karlyn Adams, 2006. The Sources of Innovation and Creativity. National Center on Education and the Economy.##Mayer, R. E. 1999. "Fifty years of Creativity Research". In R.J. Sternberg (ed.) Handbook of Creativity, p. 449-460. London: Cambridge University Press.##Pike Robert W, 2002. Creative Training Techniques Handbook Third Edition. HRD Press Inc, Amherst, Massachusetts.##Politis, J. D. 2004. "Transformational and Transactional Leadership Predictors of the ‘Stimulant’ Determinants to Creativity in Organizational Work Environments the Electronic". Journal of Knowledge Management Volume 2 Issue 2. p 23-34,##Root-Bernstein, R. & Root-Bernstein, M. 1999. Sparks of Genius: The Thirteen Thinking Tools of the World’s Most Creative People. Houghton Mifflin: New York.##Sarogloua Vassilis, Coralie Buxanta & Jonathan Tilquina. 2008. "Positive emotions as leading to religion and spirituality". The Journal of Positive Psychology. Volume 3. Issue 3. ##Spooner. Marc, 2004. "Generating integration and complex understanding: exploring the use of creative thinking tools within interdisciplinary studies". Issues in integrative studies. vol 22.##Sternberg, R. J. and Lubart, T. I. 1991. "An investment theory of creativity and its development". Human Development, 34, 1-32.##Sternberg, R. J., & Lubart, T. I. 1996. "Investing in creativity". American Psychologist, 51(7). p 677–688. ##Sternberg, Robert & Todd Lubart. 1991. "An Investment Theory of Creativity and its Development". Human Development. V34. p 1-32.##Sternberg, Robert J, 1999. Handbook of Creativity. Cambridge CB2 2ru uk.##Sternberg, R. J., & Lubart, T. I. (1995). Defying the crowd. New York: Free Press.##Tanawat hirunyawipada. 2007. How componential factors and constraint enhance creativity in .the development of new product ideas, dissertation prepared for the degree of doctor of philosophy. University of north texas.##Thomas B. Ward. 2006. Creativity - A Handbook for Teachers. World Scientific Publishing Co. Pte. Ltd. ##Urban, K.K. 1991. "On the development of creativity in children". Creativity Research Journal. 4 (2). P 177-191.##______________. 2001 "The international handbook of giftedness and talent". Authors:K. A. Heller, F. J. Mönks, R. SubotnikRobert J. Ste,USA, Pergamon, p 490.##________________ 2003. Assessing Creativity: A Componential Model. Creativity: A Handbook for Teachers. AI - Girl TANT. Singapore Scientific Publishing.##_____________ 2011 http://klaus. urban. phil. unihannover. de/imperia/md/content/de/unihannover/phil/klaus_urban/##Ward, Thomas B. 2007. "Creative cognition as a window on creativity, Department of Psychology". Methods. 42. p28–37.##Weisberg, R. W. 1999. Creativityand knowledge: A challenge to theories. In R. J. Sternberg (Ed.), Handbook of creativity. P 226-250. Cambridge: Cambridge University press.##Wink, Paul; Dillon, Michele, 2008. "Religiousness, spirituality, and psychosocial functioning in late adulthood". Psychology of Religion and Spirituality. Vol S, 1. P 102-115.##Yasha aggarwal & neha bhatia, 2011. "Creativity and innovation in management". International Journal of Multidisciplinary Research. Vol.1 Issue 5. ISSN 2231 5780.## ##

درآمدی بر نقشه دانشی و معرفتی مدیریت اسلامی Introduction to knowledge map of Islamic management 1 1 چکیده نظریه‌ها در مدیریت گاهی در مقام حل مسائل سازمانی است، گاهی به‌دنبال نشان‌دادن تصویری از سازمان است و گاهی به منظور مستندسازی یک تجربه عملی و عینی است و گاهی نیز به‌دنبال فراهم‌آوردن چهارچوب‌ها و نقشه راه‌هایی برای تفکر و خود دانش مدیریت است. در این کرسی نظریه نقشه دانشی مدیریت اسلامی به‌مثابه چهارچوب‌بندی و ارائه نقشه راهی برای دانش مدیریت است. مسئله اصلی این پژوهش عبارت است از فقدان نقشه راه برای تئوری‌پردازی در حوزه مدیریت اسلامی که سبب انسجام نظری و کارآمدی عملی باشد؛ ازاین‌و، پنج سؤال کلیدی نیز در این پژوهش پاسخ داده می‌شود. سؤال اول: نظریه مختار در علم و معرفت علمی چیست؟ سؤال دوم: نظریه مختار در دین و معرفت دینی چیست؟ سؤال سوم: نظریه مختار در نسبت دین و علم اداره چیست؟ سؤال چهارم: نظریه مختار در روش‌شناسی مدیریت اسلامی چیست؟ سؤال پنجم: مسائل مدیریت اسلامی چیست؟ در این پژوهش انواع رویکرد‌ها در معرفت دینی بحث خواهد شد. نظریه دایره‌المعارفی در معرفت دینی، نظریه هرمنوتیکی فهم دینی و معرفت دینی، نظریه قبض و بسط تئوریک شریعت در معرفت دینی، نظریه گزیده‌گویی در معرفت دینی، نظریه معتزله و اشاعره در معرفت دینی و .... همچنین، انواع رویکرد‌ها به علم‌ الاداره اسلامی بررسی شد که از آن جمله می‌توان رویکرد استنباطی (تأسیسی و امضایی)، رویکرد تهذیب و تکمیل، رویکرد التقاطی، رویکرد تطبیقی را نام برد. در حوزه روش‌شناسی هم در زمینه منابع معرفت و هم درباره حجیت هرکدام از منابع و نحوه تحلیل معرفت بررسی شد. در زمینه مسائل مدیریت اسلامی می‌توان در سطح (ملی) حکومت و دولت، اخلاق کارگزاران نظام و فقه‌ السیاسه را مدنظر قرار داد. در سطح (تجارت) مالی و بازرگانی، اخلاق کسب و کار و فقه التجاره مدنظر است و در سطح (سازمان) اداری، اخلاق اداری و فقه الاداره موردنظر است. 2 Abstract Theories in management sometimes are in the process of solving organizational problems, sometimes looking for an image of an organization, and sometimes to document a practical and objective experience and sometimes to provide frameworks and a map of ways to think and manage knowledge itself. This article seeks to present a knowledge map of Islamic management as a framework for mapping and mapping the way for management knowledge. The main issue of this research is the lack of a road map for the theorizing in the field of Islamic management that would provide theoretical and practical coherence. Hence, five key questions are answered in this research. Question 1: What is the selected theory of science? Second question: What is selected theory in religion and religious knowledge? Third question: What is selected theory in relation to religion and science? Question 4: What is selected theory in the methodology of Islamic management? Question 5: What Is Islamic Management Issues? In this research, a variety of approaches to religious knowledge will be discussed. Encyclopedic theory in religious knowledge, hermeneutical theory of religious understanding and religious knowledge, bill theory and the theoretical expansion of Sharia in religious knowledge, selection theory in religious knowledge, Mu'tazilite and Ash'arist theory in religious knowledge. Also, a variety of approaches to Islamic management science were investigated, including the inferential approach (formalization and signing), the refinement and completion approach, the eclectic approach, and the comparative approach. In the field of methodology, both the sources of knowledge and the authority of each source and the way of knowledge analysis were examined. In terms of Islamic management issues, it is possible to consider at the national (state) level of government and government ethics of the system's agents and fegh of al-Sissa. At the level of trade, finance and commerce, business ethics and fegh are considered at the administrative level, administrative ethics, and management fegh. 129 141 2017/09/262017/10/212017/08/172017/10/82017/10/302017/09/10 1396/6/19 2018/01/92018/03/62018/01/92018/01/92018/03/62018/01/9 1396/10/19 وحید خاشعی Vahid Khashei استادیار و عضو هیئت علمی دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی. تهران ایران Vahid.khashei@gmail.com و Khashei@atu.ac.ir Keywords: Administrative fegh Business fegh government fegh کلیدواژه‌ها: نظریه دایره‌المعارفی فقه الاداره فقه التجاره فقه السیاسه. ##آلن اف. چالمرز. 1383. چیستی علم؛ درآمدی بر مکاتب علم‌شناسی فلسفی. ترجمه سعید زیبا‌کلام. تهران. سمت.##افجه ای، سید علی اکبر. 1385. مدیریت اسلامی. بی‌جا. جهاد دانشگاهی دانشگاه علامه طباطبایی (ره).##باقری، خسرو. 1387. هویت علم دینی؛ نگاهی معرفت‌شناسانه به نسبت دین با علوم انسانی. تهران. سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی##بستان (نجفی)، حسین؛ همکاران. 1387. گامی به‌سوی علم دینی؛ ساختار علم تجربی و امکان علم دینی. قم. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.##ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ‌ 1387. گامی به‌سوی علم دینی؛ روش بهره‌گیری از متون دینی در علوم اجتماعی. قم. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.##بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق (ع). 1391. گفتارهایی در علم دینی. بی‌جا. انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).##پاکتچی، احمد. 1391. روش تحقیق با تأکید بر علوم قرآن و حدیث. تهران. انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).##جمشیدی، محمد حسین. 1387. مبانی و روش‌شناسی تبیین. تهران. انتشارات دانشگاه امام صادق (ع). ##جوانعلی آذر، مرتضی. 1391. سیمای سازمان از نگاه اسلام در پرتوی استعاره امانت. تهران. انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).##جَودَت أبوالعینَین، جمیل. 2002. اصول الإداره من القرآن و السّنه. بی‌جا. دار و مکتبه الهلال.##جوادی آملی، عبدالله. 1389. منزلت عقل در هندسه معرفت دینی. قم. انتشارات مؤسسه اسراء. چاپ پنجم.##_____________ 1389. شریعت در آینه معرفت. قم. انتشارات مؤسسه اسراء. چاپ ششم.##خندان، علی اصغر. 1388. درآمدی بر علوم انسانی اسلامی. تهران. انشارات دانشگاه امام صادق (ع). ##دلشاد تهرانی، مصطفی. 1390. سیره نبوی دفتر سوم؛ سیره مدیریتی. تهران. انتشارات دریا. چاپ چهارم.##_____________. 1390. ارباب امانت: اخلاق اداری در نهج‌البلاغه. تهران. انتشارات دریا. چاپ دوازدهم.##_____________ 1390. دلالت دولت: آیین‌نامه حکومت و مدیریت در نهج‌البلاغه. تهران. انتشارات دریا. چاپ دوم.##_____________1390. رایت درایت: اخلاق مدیریتی در عهدنامه مالک اشتر. تهران. انتشارات دریا.##ذوالفقارزاده، محمد مهدی. 1389. درآمدی بر مدیریت صالحین: رویکردی آینده‌نگر. تهران. انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).##رجحان، سعید. 1390. مبانی استنباط در حقوق اسلامی و حقوق موضوعه. جلد اول و دوم و سوم. تهران. انتشارات دانشگاه امام صادق (ع). ##رشاد، علی اکبر. 1389. منطق فهم دین. تهران. انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. ##زریباف، سید مهدی. 1390. تحلیلی بر سیر شناخت و روش‌شناسی علم اقتصاد. تهران. انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).##سوزنچی، حسین. 1389. معنا، امکان و راهکارهای تحقق علم دینی. تهران. پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.##صدر، سید محمد باقر. 1408. اقتصادنا. لبنان. دارالتعارف للمطبوعات. ##علی پور، مهدی؛ حسنی، سید حمید رضا. 1389. پارادایم اجتهادی دانش دینی (پاد). بی‌جا. انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. چاپ دوم.##علی احمدی، علیرضا؛ علی احمدی، حسین. 1383. مبانی و اصول مدیریت اسلامی. تهران. تولید دانش.##قوامی، صمصام الدین. 1383. مدیریت از منظر کتاب و سنت. قم. دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری. ##گلشنی، مهدی. 1388. از علم سکولار تا علم دینی. تهران. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##مصباح یزدی، محمد تقی. 1379. پیش‌نیازهای مدیریت اسلامی. بی‌جا. مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).##معلمی، حسن. 1378. نگاهی به معرفت‌شناسی در فلسفه اسلامی. تهران. انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.##________ 1385. نگاهی به معرفت‌شناسی در فلسفه غرب. تهران. انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. ##________1386. پیشینه و پیرنگ معرفت‌شناسی اسلامی. تهران. انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.##میر معزی، سید حسین. 1390. نظام اقتصادی اسلام. تهران. سازمان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.##______________ 1390. فلسفه علم اقتصاد اسلامی. تهران. سازمان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.##______________ 1390. اقتصاد کلان با رویکرد اسلامی. تهران. سازمان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. ##نبوی، محمد حسن. 1375. مدیریت اسلامی. قم. دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.##نجاری، رضا. 1385. مبانی مدیریت اسلامی. بی‌جا. انتشارات دانشگاه پیام نور. ##نقی پورفر، ولی الله. 1382. مجموعه مباحثی از مدیریت در اسلام. تهران. مرکز مطالعات و تحقیقات مدیریت اسلامی.##____________ 1375. اصول مدیریت اسلامی و الگوهای آن. بی‌جا. انتشارات مرکز آموزش مدیریت دولتی.##هاشمیان، محمد حسین. 1391. استعاره راه، پرسش از هستی سازمان. تهران. انتشارات دانشگاه امام صادق(ع).## ##