Fundamental Researches on Humanities

fa تحقق مرجعیت علمی تمدن‌ساز انقلاب بازآرایی علوم انسانی با الگوی نظریه‌پردازی سیستمی-دینی Realizing the Civilization-Building Scientific Authority of the Revolution Reconfiguring the Humanities with the Model of Systemic-Religious Theorizing تخصصي Special پژوهشي Research تحقق تمدن نوین اسلامی و دستیابی به مرجعیت علمی، در گرو عبور از علوم انسانی سکولار غربی است که صرفاً بر پایه عقلانیت ابزاری و انسان‌شناسی مادی بنا شده‌اند. مسئله اصلی این پژوهش، چگونگی گذر از بحران ناکارآمدی ساختارهای موجود و ارائه روشی معتبر برای استخراج «نرم‌افزار اداره جامعه» از منابع دینی است. این تحقیق با روش تحلیلی-استنتاجی و بهره‌گیری از منطق «مدل‌سازی سیستمی»، ضمن نقد پارادایم‌های رقیب (رویکرد سکولار و رویکرد تهذیبی)، نظریه «نظریه‌پردازی سیستمی-دینی» را تبیین می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه علوم انسانی جدید در غرب با عبور از پوزیتیویسمِ خام، به مدل‌های چندبعدی (زیستی، روانی، اجتماعی و معنوی) روی‌آورده و نقش دین را در «معنابخشی» به زندگی پذیرفته‌اند، اما این توجه غالباً در سطح «کارکردی» و «روان‌شناختی» باقی مانده است. براساس مبانی حکمی و دیدگاه اندیشمندانی چون آیت‌الله مصباح یزدی، ضمن پذیرش دستاوردهای علمیِ غیرمعارض و پرهیز از نگاه یکپارچه به غرب، نقطه تمایز این پژوهش در گذار از «انسانِ نیازمند به معنا» به «انسان شبکه‌ای» است. در این پارادایم، انسان صرفاً به‌دنبال آرامش روانی نیست، بلکه موجودی تعریف می‌شود که سعادت او در گرو تنظیم دقیق اتصالات حقیقی با شبکه توحیدی و غیب است؛ اتصالاتی که نه با سلیقه‌های معنوی، بلکه با «نرم‌افزار وحیانی» و قوانین تکوینیِ عالم مدیریت می‌شوند. نتایج حاکی از آن است که با بهره‌گیری از «اجتهاد سیستمی» و فعال‌سازی ظرفیت‌های فقهی، می‌توان گزاره‌های دینی را به مدل‌های عملیاتی تبدیل کرد؛ راهبردی که شرط اصلی گذار از مصرف‌کنندگی دانش به تولید مرجعیت علمی تمدن‌ساز است.   The realization of the new Islamic civilization and the attainment of scientific authority depends on transcending Western secular humanities, which are built solely upon instrumental rationality and materialistic anthropology. The main problem of this research is how to move beyond the crisis of ineffectiveness in existing structures and to present a valid method for extracting the “software of governing society” from religious sources. This study, using an analytical–inferential method and drawing on the logic of “systemic modeling,” while critiquing rival paradigms (the secular approach and the purificatory approach), elucidates the theory of “systemic-religious theorizing.” The findings of the research show that although the modern humanities in the West, by moving beyond crude positivism, have turned to multidimensional models (biological, psychological, social, and spiritual) and have acknowledged the role of religion in “giving meaning” to life, this attention has mostly remained at a “functional” and “psychological” level. Based on philosophical foundations and the views of thinkers such as Ayatollah Mesbah Yazdi, while accepting non-contradictory scientific achievements and avoiding a monolithic view of the West, the distinguishing point of this study lies in the transition from the “human in need of meaning” to the “networked human.” In this paradigm, the human being is not merely seeking psychological calm; rather, he is defined as a being whose felicity depends on the precise regulation of real connections with the tawhidi and unseen network—connections that are governed not by spiritual tastes, but by the “revelatory software” and the ontological laws of the world. The results indicate that by utilizing “systemic ijtihad” and activating the capacities of fiqh, religious propositions can be transformed into operational models; a strategy that is the primary condition for moving from the consumption of knowledge to the production of a civilization-building scientific authority.  انسان شبکه‌ای, مدل نیازهای انسان, مدل‌سازی سیستمی, نظریه‌پردازی دینی, علوم انسانی اسلامی, مرجعیت علمی, تمدن نوین اسلامی. Networked human, model of human needs, systemic modeling, religious theorizing, Islamic humanities, scientific authority, new Islamic civilization. 69 109 http://frh.sccsr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-444-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hossein Golkar محمد حسین گلکار mhgolkar1355@gmail.com orcid.org/0009-0007-5709-8562 Yes Institute of Strategic Studies of Islamic Sciences and Teachings موسسه مطالعات راهبردی Mohammad Ali Golkar محمد علی گلکار golkarmohammadali@gmail.com No Institute of Strategic Studies of Islamic Sciences and Teachings موسسه مطالعات راهبردی Fatemeh Golkar فاطمه گلکار No Institute of Strategic Studies of Islamic Sciences and Teachings موسسه مطالعات راهبردی