دوره 10، شماره 3 - ( 9-1403 )
جلد 10 شماره 3 صفحات 245-209 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Moein Mehr S. An Exploration of Incorporating Divine Orientation
in Teaching Architectural Basic Design. فصلنامه تحقیقات بنیادین علوم انسانی 2024; 10 (3) :209-245
URL: http://frh.sccsr.ac.ir/article-1-654-fa.html
URL: http://frh.sccsr.ac.ir/article-1-654-fa.html
معین مهر صدیقه. تجربهای از بهکارگیری جهتگیری الهی،
در آموزش دروس پایه مقدمات طراحی معماری. فصلنامه تحقیقات بنیادین علوم انسانی. 1403; 10 (3) :209-245
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب
چکیده: (187 مشاهده)
باتوجهبه ضرورت احیای هویت اسلامی در آموزش معماری، این پژوهش به بررسی تجربه آموزشی نگارنده در دروس پایه «مقدمات طراحی معماری» میپردازد که در آن، جهتگیری الهی بهعنوان رویکردی تربیتی و مفهومی در فرآیند طراحی مورد استفاده قرار گرفته است. هدف اصلی پژوهش، تبیین چگونگی تأثیر مضامین الهی در تمرینهای طراحی و ارتقای تفکر معنوی دانشجویان است. مسئله اصلی این است که چگونه میتوان با بهرهگیری از مبانی الهی، آموزش طراحی را از سطح مهارت فنی فراتر برد و به بستری برای پرورش هویت فرهنگی و ایمانمحور تبدیل کرد. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر پژوهش در عمل و کاربردی است؛ بدینمعنا که نگارنده با طراحی تمرینهایی مفهومی و تحلیلی، زمینه تجربه معنادار دانشجویان را فراهم کرده و آثار آنان بهصورت کیفی تحلیل شده است. دادهها از طریق مشاهده، ثبت آثار و تحلیل محتوای نمادین جمعآوری گردیدهاند. یافتهها نشان میدهد که استفاده از مفاهیم الهی در طراحی دیوارنگارهها، موجب افزایش حس معناجویی، توجه به زیبایی قُدسی، و ارتقای توان تحلیل مفهومی در میان دانشجویان شده است. همچنین، تمرکز بر ارزشهای اسلامی در فرآیند طراحی، نگرش هویتمدار و مسئولیتپذیری فرهنگی را در دانشجویان تقویت کرده است. نتایج این پژوهش تأکید دارد که جهتگیری الهی میتواند بهعنوان رویکردی اثربخش در آموزش طراحی معماری، به تلفیق هنر، معنا و ایمان بینجامد و الگوی مناسبی برای طراحی تمرینهای دروس پایه در آموزش معماری فراهم آورد. درنهایت، پیشنهاد میشود چهارچوبی آموزشی طراحی گردد که در آن مفاهیم الهی، آیات قرآن، اسماءالحُسنی و هندسه قدسی به صورت نظاممند در محتوای دروس معماری گنجانده شود تا تربیت معمارانی متعهد به ارزشهای توحیدی تحقق یابد.
واژههای کلیدی: آموزش معماری، جهتگیری الهی، اسماء الحُسنی، هندسه اسلامی، تعلیموتربیت اسلامی، تمرینهای مقدمات طراحی معماری.
فهرست منابع
1. قرآن کریم.
2. نهجالبلاغه. 1378. محمد دشتی. تهران: انتشارات بقیهالله.
3. ابنعربی، محییالدین. 1383. کشف المعنی عن سِرّ اسماء الحُسنی. قم: انتشارات آیت اشراق.
4. بلخاری، حسن. ۱۳۹۲. حکمت هنر اسلامی. تهران: انتشارات سروش.
5. بیگزاده- شهرکی، حمیدرضا؛ کاظم مندگاری؛ روحالله مروتی؛ اباذر مهرعلی؛ محسن نیازی. 1400. جهتگیری الهی-فرهنگی در تدریس رشته معماری. چ ۱. قم: دفتر نشر معارف.
6. ثقفی، محمودرضا؛ فرهنگ مظفر و سیدمحسن موسوی. 1394. «بررسی تأثیر روش آموزش مشارکت مستقیم استاد و دانشجو بر فرایند یادگیری در درس مقدمات طراحی معماری». دوفصلنامه مرمت و معماری ایران. ۵(۱۰).
7. حُرّ عاملی، محمدبنحسن. 1409 ق. وسائل الشیعه. ج ۱۱. قم: آلالبیت.
8. رستمی، نرگس و سارا شفیعی. ۱۳۹۹. «تحلیل کاربرد نقوش هندسه اسلامی در طراحی معماری معاصر». نشریه هنرهای اسلامی. ۸ (۲): ۱۱-۲۸.
9. سلطانی، زهرا. ۱۳۹۴. «نقش ارزشهای اسلامی در آموزش طراحی معماری». فصلنامه هویت شهر. ۹ (۲): ۴۵-۵۸.
10. شجاعی، محمد. 1384. اسماء الحُسنی. تهران: انتشارات سروش.
11. شریعتنژاد، علی و عبدالله ساعدی. 1403. «شناسایی و تحلیل عوامل کلیدی موفقیت در تدریس با جهتگیری الهی و فرهنگ اسلامی در دانشگاههای کشور». فصلنامه علمی تربیت اسلامی. 19(۴۷).
12. شنکایی، مرضیه. 1381. بررسی تطبیقی اسمای الهی. تهران: انتشارات سروش.
13. صالحی، محمد و علی محمدی. ۱۴۰۰. «بررسی نقش ارزشهای الهی در آموزش هنر و معماری اسلامی». فصلنامه تعلیموتربیت اسلامی. ۱۲ (۴): ۲۳-۴۵.
14. صدر، مریم. ۱۴۰۰. «کاربست مفاهیم معنوی در طراحی فضاهای آموزشی». مجله مطالعات معماری اسلامی. ۱۲ (۴): ۶۳-۸۱.
15. کریمی، فاطمه. ۱۴۰۱. «نقش اسماء الحسنی در تقویت هویت دینی در آموزش عالی». پژوهش در تعلیموتربیت دینی. ۶ (۳)، ۷۵-۹۳.
16. کلینی، محمدبنیعقوب، ۱۳۹۵. الکافی. ج 1. ترجمه عباس بهنژاد. تهران: انتشارات آرایه.
17. مطهری، مرتضی. 1382. مجموعه آثار. ج 3. تهران: انتشارات صدرا.
18. مطهری، مرتضی. ۱۳۸۶. انسان و ایمان. تهران: انتشارات صدرا.
19. معینمهر، صدیقه. 1397. بنیانهای حیات پایدار در معماری محله. انتشارات جهاد دانشگاهی قزوین.
20. مظفر، فرهنگ؛ عبدالحمید نقرهکار؛ مهدی حمزهنژاد و صدیقه معینمهر. 1396. «معناشناسی حیات و سرزندگی در آموزههای اسلامی و بررسی تأثیر آن در محله». فصلنامه قطب علمی معماری اسلامی. ۵(۱).
21. مجلسی، محمدباقر. 1366. بحار الانوار. ج ۷. تهران: انتشارات اسلامیه.
22. موسوی، مهدی. ۱۳۹۸. «آموزش طراحی با الهام از مفاهیم اسماء الحسنی در مدارس هنر». مجله تعلیموتربیت اسلامی. ۹ (۲): ۲۷-۴۵.
23. نادری، فرزانه. ۱۴۰۰. «تحلیل تأثیر نقوش هندسی در پرورش خلاقیت دانشجویان معماری». پژوهش هنر. ۱۲ (۳): ۴۱-۶۰.
24. نقرهکار، عبدالحمید. 1387. درآمدی بر هویت اسلامی در معماری و شهرسازی. تهران: دفتر معماری و طراحی شهری، وزارت مسکن و شهرسازی، شرکت طرح و نشر پیام سیما.
25. نقرهکار، عبدالحمید. 1401. حکمت اسلامی در خلق آثار هنری معماری و شهرسازی. انتشارات صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران.
26. نقرهکار، سلمان و صدیقه معینمهر. 1399. «پیشنهاد راهکارهایی برای اثربخشی "آموزههای اسلامی بر دروس رشته معماری" نمونه موردی: دروس مقدمات طراحی معماری براساس چهار رویکرد مصوّب شورای تحولِ شورای عالی انقلاب فرهنگی (اسلامیسازی، بومیسازی، کارآمدی و روزآمدی)». فصلنامه قطب علمی معماری اسلامی. ۸(۳).
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
