دوره 10، شماره 3 - ( 9-1403 )
جلد 10 شماره 3 صفحات 91-51 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Javadi M, Emami S M. The potential of participatory action research to advance research based on Willing beings. فصلنامه تحقیقات بنیادین علوم انسانی 2024; 10 (3) :51-91
URL: http://frh.sccsr.ac.ir/article-1-660-fa.html
URL: http://frh.sccsr.ac.ir/article-1-660-fa.html
جوادی مجتبی، امامی سید مجتبی. ظرفیتهای اقدامپژوهی مشارکتجویانه برای راهبری پژوهش مبتنی بر هستیهای ارادی. فصلنامه تحقیقات بنیادین علوم انسانی. 1403; 10 (3) :51-91
بخش حکمرانی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز
چکیده: (212 مشاهده)
شکاف دانش اجتماعی از ساخت و پرداخت جامعه، ضربات مهلکی بر پیکره هر دو یعنی علوم اجتماعی و جامعه وارد میکند. پژوهش حاضر با طرح رویکرد جدیدی به این مسئله قدیمی، گامی در جهت حل آن برداشته است. بدینترتیب پس از تحلیل مسئله مذکور از چشماندازی عینی، چیستی علوم اجتماعی و همچنین چرایی ضرورت جامعهپردازی در طی فرآیند تولید آن تبیین شده و مبتنی بر آن، علوم اجتماعی بهمثابه دانش حکمت عملی معرفی شده است. سپس مبتنی بر این ماهیت، به چگونگی نظریهپردازی در علوم اجتماعی پرداخته و در این راستا رویکرد دانشپژوهی و روش اقدامپژوهی مشارکتجویانه تشریح شدهاند. در ادامه چگونگی نظریهپردازی و کار علمی مبتنی بر دانش حکمت عملی بررسی شده و دلالتها و ظرفیتهای اقدامپژوهی مشارکتجویانه برای این سنخ از پژوهشها طرح شده است. ظرفیتهایی مثل اقدام به تولید ابداعات انسانی و اجتماعی، ساخت تکاملی و تدریجی هستیهای ارادی و اجتماعی، توجه به تفکر طراحی در هستیهای ارادی و اجتماعی و استفاده از استعاره پزشکی در شیوه دانشپژوهی احصا شده و همچنین وجوه سازگاری چهارچوب دانشپژوهی مشارکتجویانه با دانش هستیهای ارادی روشن شد. سپس کوشش شد روش اقدامپژوهی مشارکتجویانه بهمثابه روشی در حیطه دانش حکمت عملی بازتعریف و با تکیه بر انجام پایاننامهها و رسالههای دانشجویی ارائه شود. درنهایت ضمن مرور انتقادی ادبیات داخلی در حوزه روش مذکور، هویت جدید پژوهش و پژوهشگری در تولید علوم اجتماعی بومی و نافع صورتبندی شده است.
واژههای کلیدی: دانش هستی ارادی، دانش حکمت عملی، اقدامپژوهی مشارکتجویانه، نظریهپردازی همراه جامعهپردازی.
فهرست منابع
1. احمدی، علی و سوسن کشاورز. 1395. «تحلیل تطبیقی بنیادهای معرفتشناختی اقدامپژوهی از منظر فلسفه انتقادی و تفسیری». تأملات فلسفی. 16(6).
2. احمدیزاده، محمد و علی امینیان. 1402. «کنش اختیاری و مبادی صدور آن در نظریه عمل علامه طباطبایی». روششناسی علوم انسانی. 115(2).
3. اسلامیتنها، اصغر و نعمتالله کرماللهی. 1394. «روش تحقیق اقدامپژوهی در علوم اجتماعی». عیار پژوهش در علوم انسانی. 12(6).
4. ایمان، محمدتقی و سعیده گروسی. 1385. «تحقیق اقدامی مشارکتی (تسهیلگر تحولات مشارکتجو)». روششناسی علوم انسانی. 12 (47).
5. بازرگان، زهرا. 1371.« پژوهش ضمن عمل، روشی کارآ برای تحقیق در علوم انسانی». روانشناسی و علوم تربیتی. 50 (15).
6. بازرگان، عباس. 1372. «اقدامپژوهی و کاربرد آن در تعلیموتربیت». تعلیموتربیت. 35-36 (9).
7. بلیکی، نورمن. 1400. طراحی پژوهشهای اجتماعی. ترجمه حسن چاوشیان. تهران: نشر نی.
8. بوذرینژاد، یحیی. 1399. روششناسی حکمت عملی. تهران: مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.
9. پارسانیا، حمید. 1386. هفت موج اصلاحات: نسبت تئوری و عمل. قم: مؤسسه بوستان کتاب.
10. پارسانیا، حمید. 1387. «رئالیسم انتقادی حکمت صدرایی». فصلنامه علمی پژوهشی علوم سیاسی. 42(11): 93-30.
11. پویا، علیرضا و امیرحسین اخروی. 1388. «راهبرد کیفی پژوهش عملی مفهوم، پارادایم، نوعشناسی و مباحث تکمیلی». مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات. 80 (20).
12. حاجیاسمعیلی، سمیه. 1399. «مبانی فلسفی اقدامپژوهی فمینیستی». عیار پژوهش در علوم انسانی. 17 (9).
13. حسنی، سیدحمیدرضا و سیدهادی موسوی. ۱۴۰۰. نظریه، نیازسنجی و علوم انسانی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
14. حسنی، سیدحمیدرضا و هادی موسوی. ۱۳۹۸. جایگاهشناسی حکمت عملی: در جستوجوی علوم انسانی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی (سمت).
15. خامنهای، سیدعلی. 1391. «بیانات مقام معظم رهبری در دیدار شرکتکنندگان در ششمین همایش ملی نخبگان جوان». 12/07/1391.
16. خمینی، سیدروحالله. 13۹۲ [۱۳۶۳]. تقریرات فلسفه. ج ۳. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س).
17. داناییفرد، حسن. 1397. «مناقشه بر سر کاربردینبودن دانش دانشگاهی: بهسوی نظریه ساخت اجتماعی بهرهبرداری از دانش». سیاست علم و فناوری. ۱۱(۱): ۳۹-۵۳.
18. داناییفرد، حسن. 1392. روششناسی نظریهپردازی بر مبنای پژوهش مشارکتجویانه در علوم اجتماعی. تهران: صفار.
19. داوری اردکانی، رضا. 1380. تمدن و تفکر غربی. تهران: ساقی.
20. رهبری، لادن. 1391. «انسانشناسی بهمثابه علم رهاییبخش؛ پیوند نظریه و عمل در پژوهش عملی مشارکتی». پژوهشهای انسانشناسی ایران. 4 (2).
21. زندوانیان، احمد؛ محسن عیسوی و حسن جعفریاحمدآبادی. 1390. «مطالعه بنیادهای فلسفی روش تحقیق اقدامپژوهی-معلم پژوهنده». عیار پژوهش در علوم انسانی. 5 (3).
22. سوزنچی کاشانی، ابراهیم. 1400. زندگی علمی درهم تنیدگی با جامعه و تئوریپردازی در علوم اجتماعی. تهران: رسا.
23. شهگلی، احمد. 1398. «مبادی عمل از دیدگاه فارابی و ملاصدرا». آموزههای فلسفه اسلامی. 24 (2).
24. طباطبایی، سیدجواد. 1396. زوال اندیشه سیاسی در ایران. تهران: مینوی خرد.
25. عابدی، احمد؛ علیرضا شواخی و بتول جعفریهرندی. 1386. «روششناسی اقدامپژوهی و کاربرد آن در پژوهشهای علوم رفتاری». روششناسی علوم انسانی. 51 (13).
26. علیپور، فرهاد و محمد ذاکری. 1399. «اقدامپژوهی در سازمانها الگویی برای بهبود، تغییر و یادگیری». تحول اداری. 61 (13).
27. علوی، عطیهسادات؛ سعید بهشتی و شیرین رشیدی. 1400. «تربیت مدنی و مبانی عقلی آن در اندیشه فارابی». عقل و دین. 25 (2).
28. فارابی، ابونصر محمدبنمحمد. 1361. اندیشههای اهل مدینه فاضله. ترجمه سیدجعفر سجادی. تهران: کتابخانه طهوری.
29. فارابی، ابونصر محمدبنمحمد. 1364. احصاءالعلوم. ترجمه حسین خدیو جم. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی. تاریخ اصلی کتاب: 339 ق.
30. فارابی، ابونصر محمدبنمحمد. 1382. فصول منتزعه. ترجمه حسن ملکشاهی. تهران: سروش.
31. قاضینوری، سیدسپهر. 1400. «مرجعیت علمی چه نیست؟ سخنرانی در نشست مجازی مرجعیت علمی: از مفهوم تا تحقق». مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور.
32. قانعیراد، سیدمحمدامین. 1395. «مصاحبه چگونگی کاربردیسازی علوم انسانی و اجتماعی». مصاحبه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.
33. محسنیانراد، مهدی. 1393. در حسرت فهم درست: روایت 42 سال پژوهش ارتباطی در ایران. تهران: سیمای شرق.
34. محسنیانراد، مهدی. 1398. «روند پژوهش ارتباطی در ایران». سخنرانی، قابل دسترسی در دو آدرس:https://b2n.ir/h96780 , https://b2n.ir/z11423.
35. محمدپور، احمد. 1389. ضد روش: منطق و طرح در روششناسی کیفی. تهران: جامعهشناسان.
36. مکولی، جان؛ ژوآنی دبرلی و فیل جانسون. 1389. نظریه سازمان: نگاهها و چالشها. ترجمه حسن داناییفرد و حسین کاظمی. تهران: دانشگاه امام صادق (ع).
37. منصوری، رضا. 1391. «مفهوم علم نوین، علم سنتی و موانع توسعه در ایران»، سخنرانی در مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، قابل دسترسی در آدرس: https://www.olgou.ir/index.php/fa/dr-mansouri.
38. موسوی، هادی و سیدحمیدرضا حسنی. 1400 الف. هستی ارادی: هستیهای اجتماعی. ج ۱. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
39. موسوی، هادی و سیدحمیدرضا حسنی. 1400 ب. هستی ارادی: دانش هستیهای ارادی. ج ۲. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
40. مهدوی کنی، محمدرضا. 1393. تطورات فکری گذشته، رویکرد آینده در بیان و بنان مؤسس دانشگاه امام صادق (علیه السلام). تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق علیه السلام.
41. مهرمحمدی، محمود. 1379. «اقدامپژوهی: رویکردی مؤثر در حرکت نظامهای پژوهشی انسانی-اجتماعی بهسوی تعادل». مدرس علوم انسانی. 14 (4).
42. نمازی، محمد و سیدروحاله موسوینژاد. 1395. «بررسی کاربرد پژوهشهای اقدامی در حسابداری». مطالعات حسابداری و حسابرسی. 19 (5).
43. نوری، محمدعلی. 1400. «اندیشه فارابی درباره ماهیت و کارکرد عقل نظری و عقل عملی». دوفصلنامه علمی هستی و شناخت. 15 (1).
44. نوری، محمدعلی. 1401. «جایگاه حکمت عملی در طبقهبندی دانشها از دیدگاه فارابی». دوفصلنامه علمی هستی و شناخت. 17(1).
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
