دوره 11، شماره 2 - ( 6-1404 )
جلد 11 شماره 2 صفحات 206-169 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Akbarinejad S, Karimi R, rezaei S. Facilitative Parenting for Fostering Four-Dimensional Thinking in Children Under 7: A Critical-Comparative Analysis within the Horizon of Humanities Transformation. فصلنامه تحقیقات بنیادین علوم انسانی 2025; 11 (2) :169-206
URL: http://frh.sccsr.ac.ir/article-1-687-fa.html
URL: http://frh.sccsr.ac.ir/article-1-687-fa.html
اکبری نژاد سعیده، کریمی روح الله، رضایی صادق. تسهیلگری والدین در پرورش تفکر چهارگانه کودکان زیر هفت سال: خوانشی در افق تحول علوم انسانی
با رویکرد تحلیل انتقادی ـ تطبیقی. فصلنامه تحقیقات بنیادین علوم انسانی. 1404; 11 (2) :169-206
چکیده: (2 مشاهده)
در افق تحول علوم انسانی و مواجهه با پیچیدگیهای معرفتی، شناختی و اجتماعی عصر حاضر، بازسازی زیرساختهای معرفتی، مستلزم بازنگری در فرآیندهای بنیادین انسانساز و بازتعریف ساختارهای تربیتی از همان سالهای اولیه زیستِ کودک است. این پژوهش با این پرسش بنیادین آغاز میشود که چرا علیرغم ضرورتهای تحول در ساختارهای فکری، رویکردهای برجسته جهانی در پرورش تفکر (فلسفه برای کودکان، رجیامیلیا و مونتسوری) در بسیاری از موارد، هنوز وابستگی ساختاری به بسترهای رسمی آموزشی دارند؟ با استفاده از روش تحلیل انتقادی-تطبیقی بر پایه چهارچوب بردی، این مطالعه به واکاوی شکاف موجود میان ظرفیتهای بالقوه تفکر چهارگانه (انتقادی، خلاق، مراقبتی، مشارکتی) و محدودیتهای عملیاتی رویکردهای موجود با وجود دستاوردهای مهم این رویکردها، میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که تمرکز بر بستر رسمی و ابزارهای تخصصی، موجب بروز یک «خلأ پارادایمیک» در خانواده شده است؛ بهگونهای که نقش والدین از یک کنشگر در پرورش تفکر، به یک نقش حاشیهای و حمایتی تقلیل یافته است. این پژوهش با تبیین پارادایم «والد تسهیلگر»، ضرورت گذار از مدلهای انتقالمحور بهسوی مدلهای همرشدی در بستر خانواده را بهعنوان یک ضرورت معرفتشناختی برای تحقق تحول در علوم انسانی مطرح میکند.
واژههای کلیدی: تسهیلگری والدین، تفکر چهارگانه، رهیافت خانوادهمحور، تحلیل انتقادی-تطبیقی، کودکان زیر هفت سال، تحول علوم انسانی.
فهرست منابع
1. اریه، فیلیپ (۱۳۹۸). قرنهای کودکی: تاریخ اجتماعی زندگی خانوادگی (ترجمه زینبسادات غنی). تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان. (اثر اصلی منتشر شده در ۱۹۶۲).
2. بهشتی، سعید (۱۳۹۵). تأملی در فلسفه تعلیموتربیت اسلامی. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی.
3. خسروپناه، عبدالحسین (۱۳۹۵). انتظارات بشر از دین. قم: انتشارات معارف.
4. رشتچی، مژگان (۱۳۹۷). اصول تسهیلگری. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
5. کریمی، روحالله (۱۳۹۹). تحول مفهوم کودکی از نیمهانسان تا انسان کامل. فصلنامه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، ۱۲ (۴)، ۸۹-۱۱۰.
6. موحد ابطحی، سیدمحمدتقی (1401). الزامات نهادی مدیریتی تحوّل علوم انسانی در گام دوم انقلاب تحلیلی برمبنای عقلانیت نقّاد. مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، 26(92)، 533-556.
7. Acker, M. (2016). The art and science of facilitation. Toronto, Canada: Practice Press.
8. Baumrind, D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use. The Journal of Early Adolescence, 11(1), 56-95. [DOI:10.1177/0272431691111004]
9. Bereday, G. Z. F. (1964). Comparative method in education. New York, NY: Holt, Rinehart and Winston.
10. Biesta, G. (2013). The beautiful risk of education. Boulder, CO: Paradigm Publishers.
11. Cullen, E., Carr, A., Dinca, M., Rogers, R., & Downes, M. (2025). Family communication and everyday executive function in preschool children. Early Child Development and Care, 195(5-6), 513-528. [DOI:10.1080/03004430.2025.2514557]
12. Darling, N., & Steinberg, L. (1993). Parenting style as context: An integrative model. Psychological Bulletin, 113(3), 487-496. [DOI:10.1037/0033-2909.113.3.487]
13. Davey Chesters, S. (2012). The Socratic classroom: Reflective thinking through collaborative inquiry. Rotterdam, Netherlands: Sense Publishers. [DOI:10.1007/978-94-6091-855-1]
14. Dewey, J. (1916). Democracy and education: An introduction to the philosophy of education. New York, NY: Macmillan.
15. Edwards, C., Gandini, L., & Forman, G. (Eds.). (1998). The hundred languages of children: The Reggio Emilia approach-Advanced reflections (2nd ed.). Greenwich, CT: Ablex Publishing.
16. Freire, P. (2000). Pedagogy of the oppressed (30th anniversary ed.). New York, NY: Continuum. (Original work published 1970).
17. Grolnick, W. S., & Pomerantz, E. M. (2009). Issues and challenges in studying parental control: Toward a new conceptualization. Child Development Perspectives, 3(3), 165-170. [DOI:10.1111/j.1750-8606.2009.00099.x]
18. Healy, K. L., Sanders, M. R., & Iyer, A. (2015). Facilitative parenting and children's social, emotional and behavioural adjustment. Journal of Family Studies, 21(3), 243-259. [DOI:10.1080/13229400.2015.1046557]
19. Hunter, D. (2007). The art of facilitation: How to create group transformation. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
20. Kaner, S. (2014). Facilitator's guide to participatory decision-making (3rd ed.). San Francisco, CA: Jossey-Bass.
21. Lillard, A. S. (2017). Montessori: The science behind the genius (3rd ed.). New York, NY: Oxford University Press.
22. Lipman, M. (1988). Philosophy Goes to School: Teaching Critical Thinking Through Children's Literature. Philadelphia: Open Court
23. Lipman, M. (2003). Thinking in education (2nd ed.). Cambridge, UK: Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CBO9780511840272]
24. Lipman, M., Sharp, A. M., & Oscanyan, F. S. (1980). Philosophy in the classroom (2nd ed.). Philadelphia, PA: Temple University Press.
25. Malaguzzi, L. (1994). Your image of the child: Where teaching begins. Child Care Information Exchange, 3, 52-61.
26. Montessori, M. (1949). The absorbent mind. Madras, India: Theosophical Publishing House.
27. Montessori, M. (1994). The discovery of the child (M. J. Costelloe, Trans.). New York, NY: Ballantine Books.
28. Nirapun, S., Pookboonmee, R., Nookong, A., & Chansatitporn, N. (2025). Effects of a parenting skills training program on executive function in children two to five years: A quasi-experimental study. Pacific Rim International Journal of Nursing Research, 29(2), 369-383. [DOI:10.60099/prijnr.2025.272059]
29. Noddings, N. (2003). Caring: A feminine approach to ethics and moral education (2nd ed.). Berkeley, CA: University of California Press. (Original work published 1984).
30. Nussbaum, M. C. (2010). Not for profit: Why democracy needs the humanities. Princeton, NJ: Princeton University Press.
31. Phillips, D., & Schweisfurth, M. (2014). Comparative and international education: An introduction to theory, method and practice (2nd ed.). London, UK: Bloomsbury.
32. Piaget, J. (1952). The origins of intelligence in children (M. Cook, Trans.). New York, NY: International Universities Press. [DOI:10.1037/11494-000]
33. Paley, B., & Hajal, N. J. (2022). Conceptualizing emotion regulation and coregulation as family-level phenomena. Clinical Child and Family Psychology Review, 25, 19-43. [DOI:10.1007/s10567-022-00378-4]
34. Pinquart, M. (2017). Associations of parenting dimensions and styles with externalizing problems of children and adolescents: An updated meta-analysis. Developmental Psychology, 53(5), 873-932. [DOI:10.1037/dev0000295]
35. Steiner-Khamsi, G. (2014). Cross-national policy borrowing: Understanding reception and translation. Asia Pacific Journal of Education, 34(2), 153-167. [DOI:10.1080/02188791.2013.875649]
36. Trilling, B., & Hood, P. (1999). Learning, technology, and education reform in the knowledge age. Educational Technology, 39(3), 5-18.
37. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
