دوره 10، شماره 4 - ( 12-1403 )
جلد 10 شماره 4 صفحات 73-39 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Gaeini A, Nikbakht R. Organizational and Managerial Aesthetics through the Lens of Transcendental Wisdom (or Hekmate Motaalieh). فصلنامه تحقیقات بنیادین علوم انسانی 2025; 10 (4) :39-73
URL: http://frh.sccsr.ac.ir/article-1-670-fa.html
URL: http://frh.sccsr.ac.ir/article-1-670-fa.html
گائینی ابوالفضل، نیکبخت رضا. زیباییشناسی در سازمان و مدیریت از منظر حکمت متعالیه. فصلنامه تحقیقات بنیادین علوم انسانی. 1403; 10 (4) :39-73
پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
چکیده: (78 مشاهده)
این مقاله با رویکردی نظری-فلسفی، به تبیین امر زیبا و تجربه زیباییشناختی از منظر حکمت متعالیه و عرفان اسلامی و بررسی دلالتهای آن برای سازمان و مدیریت در «عصر مفهومی» میپردازد. مسئله محوری پژوهش این است که: ماهیت تجربه زیباییشناختی چیست؛ حکم به زیبایی چگونه میتواند ناظر به واقع باشد؛ نقش فاعل شناسا در این تجربه چیست و براساس متافیزیک الهیاتی صدرایی، امر زیبا چگونه تبیین میشود و چه پیامدی برای فهم و طراحی سازمان و مدیریت دارد؟ پژوهش با روش اسنادی و استدلال قیاسی-تحلیلی، ضمن مرور تحول تاریخی زیباییشناسی و گذار از عقلانیت ابزاری به نگاه زمینهای، استعاری و معنابنیاد در مدیریت، دستگاه هستیشناسی و معرفتشناسی حکمت متعالیه را بهمثابه چهارچوب تفسیر امر زیبا بهکار میگیرد. در این چهارچوب، جهان و انسان تجلی اسماء حسنای الهی دانسته میشوند و قوه خیال، فاعل قریب زیبایی و مجرای تنزّل و تعرّج اسماء در عالم اجتماعی است. امر زیبا حاصل وحدت طولی عقل (کانون آگاهی)، قلب (کانون شهود) و تجربه حسی است و به احساس والا، خلاقیت و رازگشایی از اسماء مکنون الهی میانجامد. بر این مبنا، سازمان بهمثابه کنش استعاری امر زیبا و مداخلات مدیریتی بهمنزله کنشهای خلاقانهای صورتبندی میشوند که میتوانند در سیر صعودی نفس، والایی سازمانی سرشار از تحول، عشق و معنا پدید آورند یا در سیر نزولی، روابط برتریطلبانه و پوچانگارانه را بازتولید کنند. نتیجه آنکه زیباییشناسی، صرفاً امری حاشیهای یا سلیقهای در سازمان نیست، بلکه معیاری هستیشناختی و معرفتشناختی برای سنجش کیفیت وجودی سازمان و مدیریت و چهارچوبی برای بازتعریف فرهنگ، رهبری و مزیت رقابتی در عصر مفهومی بهشمار میرود. ادراک زیبایی از مسیر تجربه حسی و قوه خیال محیطهای کاریای را پیشنهاد میدهد که الهامبخش، معنادار و زیباشناختی باشند؛ نه صرفاً کارکردی و رهبرانی که سازمان را ساختار اداری نبینند، بلکه آن را مأموریتی معنادار و تحولآفرین تجربه کنند.
فهرست منابع
1. قرآن کریم.
2. ابنسینا. 1953. رسالة فی العشق. استانبول: دانشکده ادبیات.
3. ابنسینا. 1379. النجاة من الغرق فی بحر الضلالات. تهران: دانشگاه تهران.
4. عطایی آشتیانی، زهره. 1385. «زیباییشناسی در تحلیل جنسیتی فمینیسم». مطالعات راهبردی زنان، 32: 166-201.
5. پیراوی ونک، مرضیه. ۱۳۹۱. «همراه با صدرا در ساحت خیال و مرگ». فصلنامه پژوهشهای فلسفی-کلامی، ۱۴ (۱): ۷۵-۹۶.
6. پینک، دانیل اچ. ۱۳۹۷. ذهن کامل نو: گذار از عصر اطلاعاتی به عصر مفهومی. ترجمه رضا امیررحیمی. تهران: انتشارات کندوکاو.
7. چیتیک، و. 1385. عوالم خیال ابنعربی و مسئلهٔ اختلاف ادیان. ترجمه ق. کاکایی. تهران: هرمس.
8. حکمت، پ. و بابایی. ع. ۱۳۸۹. زیباییشناسی در مکتب ملاصدرا. تهران: مولی.
9. حکمتمهر، محمدمهدی. ۱۳۹۴. «حکمت زیبایی براساس فلسفه صدرایی». قبسات، ۲۰ (۷۸): ۱۳۹-۱۷۰.
10. رحیمی. 1397. «فراتحلیل چالشهای محیط آموزش عالی در قرن بیستویکم بهعنوان الگوی جهتگیری برنامههای درسی». دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، 9(17): 115-166.
11. شفیعی مهرداد، م.، و منطقی، م. 1393. «توسعه فناوری در عصر مفهوم: تعاریف، مفاهیم و الزامات. توسعه فناوری صنعتی اطلاعات»، 23: 1-9.
12. صدرالدین شیرازی، محمدبنابراهیم. ۱۴۱۰ ق. الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة. جلد ۷. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
13. صدرالدین شیرازی، م. 1360. اسرار الآیات. م. خواجوی، مترجم. تهران: انجمن حکمت و فلسفه.
14. صدرالدین شیرازی، م. 1380. المبدأ و المعاد. س. آشتیانی، مترجم. قم: بوستان کتاب.
15. علمیسول، محمدکاظم و لعلصاحبی، طوبی. ۱۳۹۲. «نگاه وجودی ملاصدرا به علم». پژوهشهای هستیشناختی، ۲ (۳): ۸۷-۱۰۰.
16. عیدی، محمد. ۱۳۹۸. «بررسی تطبیقی جنبههای معناشناسی و هستیشناسی زیبایی از منظر ابنسینا و ملاصدرا». فصلنامه الهیات هنر، ۷ (۱۵): ۴۵-۶۸.
17. فارابی، ا. ن. 1997. السیاست المدنیة. بیروت: مکتبة الهلال.
18. فیاض، م. 1386. مبانی زیباییشناسی. تهران: سمت.
19. محمودی، سیدنورالدین. ۱۴۰۰. «بررسی هستی و چیستی "هنر متعالی" از منظر حکمت متعالیه». دوفصلنامه پژوهشهای مابعدالطبیعی، ۲ (۴): ۱-۲۶.
20. هاشمینژاد، ح.، و نعمتی، س. 1390. «زیباییشناسی در فلسفهٔ صدرالمتألهین». نشریهٔ فلسفه، 137-161.
21. شفیعی مهرداد، م.، و منطقی، م. 1393. «توسعه فناوری در عصر مفهوم: تعاریف، مفاهیم و الزامات». توسعه فناوری صنعتی اطلاعات، 23: 1-9.
22. قرآن کریم.
23. ابنسینا. 1953. رسالة فی العشق. استانبول: دانشکده ادبیات.
24. ابنسینا. 1379. النجاة من الغرق فی بحر الضلالات. تهران: دانشگاه تهران.
25. عطایی آشتیانی، زهره. 1385. «زیباییشناسی در تحلیل جنسیتی فمینیسم». مطالعات راهبردی زنان، 32: 166-201.
26. پیراوی ونک، مرضیه. ۱۳۹۱. «همراه با صدرا در ساحت خیال و مرگ». فصلنامه پژوهشهای فلسفی-کلامی، ۱۴ (۱): ۷۵-۹۶.
27. پینک، دانیل اچ. ۱۳۹۷. ذهن کامل نو: گذار از عصر اطلاعاتی به عصر مفهومی. ترجمه رضا امیررحیمی. تهران: انتشارات کندوکاو.
28. چیتیک، و. 1385. عوالم خیال ابنعربی و مسئلهٔ اختلاف ادیان. ترجمه ق. کاکایی. تهران: هرمس.
29. حکمت، پ. و بابایی. ع. ۱۳۸۹. زیباییشناسی در مکتب ملاصدرا. تهران: مولی.
30. حکمتمهر، محمدمهدی. ۱۳۹۴. «حکمت زیبایی براساس فلسفه صدرایی». قبسات، ۲۰ (۷۸): ۱۳۹-۱۷۰.
31. رحیمی. 1397. «فراتحلیل چالشهای محیط آموزش عالی در قرن بیستویکم بهعنوان الگوی جهتگیری برنامههای درسی». دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، 9(17): 115-166.
32. شفیعی مهرداد، م.، و منطقی، م. 1393. «توسعه فناوری در عصر مفهوم: تعاریف، مفاهیم و الزامات. توسعه فناوری صنعتی اطلاعات»، 23: 1-9.
33. صدرالدین شیرازی، محمدبنابراهیم. ۱۴۱۰ ق. الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة. جلد ۷. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
34. صدرالدین شیرازی، م. 1360. اسرار الآیات. م. خواجوی، مترجم. تهران: انجمن حکمت و فلسفه.
35. صدرالدین شیرازی، م. 1380. المبدأ و المعاد. س. آشتیانی، مترجم. قم: بوستان کتاب.
36. علمیسول، محمدکاظم و لعلصاحبی، طوبی. ۱۳۹۲. «نگاه وجودی ملاصدرا به علم». پژوهشهای هستیشناختی، ۲ (۳): ۸۷-۱۰۰.
37. عیدی، محمد. ۱۳۹۸. «بررسی تطبیقی جنبههای معناشناسی و هستیشناسی زیبایی از منظر ابنسینا و ملاصدرا». فصلنامه الهیات هنر، ۷ (۱۵): ۴۵-۶۸.
38. فارابی، ا. ن. 1997. السیاست المدنیة. بیروت: مکتبة الهلال.
39. فیاض، م. 1386. مبانی زیباییشناسی. تهران: سمت.
40. محمودی، سیدنورالدین. ۱۴۰۰. «بررسی هستی و چیستی "هنر متعالی" از منظر حکمت متعالیه». دوفصلنامه پژوهشهای مابعدالطبیعی، ۲ (۴): ۱-۲۶.
41. هاشمینژاد، ح.، و نعمتی، س. 1390. «زیباییشناسی در فلسفهٔ صدرالمتألهین». نشریهٔ فلسفه، 137-161.
42. شفیعی مهرداد، م.، و منطقی، م. 1393. «توسعه فناوری در عصر مفهوم: تعاریف، مفاهیم و الزامات». توسعه فناوری صنعتی اطلاعات، 23: 1-9.
43. Agosto, V., & Westberry, G. 2020. "The aesthetic pursuit of educational leadership for social justice: Grace in the struggle." In Handbook on promoting social justice in education. pp. 803-824.
44. Alvesson, M., & Sköldberg, K. 2009. Reflexive methodology: New vistas for qualitative research. 2nd ed. Sage.
45. Aquinas, T. 1981. Summa Theologica .Fathers of the English Dominican Province, Trans.. Christian Classics. Original work published 1265-1274.
46. Aristotle. 1996. Poetics. M. Heath, Trans. Penguin Classics.
47. Augustine. 2003. On Christian teaching. Oxford University Press.
48. Avicenna. 2005. The metaphysics of The Healing. M. Marmura, Trans.. Brigham Young University Press.
49. Azimi, B. S., Alvedari, H., & Nia, S. H. 2016. Studying effects of aesthetic leadership on customer experience management in Karaj chain stores, Iran. In Proceedings of the 8th International Knowledge Management Conference. Tehran, Iran.
50. Baumgarten, A. G. 1750/2007. Aesthetica. Georg Olms.
51. Baumgarten, A. G. 2007. Reflections on poetry. K. Aschenbrenner & W. B. Holther, Trans.. University of California Press.
52. Carnes, K. 2008. Aesthetics and the problem of sensory knowledge. Routledge.
53. Carroll, N. 2001. Beyond aesthetics: Philosophical essays. Cambridge University Press.
54. Cassirer, E. 1951. The philosophy of the Enlightenment. Princeton University Press.
55. Graham, G. 1997. Philosophy of the arts: An introduction to aesthetics. Routledge.
56. Guven, E., & Polat, S. 2016. Aesthetic leadership perceptions of high school students regarding their teachers. Journal of Education and Training Studies, 4(11): 109-118.
57. Hansen, H., Ropo, A., & Sauer, E. 2007. Aesthetic leadership. The Leadership Quarterly, 18(6), 544-560.
58. Kallás, A., & Smircich, L. 1999. Poetic logic in organizational research. In S. Linstead & H. Höpfl (Eds.), The aesthetics of organization (pp. 77-95). Sage.
59. Ketelle, D., & Lin, B. 2019. Aesthetic leadership and school leadership preparation: Cultivating aesthetic awareness through an arts-based leadership development curriculum. AASA Journal of Scholarship & Practice, 16(2): 17-25.
60. Lamarque, P. 2003. Aesthetics and the philosophy of art. In J. Levinson (Ed.), The Oxford handbook of aesthetics (pp. 1-24). Oxford University Press.
61. Linstead, S., & Höpfl, H. (Eds.). 2000. The aesthetics of organization. Sage.
62. Mulla Sadra, Sadr al-Din Muhammad. (1981). Al-Shawahid al-Rububiyyah fil-Manahaj Al-Sulukiyya. Markaz-i Nashr-i Danishgahi .
63. Plato. 1997. Complete works (J. M. Cooper, Ed.). Hackett.
64. Rahman, F. 1975. The philosophy of Mulla Sadra. SUNY Press.
65. Rizvi, S. H. 2009. Mulla Sadra and metaphysics. Routledge.
66. Scruton, R. 2009. Beauty. Oxford University Press.
67. Stecker, R. 2010. Aesthetics and the philosophy of art: An introduction (2nd ed.). Rowman & Littlefield
68. Strati, A. 1999. Organization and Aesthetics. Sage.
69. Suhrawardi. 1999. The philosophy of illumination. J. Walbridge & H. Ziai, Trans.. Brigham Young University Press
70. Taylor, S., & Hansen, H. 2005. Finding form: Looking at the field of organizational aesthetics. Journal of Management Studies, 42 (6): 1211-1231
71. Wittwer, S. 2004. Aesthetic value and human cognition. De Gruyter.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
