Volume 11, Issue 3 (12-2025)
فصلنامه تحقیقات بنیادین علوم انسانی 2025, 11(3): 190-190 |
Back to browse issues page
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
ghasemi A, hemati H. Rereading the Concept of Islamic Education in the Light
of the Process and Product Distinction: A Critique
of Common Definitions in Iranian Educational Discourse. فصلنامه تحقیقات بنیادین علوم انسانی 2025; 11 (3) :190-190
URL: http://frh.sccsr.ac.ir/article-1-646-en.html
URL: http://frh.sccsr.ac.ir/article-1-646-en.html
Abstract: (4 Views)
This research aims to logically analyze the concept of “Islamic Education” and criticize its common definitions in contemporary Iranian educational discourse, emphasizing two important sources – Khosrow Bagheri’s perspective and the document of fundamental transformation of education – and is based on Wolfgang Berzinka’s “process/product” analytical framework. The research method is conceptual analysis and internal critique. The findings show that Bagheri’s definition (“cognition, choice, and action”), by focusing on describing the “educated person” (product), ignores the nature of education as “social action of the educator” (process) and makes the mistake of confusing process with product. Although the Fundamental Transformation Document emphasizes the process nature of education, by integrating value constraints and criteria into the definition structure, it has transformed it from a scientific descriptive proposition into a normative and prescriptive program and has fallen into the trap of confusing description with prescription. To address these shortcomings, the “structure-content separation” model has been proposed, in which the “formal structure of education” (the purposeful action of the educator) is separated from its “value content” (valid competencies from the perspective of Islam). This research, by utilizing Berzinka’s metatheoretical analytical method, as a logical and formal tool rather than a normative basis, has provided an efficient opportunity for logical refinement and strengthening of the discourse of Islamic education against methodological criticisms in the modern intellectual space. Accordingly, the proposed revised definition is that Islamic education is “a set of purposeful social actions of educators with the intention of assisting in the acquisition, modification, or enhancement of specific cognitive, emotional, and behavioral competencies that the Islamic value system considers valid.”.
Keywords: Islamic education, fundamental transformation document, analytical method, educational process, educational product.
References
1. قرآن کریم.
2. ابنسینا، حسین بن عبدالله (۱۴۰۵ق). الشفاء: المنطق. قم: کتابخانه آیتالله العظمی مرعشی نجفی.
3. باقری، خسرو (۱۳۸۹). نگاهی دوباره به تربیت اسلامی: جستارهایی در باب مبانی، اهداف و روشها. تهران: مدرسه.
4. باقری، خسرو (۱۳۹۰). آموزشوپرورش اسلامی: مبانی، اصول و روشها. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علومانسانی دانشگاهها (سمت).
5. باقری، خسرو (۱۳۹۳). فلسفه آموزشوپرورش اسلامی. تهران: سمت.
6. جوادی آملی، عبدالله (۱۳۹۲). انسانشناسی در اسلام. قم: اسراء.
7. خسروپناه، عبدالحسین (۱۳۹۴). فلسفه تعلیموتربیت اسلامی. قم: مؤسسه پژوهشی فرهنگ و اندیشه اسلامی.
8. سبحانی، جعفر (۱۳۸۹). انسان و تربیت اسلامی. قم: مؤسسه امام صادق (ع).
9. شریعتمداری، علی (۱۳۸۸). اصول و فلسفه تعلیموتربیت. تهران: امیرکبیر.
10. شورای عالی انقلاب فرهنگی (۱۳۹۰). سند تحول بنیادین آموزشوپرورش جمهوری اسلامی ایران. تهران: دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.
11. صادقزاده قمصری، علیرضا؛ و حنیفهزاده، سارا (۱۴۰۰). «تبیین و نقد روششناختی فرآیند تحلیل مفهومی تربیت در پژوهش درآمدی بر فلسفه تعلیموتربیت جمهوری اسلامی ایران». تربیت اسلامی، ۱۶ (۳۶).
12. طوسی، نصیرالدین محمد بن محمد (۱۳۶۱). تصحیح محمدتقی مدرس رضوی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
13. فراستخواه، مقصود (۱۴۰۰). چیستی تعلیموتربیت؛ درآمدی بر فلسفه آموزشوپرورش. تهران: پژوهشکده تعلیموتربیت.
14. مصباح یزدی، محمدتقی (۱۳۸۹). آموزشوپرورش در اسلام. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
15. مطهری، مرتضی (۱۳۸۷). تعلیموتربیت در اسلام. تهران: صدرا
16. ملکی، حسن (۱۳۹۱). مبانی و اصول تعلیموتربیت. تهران: نشر آگاه.
17. موسویلر، سیدحمید (۱۳۹۸). «روش تحلیل مفهومی فلسفی در پژوهشهای تعلیموتربیت». مجله پژوهش در آموزشوپرورش، ۲۳ (۱)، ۳۲-۴۹.
18. Biesta, G. (2010). Good education in an age of measurement: Ethics, politics, democracy. Boulder, CO: Paradigm.
19. Brezinka, W. (1992). Grundbegriffe der Erziehungswissenschaft [Basic Concepts of Educational Science] (5th ed.). München: Reinhardt.
20. Brezinka, W. (1997). Educational Beliefs. In Philosophy of Educational Knowledge. Dordrecht: Springer Netherlands.a
21. Brezinka, W. (1997). Philosophy of Educational Knowledge. In P. Higgs (Ed.), Philosophy of Education and International Perspectives (pp. 211-221).b
22. Brezinka, W. (2003). Erziehung in einer wertunsicheren Gesellschaft [Education in a Value-Uncertain Society]. München: Reinhardt.
23. Dewey, J. (1916). Democracy and education: An introduction to the philosophy of education. New York, NY: Macmillan.
24. Foucault, M. (1977). Discipline and punish: The birth of the prison (A. Sheridan, Trans.). Vintage Books.
25. Hirst, P. H. (1974). Knowledge and the curriculum. London: Routledge & Kegan Paul.
26. Peters, R. S. (1966). Ethics and education. London: George Allen & Unwin.
27. Peters, R. S. (2010). The Concept of Education. Routledge. (Original work published 1967).
28. Rapp, W., & Scherzinger, M. (2021). Educational Philosophy in the German tradition: Brezinka and beyond. In M.J. Schörner (Ed.), Philosophy and Education in the German Tradition, Springer.
29. Saito, N. (2012). "Philosophy of Education in Continental and Analytical Traditions." Studies in Philosophy and Education, 31(5), 543-546.
30. Scheffler, I. (1960). The Language of Education. Springfield, IL: Thomas.
31. van Manen, M. (2016). Researching lived experience: Human science for an action sensitive pedagogy (2nd ed.). Routledge.
Send email to the article author
| Rights and permissions | |
 |
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License. |
